IV SA 5179/02
WyrokWSA w Warszawie2004-06-03
Skład orzekający: Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędzia WSA NSA Andrzej Gliniecki, asesor Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe, nie ustalając precyzyjnie treści żądania strony?Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 KPA, nie ustalając dokładnie treści żądania strony i tym samym nie wyjaśniając wyczerpująco stanu faktycznego. Brak precyzyjnego określenia przedmiotu postępowania uniemożliwia ocenę prawidłowości zastosowania art. 105 KPA (umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego). W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
A. G. wniosła o sprawdzenie zgodności z prawem budowlanym wybudowanego na sąsiedniej nieruchomości budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ budynek został zrealizowany zgodnie z pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. A. G. zaskarżyła decyzję do sądu, kwestionując legalność budowy i jej wpływ na jej nieruchomość (zalewanie, pęknięcia).Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie WSA NSA Andrzej Gliniecki, asesor Mariola Kowalska, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002r. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie prowadzone na wniosek A. G. w sprawie wybudowanego na sąsiedniej nieruchomości budynku mieszkalnego położonego w K. przy ulicy [...] (dz.nr ewid. [...]), stanowiącej własność E. i G. S.
W ocenie organu postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe ponieważ po kontroli dokonanej przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na posesji stanowiącej własność E. i G. S. stwierdzono, iż budynek mieszkalny tamże posadowiony zrealizowany został zgodnie z zatwierdzonym projektem, właściciel posiada decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 1989r. udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, budynek jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. Projekt przewidywał pomieszczenie pracowni sitodruku, wody opadowe są odprowadzane na własną działkę. Organ nie stwierdził prowadzenia robót z odstępstwami od zatwierdzonego projektu.
W odwołaniu od decyzji A. G., właścicielka posesji przy ulicy [...] w K., podniosła, iż wnosiła o sprawdzenie, czy projekt budowlany zgodnie z którym wybudowano dom przy ulicy [...] został zbudowany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego oraz kto wydał takie pozwolenie na budowę. Budynek przy ulicy [...] został wybudowany ok. 0,5m od granicy jej nieruchomości, zaś dach kończy się na granicy obu działek. Odległość rynien od granicy posesji odwołującej się wynosi ok. 30cm. W czasie dużego deszczu jest zalewana ściana oficyny w mieszkaniu matki odwołującej się. Ponadto praca kilkutonowej prasy w budynku sąsiadów powoduje pęknięcia w budynku należącym do odwołującej się.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. Organ stwierdził, iż w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania o której mowa w art. 105 kpa z uwagi na brak przedmiotu postępowania jakim jest niezgodność budowy budynku mieszkalnego na działce stanowiącej własność E. i G. S. zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę. Ponieważ w postępowaniu wyjaśniającym przed organem I instancji nie potwierdzono budowy przedmiotowego budynku z odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę oraz zatwierdzonego projektu budowlanego, to dalsze postępowanie w sprawie i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy było bezprzedmiotowe.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. G. prosiła o wyjaśnienie czy budynki sąsiadujące z jej posesją w K. zbudowane są zgodnie z przepisami prawa. Prosiła również o wyjaśnienie kwestii, czy budynki powinny być budowane zgodnie z prawem budowlanym czy tylko wystarczy mieć pozwolenie na budowę.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił ponadto, iż przedmiotowy budynek jest zlokalizowany zgodnie z planem zagospodarowania działki, użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem na podstawie potwierdzenia do użytkowania z dnia [...] sierpnia 1992r, natomiast wody opadowe odprowadzane są na własną działkę. Ponieważ w prowadzonym postępowaniu nie potwierdziły się zarzuty skarżącej o wybudowaniu przedmiotowego budynku z odstępstwami, to bezprzedmiotowe było prowadzenie dalszego postępowania i wydawanie merytorycznego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, z innych jednakże przyczyn niż wskazane przez skarżącą.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Stosownie zaś do treści przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) , sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona.
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 7 kpa organy administracji zobowiązane są podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Obowiązkiem organu wynikającym z tego przepisu, w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek, jest dokładne ustalenie treści oraz zakresu wniosku strony kierowanego do organu administracji. Treść tego żądania wyznacza bowiem rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania oraz stosowaną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma istotne znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania dowodowego. Organ w tej mierze jest zobowiązany z urzędu podjąć czynności niezbędne do ustalenia treści rzeczywistego żądania strony. W przypadku wątpliwości organ powinien był zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska. Organy tego nie uczyniły, naruszając tym samym przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. [ Patrz: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 kwietnia 2002r. , sygn. akt I SA 2188/00 LEX nr 81741].
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy administracji nie ustaliły treści żądania strony, a tym samym nie został określony przedmiot prowadzonego postępowania administracyjnego.
Brak ustaleń w tym zakresie powoduje brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego co prowadzi do naruszenia art. 7 kpa i tym samym do naruszenia art. 77 kpa poprzez nierozpatrzenie w sposób wszechstronny i wyczerpujący całego materiału dowodowego.
Uchybienia powyższe nie pozwalają Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu na ocenę prawidłowości zastosowania art. 105 kpa i uznanie iż istotnie postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe.
Należy zauważyć jednakże, iż o bezprzedmiotowości postępowania można mówić jedynie wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, iż stan faktyczny i prawny są tego rodzaju, iż zbędne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie w której strony są zainteresowane wynikiem merytorycznym.
Mając na względzie wskazane wyżej rozważania i uchybienia Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło