IV SA 5177/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Teresa Kobylecka Asesor WSA Anna Szymańska (spr.) Protokolant Dominik Niewirowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2004 r. sprawy ze skargi Z. L., D. K. i R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. Uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymana nią w mocy decyzję organu I instancji; II. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz Z. L., D. K. i R. K. kwoty po 10,00 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją nr [...] z dn. [...].10.2003 r. Wójt Gminy w Z. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla zjazdu gospodarczego z drogi gminnej nr ewid. [...] na drogę wojewódzką nr [...] w granicach pasa rozgraniczającego drogi nr [...] w M.. W uzasadnieniu wskazano, że teren inwestycji znajduje się w obrębie oznaczonym symbolem [...] przewidzianym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym w 1982 r. i zaktualizowanym w 1991 r. uchwałą Rady Gminy w Z. nr [...] w dn. [...].07.1991 r. na "teren upraw polowych z istniejącą rozproszoną zabudową zagrodową". Według zaś pkt 2.1. ust. 3 ustaleń ogólnych planu dopuszcza się w obrębie strefy rolno-osadniczej lokalizację obiektów uzbrojenia terenu np. drogi. Plan ten obowiązuje do 31.12.2003 r. bowiem zostało uchwalone studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania uchwałą [...] w dniu [...].04.2000 r. Organ wskazał, iż uznany za stronę postępowania S. L. nie żyje, natomiast R. K. i D. K. na mocy testamentu zostali uznani za stronę postępowania. Wskutek wniesionego przez Z. L., D. K. i R. K. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., decyzją z dn. [...].11.03 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję (znak [...]). Zdaniem Kolegium planowana inwestycja jest zgodna z obowiązującym do końca 2003 r. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, albowiem dopuszcza on na terenach rolno-osadniczych realizację obiektów uzbrojenia np. dróg . Zjazd zatem jako element drogi, jest dopuszczalny. W ocenie organu II instancji, organ I instancji zapewnił udział w postępowaniu wszystkim osobom mającym przymiot strony. Natomiast prawo do terenu na cele budowlane oraz kwestie związane z rozwiązaniami projektowymi inwestycji będą badane przez organ właściwy do wydania pozwolenia budowlanego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. L., D. K. i R. K. podnieśli, iż dwukrotnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uchylało decyzje wydawane przez Wójta Gminy w Z., stwierdzając, iż decyzje te są ostateczne. W swojej trzeciej decyzji, wydanej w dn. [...].11.2003 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy "mimo uprzednio wydanych dwóch decyzji ostatecznych" Skarżący podnieśli, iż do działki o nr[...], na której będzie prowadzona inwestycja i stanowiącej własność Gminy, dołączono część działki o nr [...], stanowiącej własność Z. L. i spadkobierców. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium nadto stwierdziło, iż kwestia własności terenu pod realizację zamierzonej inwestycji nie była przedmiotem badania, gdyż należy to do właściwości organu wydającego pozwolenie na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Sąd stosownie do art 134 § 1 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Sąd zatem poddał ocenie legalność zaskarżonej decyzji nie tylko w aspekcie zarzutów zawartych w skardze i doszedł do wniosku, iż przy jej wydaniu doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 10 § 1 kpa organy obowiązane są zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania. Za stronę zaś należy uznać taki podmiot, który może swoje prawa i obowiązki wywieść z konkretnej normy prawa materialnego. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stronami postępowania są również właściciele sąsiednich nieruchomości, co zostało utrwalone w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tego też powodu, celem ustalenia kręgu osób zainteresowanych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze już uchylało decyzje wydawane w tej sprawie. Jako dowód, iż D. K. i R. K. są spadkobiercami nieżyjącego współwłaściciela nieruchomości S. L., został złożony do akt postępowania administracyjnego testament notarialny z [...].12.1990 r. Na jego podstawie organy przyjęły, iż wskazane tam osoby są spadkobiercami po S. L. i w związku z tym przysługuje im przymiot strony. W ocenie Sądu pogląd taki jest błędny. Otóż z treści testamentu S. L. wynika, iż poczynił jedynie zapis w postaci prawa własności dwóch działek nr [...] i [...] na rzecz swoich wnuków D. K. i R. K.. Oznacza to, iż konieczne jest przeniesienie prawa własności tych działek na rzecz zapisobiorców w drodze odrębnej czynności prawnej dokonanej w formie aktu notarialnego. Krąg spadkobierców ustawowych powinien ustalić sąd powszechny, poprzez wydanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po S. L. i dopiero wówczas spadkobiercy ci mogą zawrzeć umowę z D. K. i R. K., przenoszącą na nich własność wymienionych w testamencie działek. Okoliczności te nie były w ogóle przedmiotem ustaleń i rozważań organów administracji, które przyjęły, iż wystarczającym dowodem własności działek rodzeństwa K. jest tenże testament. Jak natomiast oświadczyli na rozprawie skarżący, nie było przeprowadzone postępowanie spadkowe po S. L.. Nie było zatem możliwe przeniesienie na nich własności działek. Z tych też powodów nie można uznać, jak to przyjęły organy, iż rodzeństwo K. są właścicielami działki [...]. Z chwilą bowiem otwarcia spadku tj. chwilą śmierci S. L. w jego prawa i obowiązki weszli spadkobiercy ustawowi i oni są właścicielami działki nr [...] w odpowiednich udziałach. Tę okoliczność zatem winny ustalić organy i osoby dziedziczące z mocy ustawy uznać za strony postępowania. A ponieważ osoby te bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu, stanowi to wystarczającą przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego. Odnośnie zarzutu zawartego w skardze należy podzielić pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż na etapie postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu organy nie badają kwestii własnościowych. Rozpatrując ponownie sprawę organy będą mieć na uwadze okoliczność, iż z dniem 10 lipca 2003 r. weszła w życie ustawa z dn. 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 135 cytowanej ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która na zastosowanie w sprawie z mocy art. 97 § 1 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę — Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie zaś do dyspozycji art. 152 ww. ustawy Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.