IV SA 521/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.), Sędziowie WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, As. WSA Mariola Kowalska,, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. i J.P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o nakazie rozbiórki oddala skargę 7 IV SA 521/03 U Z A S A D N I E N I E [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) - po rozpatrzeniu wniosku S. i J.P. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. w przedmiocie nakazania S. i J. P. rozbiórki murowanej części budynku mieszkalnego o wymiarach 3,1 x 7,7 m dobudowanej do drewnianego budynku mieszkalnego na działce przy ul. [...] w S. - po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej, gdyż stwierdził brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa. Organ administracji wskazał, iż S. i J.P. w swoim wniosku o wznowienie postępowania wywodzili, iż organ wydając kwestionowaną decyzję nie wiedział, że wnioskodawcy są właścicielami gospodarstwa rolnego, a zrealizowana dobudówka nie przekraczająca pow. 35 m2 związana jest z produkcją rolną i budynek ten uzupełnia istniejącą zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Powyższe okoliczności zdaniem wnioskodawców stanowią podstawę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a jako dowód przedstawili akt własności ziemi z dnia [...].07.1975 r. na nazwisko A. N. dotyczących działek położonych we wsi P. gm. [...] oraz zaświadczenie o przeznaczeniu działki nr [...] przy ul. [...] w S. pod tereny mieszkalnictwa rolniczego. W ocenie organu jakkolwiek przesłanka wskazana w złożonym wniosku o wznowienie postępowania mieściła się w dyspozycji art. 145 § 1 pkt 5 kpa, co skutkowało jego wznowieniem, to jednak przeprowadzone postępowanie ustalające przyczyny jego wznowienia wykazało, że przesłanka ta została błędnie oceniona przez strony, brak jest więc podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż wykonany przez J. i S. P. zakres robót należy uznać za odbudowę istniejącej wcześniej drewnianej przybudówki budynku mieszkalnego, a więc budowę, zgodnie z treścią art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego z 1994 r. W świetle zaś art. 29 tej ustawy wykonanie robót budowlanych polegających na odbudowie istniejącego budynku mieszkalnego wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Wykonując roboty budowlane inwestorzy nie dysponowali ani pozwoleniem na budowę, ani też nie dokonali wcześniejszego zgłoszenia planowanych prac. Powyższe okoliczności skutkowały ustaleniem, że S. i J. P. popełnili samowolę budowlaną skutkującą nakazem rozbiórki w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Odwołanie od tej decyzji złożyli J. i S.P. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., po rozpoznaniu wniesionego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż wskazana przez S. i J. P. przesłanka wznowienia nie stanowi podstawy do zmiany kwestionowanej decyzji. Uznanie, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie będzie miał art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie może mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia, ponieważ zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego budowa obiektów gospodarczych, spełniających wymogi określone w art. 29 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Z akt przedmiotowej sprawy wynika natomiast, że S. i J. P. takiego zgłoszenia nie dokonali. Odnosząc się do zarzutu S. i J. . że pominięto w trakcie postępowania fakt posiadania przez nich decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, organ stwierdził, że decyzja taka nie uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych. W odniesieniu natomiast do zarzutu niezastosowania przez organ I instancji art. 154 § 1 kpa organ odwoławczy wskazał, iż wniosek S. i J. P. dotyczył wznowienia postępowania. Skargę na powyższą decyzję do Sądu Administracyjnego złożyli S. i J. P. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący podnieśli, iż w toku przeprowadzonego postępowania nie wyjaśniono, czy zrealizowana przybudówka jest związana z produkcją rolną, nie ustalono dokładnie jej powierzchni, pominięto okoliczności związane z wydaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, a ponadto przyjęto błędną interpretację interesu publicznego i nie zastosowano przepisów art. 154 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W pierwszym rzędzie podkreślenia wymaga, iż instytucja wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 kpa. Z tego też powodu instytucja ta może być stosowana tylko w przypadkach ściśle określonych w ustawie i po spełnieniu koniecznych warunków. Wyeliminowanie z obiegu prawnego decyzji ostatecznej w tym trybie może nastąpić tylko wówczas, gdy zaistniała przynajmniej jedna z przesłanek określonych w art. 145 § 1 i w art. 145a kpa. W sytuacji natomiast braku przesłanek wznowieniowych organ, stosownie do treści art. 151 § 1 pkt 1 kpa, będącego podstawą zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej. W przedmiotowej sprawie przesłanką wskazaną przez S. i J. P. w złożonym wniosku o wznowienie postępowania jest art. 145 § 1 pkt 5 kpa, tj. ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Wobec powoływania się przez skarżących na tę podstawę wyjaśnienia wymaga, iż nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie, mające w konsekwencji wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Za taką okoliczność nie można uznać okoliczności, na którą powołują się S. i J.P., a mianowicie, że są właścicielami gospodarstwa rolnego. Z tego faktu skarżący wywodzą, że w przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego rozpatrując sprawę winny były brać pod uwagę treść art. 29 ustawy Prawo budowlane, gdyż zrealizowana przez nich przybudówka związana jest z produkcją rolną, a jako taka nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Jak wynika z akt sprawy inwestycja ta została dobudowana do budynku mieszkalnego, w miejscu istniejącego wcześniej wiatrołapu. W przybudówce tej skarżący urządzili m.in. łazienkę, stanowi ona więc uzupełnienie funkcji budynku mieszkalnego. Istotnym dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest to, iż nawet gdyby przyjąć, że przybudówka ta należy do kategorii obiektów wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit a Prawa budowlanego, to dla zrealizowania takiej inwestycji wymagane byłoby – stosownie do art. 30 w/w ustawy - dokonanie zgłoszenia budowy przed terminem jej rozpoczęcia, a takiego, jak wynika z akt, skarżący nie dokonali. Konsekwencją zaś braku dokonania w określonym trybie i terminie zgłoszenia jest wydanie nakazu rozbiórki, a więc są takie same jak brak pozwolenia na budowę. Okoliczność, że skarżący są właścicielami gospodarstwa rolnego (co zresztą nie wynika z dołączonego do wniosku o wznowienie postępowania aktu własności ziemi wystawionego na nazwisko A.N. i dotyczącego działek położonych we wsi P. gm. [...]) nie mogłaby więc mieć wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, nawet gdyby była znana organowi w dniu wydawania decyzji. Wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy nie może mieć także podnoszona przez S. i J. P. okoliczność, że w dniu [...] maja 2002 r. wydana została decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Okoliczność ta nie zmienia faktu, że S. i J.P. przed jej zrealizowaniem nie uzyskali pozwolenia na budowę, a to było przyczyną orzeczenia nakazu rozbiórki. Decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu nie uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych i nie zastępuje pozwolenia na budowę. Za chybiony uznać należy również zarzut skarżących, iż decyzja organu I instancji odmawiająca uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. są wadliwe, gdyż organy nie zastosowały przepisu art. 154 § 1 kpa. Przypomnieć należy w tym miejscu, iż S. i J. P. zainicjowali postępowanie nadzwyczajne składając wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r., nie zaś wniosek o zmianę lub uchylenie tej decyzji w trybie art. 154 kpa. Podkreślenia wymaga, iż przesłanki stosowania każdego z przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych nie mogą być stosowane zamiennie bądź łącznie w ramach jednego nadzwyczajnego postępowania. Zarzut skarżących wskazuje na niedostrzeganie odrębności poszczególnych nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż organ zasadnie przyjął, iż skarżący nie wykazali istnienia w sprawie żadnej z przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 kpa. Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).