IV SA 5220/02
WyrokWSA w Warszawie2004-03-12
Skład orzekający: E. Zielińska-Śpiewak, G. Czerwiński, A. Gliniecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby posiadające spółdzielcze własnościowe prawo do lokali mieszkalnych są stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmiany sposobu użytkowania pawilonu handlowego znajdującego się na terenie nieruchomości należącej do spółdzielni mieszkaniowej?Ratio decidendi
Osoby posiadające spółdzielcze własnościowe prawo do lokali mieszkalnych nie są stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmiany sposobu użytkowania pawilonu handlowego znajdującego się na terenie nieruchomości należącej do spółdzielni mieszkaniowej. Stroną w takim postępowaniu jest spółdzielnia mieszkaniowa, która zarządza nieruchomością i reprezentuje interesy swoich członków. Status strony w postępowaniu administracyjnym należy odnosić do przepisów Prawa budowlanego, zgodnie z którymi stroną jest inwestor oraz osoby trzecie, których uzasadnione interesy prawne podlegają ochronie. Własnościowe prawo do lokalu nie daje członkowi spółdzielni odrębnego tytułu prawnego do nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący, H. C. i M. G., posiadający spółdzielcze własnościowe prawo do lokali mieszkalnych, sprzeciwiali się zmianie sposobu użytkowania pawilonu handlowego na cele medyczne, która była realizowana na podstawie decyzji Starosty P. o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, a stroną jest Spółdzielnia M. w K. Skarżący wnieśli skargę do sądu, twierdząc, że naruszone zostały ich uzasadnione interesy jako osób trzecich.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi H. C. i M. G.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA E. Zielińska-Śpiewak, Asesor WSA G. Czerwiński, Sędzia NSA A. Gliniecki (spr.), Protokolant D. Jackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2004 r. sprawy ze skargi H. C. i M.G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargi
W październiku i listopadzie M. G. i H. C. zamieszkali w K. przy ul. [...] (w imieniu mieszkańców budynku), wysyłają skargi do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Wojewody [...] , z których wynika, że nie wyrażają zgody na przekształcenie pawilonu handlowo-usługowego na cele usług medycznych, znajdującego się w miejscu przeznaczonym na parking (działka nr [...]) będący częścią inwestycji przy ul. [...]. Tym samym skarżący są przeciwni wydanej przez Starostę P. decyzji nr [...] z dnia [...] września 2001 r. dotyczącej pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania w/w pawilonu.
W dniu 24 października 2001 r. przedstawiciele Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. przeprowadzają oględziny w/w pawilonie i stwierdzają w protokole, że M. R. adaptuje budynek sklepu na cele "usług medycznych", na podstawie decyzji z dnia [...] września 2001 r. Starosty P. pozwalającej na zmianę sposobu użytkowania budynku. Adaptacja prowadzona jest na podstawie projektu adaptacji zatwierdzonego przez Starostę P..
P. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 8 listopada 2001 r. zawiadamia o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki budynku pawilonu handlowego usytuowanego na terenie działki przy ul. [...] w K..
Pismem z dnia 9 listopada 2001 r., skierowanym do Wojewody [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie oddania do użytkowania budynku mieszkalnego z lokalami usługowymi na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] w K. oraz stwierdzonymi nieprawidłowościami zagospodarowania terenu przy oddaniu do użytkowania, zwraca się o zbadanie zgodności z prawem decyzji Starosty P. nr [...] z dnia [...]września 2001 r.
Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. na podstawie art. 159 i 123 kpa, wstrzymuje z urzędu wykonanie decyzji z dnia [...] września 2001 r. Starosty P..
P. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2002 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku I. i M. R. z dnia 12 sierpnia 2002 r. o wyrażenie zgody na dokończenie rozpoczętej adaptacji pawilonu, nakłada na w/w obowiązek dostarczenia w terminie 3 miesięcy:
- ekspertyzy budowlanej wykonanych robót
- inwentaryzacji geodezyjnej terenu działki
- inwentaryzacji budowlanej powykonawczej wykonanych robót
- opinii: Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Straży Pożarnej i Państwowej Inspekcji Pracy.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli H. C. i M. G., wnosząc o jej uchylenie.
Jak wynika z akt sprawy w/w przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokali mieszkalnych w Spółdzielni M. w K..
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołań, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż odwołania wniosły osoby nie posiadające w tym postępowaniu przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Stroną w tej sprawie jest Spółdzielnia M. w K., która reprezentuje interesy swoich członków.
