IV SA 5220/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Wojciech Mazur, asesor WSA Wanda Zielińska - Baran, Protokolant Anna Nader, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2004 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podpadania pod działanie dekretu o reformie rolnej zespołu dworsko-parkowego - oddala skargę - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...].11.2003 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].05.2003 r., nr [...], którą umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia, że zespół pałacowo-parkowy w T. nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6.09.1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wniosek w tym przedmiocie złożyła M. S., żona i jedyna spadkobierczyni testamentowa syna byłego właściciela tego majątku - H. S. Majątek ten od 1921 r. stanowił własność jego ojca - Z. S. Organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji podniósł, że sprawa ta została uprzednio rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia [...].06.1999 r. i z tego względu postępowanie to należało umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 Kpa. Z decyzją tą nie zgodziła się skarżąca i wskazała, że decyzja z dnia [...].06.1999 r. odmawiająca stwierdzenia, że część nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej "[...]", na której znajdował się pałac z otaczającym go parkiem nie podpadała pod działanie wskazanego przepisu dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, była rozstrzygnięciem w innych granicach przedmiotowo-podmiotowych. Jej wydanie nie stanowiło zatem podstaw do umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 § 1 Kpa. Podkreśliła także znaczną przewlekłość postępowania toczącego się w tej w sprawie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymując w mocy decyzję organu I instancji uznał za prawidłowe ustalenia poczynione przez ten organ i zaznaczył, że sprawa będąca przedmiotem wniosku M. S. była już uprzednio rozstrzygnięta prawomocną decyzją w tych samych granicach podmiotowo-przedmiotowych. Mianowicie decyzja z dnia [...].06.1999 r. Wojewody [...] została przez pełnomocnika jej męża zaskarżona, w wyniku czego Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzją z dnia [...].07.1999 r. utrzymał ją w mocy. W skardze do Sądu Administracyjnego skarżąca podniosła zarzuty tożsame z zawartymi w odwołaniu. Podkreśliła, że adresatem decyzji Wojewody z dnia [...].06.1999 r. był jej nieżyjący mąż i to on zainicjował to postępowanie, natomiast przedmiotowe postępowanie zostało zainicjowane przez nią, stąd z całą pewnością nie zachodzi tożsamość podmiotowa. Natomiast braku tożsamości przedmiotowej skarżąca upatruje w zmianie linii orzeczniczej NSA w zakresie podpadania pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6.09.1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej zespołów pałacowo-parkowych. Nadmienić należy, że jeżeli chodzi o drugą przesłankę to musi istnieć związek przymusowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie tego rodzaju związek zachodzi i rozpatrzenie odwołania D. B. od decyzji o jej wymeldowaniu i wydanie decyzji w drugiej instancji nie jest możliwe do czasu zakończenia się prawomocnym wyrokiem Sądu postępowania karnego przeciwko B. B. o psychiczne i fizyczne znęcanie się na rodziną. Trafnie zauważył organ, że w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego chodzi przede wszystkim o wyjaśnienie i ustalenie, czy opuszczenie spornego lokalu przez D. B. wraz z córkami miało charakter dobrowolny i trwały. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślono, że nie można uznać za dobrowolne opuszczenie lokalu w sytuacji gdy strona została z lokalu usunięta w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego lub została zmuszona do jej opuszczenia, podjęła środki prawne w celu obrony swoich praw do zamieszkiwania w lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym ( por. wyrok NSA z dnia 23.04.2001r.V SA 3169/00, Lex nr 50123, NSA z dnia 22.08.2000r. V SA 108/00, LEX 49954). Dlatego należy zgodzić się ze stanowiskiem organu drugiej instancji, iż zachodziła podstawa do zawieszenia postępowania o wymeldowaniu D. B. wraz z dziećmi, gdyż toczące się postępowanie karne przyczyni się do ustalenia charakteru i przyczyn opuszczenia przez nią przedmiotowego lokalu. Wyjaśnienie tej okoliczności niewątpliwie umożliwi organowi wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w następstwie rozpatrzenia odwołania D. B. od decyzji organu pierwszej instancji. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.