IV SA 5217/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędziowie ( NSA, As. WSA Bogusław Moraczewski, Mariola Kowalska, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2005 r. sprawy ze skargi E. i J. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2003 r. Znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala 7/IVSA 5217/03 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. na podstawie art. 38 § 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, po uwzględnieniu w całości skargi A. i H. K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylił własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. oraz decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. i stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia [...] sierpnia 1995 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w [...], działając na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane zobowiązał E. B., właściciela zakładu stolarskiego w [...] do przedłożenia w terminie do dnia [...] listopada 1995 r. dokumentów wskazanych w tej decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. po rozpatrzeniu wniosku państwa K. – odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., w związku z odwołaniem A. i H. K. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy w/w decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, gdyż podzielił stanowisko zawarte w decyzji organu wojewódzkiego, iż w badanej sprawie nie zaistniały przesłanki określone w art. 156 § 1 Kpa, dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]. Organ podniósł, że po ponownej analizie materiału dowodowego należy uznać, iż – wbrew poprzednim ustaleniom – decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] – została wydana z rażącym naruszeniem prawa art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., tym samym jest dotknięta wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 KPA, co winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Należy bowiem wskazać, iż w myśl art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., w wypadku wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Okolicznościami wskazanymi w art. 37 Prawa budowlanego jest stwierdzenie przez właściwy organ, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jak wynika z akt sprawy, sporny warsztat stolarski znajduje się na obszarze oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] października 1991 r. – symbolem [...] (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej) – możliwość realizacji obiektów drobnego handlu i usług rzemiosła nieuciążliwego. Tym samym istnienie przedmiotowego zakładu narusza w/w ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem nie kwalifikuje się on do tego typu obiektów. Wobec faktu, iż lokalizacja przedmiotowego warsztatu jest niezgodna z w/w planem, a tym samym zachodzi okoliczność wskazana w art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego, właściwy organ nie mógł wydać decyzji w oparciu o art. 40 Prawa budowlanego. W świetle powyższego decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] została wydana z rażącym naruszeniem art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., co skutkuje koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli państwo E. i J. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu wyłącznie o stwierdzenie, iż zakład stolarski nie spełnia kryteriów prowadzenia usług o charakterze nieuciążliwym, bez dokonania ustaleń wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego. Ponadto podnieśli, że powoływanie się przez organ nadzoru budowlanego na pismo Urzędu Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., w którym stwierdzono niezgodność lokalizacji spornej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stanowi całkowite nadużycie prawa bowiem to właśnie decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] zmierzała do wykazania, czy uciążliwość przedmiotowego zakładu mieści się w znaczeniu "usług rzemiosła nieuciążliwego" czy też nie. W ocenie skarżących przyjęcie w niniejszym postępowaniu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ustaleń poczynionych przez Urząd Gminy w [...] w innym postępowaniu powoduje wadliwość decyzji wydanej przez organ nadzoru budowlanego. Skarżący wskazali również, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] obowiązuje od 1991 r., podczas gdy przedmiotowy zakład wybudowany został na nieruchomości położonej w [...] już w latach siedemdziesiątych XX wieku przez spółdzielnie stolarską. Wobec powyższego nie sposób stosować regulacji w/w planu w stosunku do obecnie istniejącego już zakładu stolarskiego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na mocy przepisów w/w ustawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Argumenty podnoszone w skardze przez skarżących - iż zakład stolarski nie spełnia ich zdaniem kryteriów opisanych w Planie Zagospodarowania Przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] października 1991 r., jako usług rzemiosła nieuciążliwego oraz, iż powołanie się przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na pismo Urzędu Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., w którym wprost stwierdza się, że lokalizacja spornej inwestycji jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu – są niezasadne. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stosownie do regulacji art. 156 § 1 pkt 2 Kpa stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r., ponieważ doszło do rażącego naruszenia prawa poprzez błędne zastosowanie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. jako podstawy prawnej wydanej decyzji. Art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowił, iż w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian i przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego , terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Na tej podstawie organ administracji mógłby zastosować przepis art. 40 prawa budowlanego z 1974 r. tylko w przypadku nie zaistnienia przesłanek naruszających prawo określonych w art. 37. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. stwierdzenie przez właściwy organ administracyjny, iż obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodował by niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, stanowiło by podstawę do braku możliwości zastosowania art. 40. W niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdzając nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa uznał, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 21 października 1992 r. V SA 86/92 i 436-466/92 (ONSA 1993/1 poz. 23) wyjaśnił, że "rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa zachodzi wtedy gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa". Zgodnie z tym stanowiskiem rażącym naruszeniem prawa jest takie naruszenie normy prawa obowiązującego, która jest na tyle wyraźna, że nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W niniejszej sprawie wątpliwości takich nie budzi norma art. 40, która wprost stwierdza, iż ma ona zastosowanie jedynie w przypadku jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37. Jak wynika z akt sprawy Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] nie powinien był wydać decyzji na podstawie art. 40, ponieważ zachodzą okoliczności z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., bowiem przedmiotowa stolarnia znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę i mógłby powodować niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przedmiotowa inwestycja znajduje się bowiem na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] października 1991 r., symbolem [...]. Jak wynika z wypisu tego planu znajdującego się w aktach sprawy teren symbolu [...]jest terenem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Jest to funkcja podstawowa dla tego terenu. Natomiast dla tego terenu ustala się m.in. możliwość realizacji obiektów drobnego handlu i usług rzemiosła nieuciążliwego. Przez pojęcie "rzemiosło nieuciążliwe" należy rozumieć działalność nie powodującą znacznego oddziaływania na środowisko. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, iż zakład stolarski powoduje znaczne oddziaływanie na środowisko, a więc nie należy do "rzemiosła nieuciążliwego", a jego lokalizacja na terenie oznaczonym symbolem [...] jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Świadczy o tym pismo Urzędu Gminy w [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. jak i odwołanie z dnia [...] października 2001 r. kierowane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do Sądu Rejonowego w [...], które stwierdzają, iż lokalizacja przedmiotowej stolarni jest niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego. Należy stwierdzić, iż w dacie wydania decyzji przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]obowiązywał już miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powołany uchwałą w 1991 r. przez Radę Gminy [...], a mimo to przedmiotowa decyzja została wydana niezgodnie z jego zapisami, powodując rażące naruszenie normy art. 40, który nie budził żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Reasumując, w przypadku wystąpienia przesłanki kwalifikowanego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 (tj. rażącego naruszenia prawa) organ administracyjny obligatoryjnie stwierdza nieważności decyzji administracyjnej. Jest to obowiązek, który ciąży na organie. Dlatego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie w swojej decyzji stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r. W związku z powyższym argumenty skarżącego podnoszone w skardze nie zasługują na uwzględnienie i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.