Pismem z dnia 19 grudnia 2002 r. H. C. i M. G. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na powyższą decyzję w imieniu zainteresowanych mieszkańców zamieszkałych w K. przy ul. [...].
Skarżący nie zgadzają się ze stanowiskiem organu, zawartym w zaskarżonej decyzji, że w rozumieniu art. 28 kpa nie są stroną w tym postępowaniu. Ich zdaniem ma tu zastosowanie przepis art. 5 Prawa budowlanego, mówiący o ochronie uzasadnionych interesów osób trzecich.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, podtrzymuje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wnosi o oddalenie skargi.
Jak wynika z akt sprawy P. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...]z dnia [...] grudnia 2002 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1a Prawa budowlanego, po wykonaniu obowiązku nałożonego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2002 r., udzielił I. i M. R. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, polegających na adaptacji pawilonu handlowego na usługi medyczne na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w K..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.)
Skargi są nieuzasadnione.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, obejmuje wyłącznie ten akt w zakresie zawartego w nim rozstrzygnięcia, co w konsekwencji oznacza, że nie wszystkie zarzuty podniesione w skardze, mogą być wzięte pod uwagę w tym postępowaniu.
W zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego rozstrzygnięcie ogranicza się do umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art.. 138 § 1 pkt 3 kpa. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż w ocenie organu odwoławczego osoby, które złożyły odwołanie od decyzji nr [...] P. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r., nie są w rozumieniu art. 28 kpa stroną w tym postępowaniu. Pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym w tym przypadku należy odnieść do przepisów Prawa budowlanego, zgodnie z którymi, stroną jest zawsze inwestor, który może się wykazać prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego) oraz osoby należące do kręgu "osób trzecich", których uzasadnione interesy (prawne) podlegają ochronie na zasadzie art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, jak wynika z orzecznictwa, najczęściej dotyczy właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości, graniczących (położonych w bezpośrednim sąsiedztwie) z nieruchomością na której ma być zrealizowana inwestycja.
Jak wynika z akt sprawy, żadne z powyżej wymienionych praw w stosunku do pawilonu handlowego, ani gruntu na którym stoi – położonego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w K. , nie przysługują skarżącym, którzy są członkami Spółdzielni M. w K. i przysługuje im spółdzielcze własnościowe prawo do lokali mieszkalnych. W takim przypadku, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 1995 r. nr 54, poz. 288 z późn. zm.) i ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. nr 4, poz. 27 z późn. zm.), stroną w postępowaniu administracyjnym będzie Spółdzielnia M. , która zarządza nieruchomościami stanowiącymi jej mienie oraz mieniem jej członków nabytym na podstawie ustawy. Majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków, jednak w okresie działalności spółdzielni, majątek ten jest objęty zasadą niepodzielności. Zakres uprawnień wypływających z własnościowego prawa do lokalu, wynikających z w/w przepisów, nie obejmuje odrębnego tytułu prawnego członka spółdzielni do nieruchomości będącej własnością lub pozostającą w użytkowaniu wieczystym spółdzielni. Tak więc, tytuł prawny do nieruchomości lub użytkowania wieczystego ma spółdzielnia, a nie członkowie spółdzielni. Powyższa zasada przesądza też o tym, kto jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.04.1997 r. sygn. akt II SA/Wr 1013/96; glosa B. Adamiak, OSP 1998, z. 7/8, poz. 131; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 03.07.2001 r. sygn. akt IV SA 1610/99; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.09.2002 r. sygn. akt IV SA 1975/00; glosa S. Jędrzejewskiego do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.01.1996 r. sygn. akt IV SA 744/94, OSP 1997, z. 4, poz. 82).
Spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, która w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą. Działalnością spółdzielni kieruje oraz reprezentuje ją na zewnątrz- zarząd. Najwyższym organem spółdzielni jest walne zgromadzenie (zebranie przedstawicieli), któremu podlegają rada nadzorcza i zarząd. Każdy członek spółdzielni, ma prawo zaskarżyć do sądu powszechnego uchwały podejmowane przez walne zgromadzenie z powodu ich niezgodności z prawem lub postanowieniami statutu i w tym zakresie każdy członek spółdzielni ma swoją własną, odrębną legitymację procesową.
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z urzędu nie dopatrzył się również, aby w tej sprawie naruszone zostały własne zindywidualizowane interesy prawne skarżących, co miałoby przesądzić o statusie skarżących w postępowaniu administracyjnym.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło