IV SA 5199/03

WyrokWSA w Warszawie2005-03-09

Skład orzekający: Maria Czapska- Górnikiewicz, Bożena Więch- Baranowska, Agnieszka Wilczewska- Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może zawiesić postępowanie odwoławcze na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny kwestii ewentualnego sfałszowania klauzuli prawomocności na decyzji o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Organ administracji nie może zawiesić postępowania odwoławczego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jeśli nie istnieje bezpośredni związek przyczynowy między rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, które ma być rozstrzygnięte przez inny organ lub sąd. Kwestia ewentualnego sfałszowania klauzuli prawomocności na decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowi zagadnienia wstępnego dla nałożenia obowiązków w trybie art. 51 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zawieszeniu postępowania odwoławczego. Zawieszenie nastąpiło z uwagi na toczące się postępowanie sądowe dotyczące ewentualnego sfałszowania klauzuli prawomocności na decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący zarzucał, że inwestor wybudował część budynku bez prawomocnego pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska- Górnikiewicz, , Sędzia WSA Bożena Więch- Baranowska, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska- Rzepecka (spr.), Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2005 r. sprawy ze skargi H. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. znak [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji- [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002r., II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. 7/IV SA 5199/03 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] września 2003r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne dotyczące rozpatrzenia odwołania H. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] w [...] z dnia [...] lipca 2003r, nakazującej L. A., inwestorowi budynku handlowo-usługowego na działce nr geodezyjny [...] przy ul. [...] w [...], przedłożenie w terminie do dnia [...] września 2003r. - 3 egzemplarzy dokumentacji inwentaryzacyjnej powykonawczej wraz z projektem zagospodarowania działki i oświadczenie osoby uprawnionej o wykonaniu robót budowlanych zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami w celu doprowadzenia istniejącego stanu do zgodności z przepisami prawa do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy w [...] kwestii ewentualnego sfałszowania klauzuli prawomocności zamieszczonej na decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 1996r. o pozwoleniu na budowę budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] w [...] . Postanowieniem z dnia [...] października 2003r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu zażalenia H. B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu stwierdził, że rozstrzygnięcie wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego jest słuszne i nie zachodzą przesłanki do jego uchylenia. Art. 97 § 1 pkt 4 kpa obliguje organ administracyjny do zawieszenia postępowania w przypadku, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd lub inny organ zagadnienia wstępnego, tzn. rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego, będącego we właściwości innego organu, mającego charakter zagadnienia otwartego (wcześniej nierozstrzygniętego) i samoistnego, od rozstrzygnięcia, którego zależy wynik sprawy głównej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zawieszając postępowanie odwoławcze słusznie uznał, że rozstrzygnięcie sądu powszechnego stanowi zagadnienie wstępne dla rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Ustalenie chwili, w której decyzja udzielająca pozwolenia na budowę stała się ostateczna ma zasadnicze znaczenie do zakwalifikowania powstania podmiotowego obiektu do odpowiedniej normy prawa budowlanego. Rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi samowolę budowlaną i wyczerpuje dyspozycję art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Skargę do Naczelny Sąd Administracyjny złożył H. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postępowania w celu rozpatrzenia samowoli budowlanej L. A. polegającej na wybudowaniu bez prawomocnego pozwolenia na budowę piwnicy, parteru i częściowo pierwszego piętra użyteczności publicznej w [...] przy ul. [...] (mylnie wpisano [...]). Zdaniem skarżącego bezspornym w sprawie jest fakt, że pozwolenie na budowę nigdy się nie uprawomocniło, a inwestor pomimo tego wybudował częściowo swój budynek. W odpowiedzi na skargę główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżane postanowienie zapadło z naruszeniem prawa procesowego art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Stosownie do tego artykułu, który stanowi podstawę zawieszenia postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie, organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi, więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie jest niedopuszczalne ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2001r. sygn. akt ISA 2314/00). Organy w przedmiotowej sprawie w żaden sposób nie wykazały, aby taki związek istniał, a rozpatrzenie odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] w [...] nakładającej obowiązki na inwestora w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego w celu doprowadzenia istniejącego stanu do zgodności z przepisami prawa i wydanie decyzji w drugiej instancji było niemożliwe do czasu rozpoznania przez Sąd Okręgowy w [...] Wydział Karny sprawy oskarżonego L. A. oskarżonego o czyn z art. 270 § 1 kk. Kwestie ewentualnego sfałszowania klauzuli prawomocności zamieszczonej na decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 1996r. o pozwoleniu na budowę budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] w [...] nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu pkt 4 art. 97 § 1 kpa do nałożenia na inwestora obowiązków z art. 51 § 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zauważyć należy, że od decyzji z dnia [...] października 1996r. H. B. wniósł odwołanie w wyniku, którego Wojewoda [...] wydał decyzję w dniu [...] grudnia 1996r., w której z kolei Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność. Sprawa była rozpoznana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, w którym wyrokiem z dnia 25 lutego 2000r. oddalono skargę. Sprawa pozwolenia na budowę była ponownie rozpoznawana, a ponieważ pismem z dnia [...] marca 2001r. inwestorzy wnieśli o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji budowlanej z dnia [...] października 1996r. Urząd Miejski w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2001r. umorzył na wniosek inwestora postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego. Tak, więc rozpoznanie sprawy dotyczącej nałożenia na inwestora obowiązków z art. 51 § 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1994r. nie jest uzależnione od wyniku postępowania karnego w przedmiocie sfałszowania klauzuli prawomocności zamieszczonej na decyzji z [...] października 1996r. Z tych wszystkich względów uznając, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszają art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak, w pkt I wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy orzeczono w pkt II wyroku, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło