IV SA 5235/03
WyrokWSA w Warszawie2005-03-11
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ocenił zgodność samowolnie wybudowanego obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego, opierając się na niepoświadczonej kserokopii pisma, zamiast na wypisie z planu poświadczonym za zgodność z oryginałem, obowiązującego w dacie realizacji samowolnej budowy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy proceduralne (art. 7 i art. 77 § 1 kpa), nieprawidłowo oceniając zgodność samowolnie wybudowanego obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego. Organ oparł się na niepoświadczonej kserokopii pisma zamiast na wypisie z planu poświadczonym za zgodność z oryginałem, który powinien obowiązywać w dacie realizacji samowolnej budowy (1991 r.).Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki parterowego budynku gospodarczo-garażowego wybudowanego w 1991 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji (Burmistrz Gminy W.) wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, wskazując na niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego. Organ II instancji (Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego) utrzymał decyzję w mocy. Skarżący R. K. podnosił zarzuty dotyczące stosowania przepisów prawa budowlanego oraz możliwości zalegalizowania obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę R. K.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2005 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] czerwca 1998 roku, Nr [...] Burmistrz Gminy W. na podstawie art.37 ust.1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U Nr 38 poz. 229 ze zm.) nakazał R. K. rozbiórkę parterowego budynku gospodarczo – garażowego na terenie nieruchomości przy ul. [...] położonej w Gminie W.
W uzasadnieniu swojej decyzji Burmistrz Gminy W. stwierdził, że parterowy budynek gospodarczo – garażowy wybudowany został w 1991 roku przez R. K. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Budynek zrealizowany został na terenie przeznaczonym pod budowę Trasy [...]. W tej sytuacji zachodzą przesłanki do wydania nakazu jego rozbiórki.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył R. K. podnosząc zarzut, że budując garaż nie czynił starań by uzyskać pozwolenie na budowę uważając, że zgodnie a art.29 prawa budowlanego pozwolenie takie nie jest wymagane. Ponieważ budowę garażu rozpoczął w roku 1991 minął już okres określony w art.49 prawa budowlanego i rozbiórka nie może być już nakazana. Spoczywa na nim jedynie obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu i o takie pozwolenie w 1996 roku wystąpił.
Decyzją z dnia [...] listopada 2003 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...] czerwca 1998 roku.
W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że prawidłowo zastosowany zostały przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 roku, gdyż na mocy art.103 ust.2 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) w wypadku samowolnego wybudowania obiektu budowlanego przed dniem 01 stycznia 1995 roku nie ma zastosowania art.48 nowej ustawy ale przepisy dotychczasowe przez które rozumie się ustawę Prawo budowlane z 1974 roku. Postępowanie administracyjne wykazało, że budynek zrealizowany został przed 1995 rokiem. Usytuowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo – garażowego narusza ustalenia planu ogólnego miasta zatwierdzonego uchwałą Nr [...] przez Radę W. z dnia [...] grudnia 1982 roku w którym teren przy ul. [...] przeznaczony jest pod urządzenia komunikacyjne związane z budową trasy "[...]". Wynika to z pisma Wydziału Architektury Urzędu W. z dnia 23 lutego 1984 roku skierowanego do J. K.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył R. K. podnosząc zarzut, iż niemożna przyjąć, aby w rozumieniu art.103 ust.2 przepis art.48 ust.2 nie miał zastosowania do obiektu wzniesionego bez pozwolenia przed 1995 roku, a miał zastosowanie do obiektów wzniesionych po tej dacie. Jego zdaniem przepis ten ma zastosowanie w jego wypadku i spełnił wszystkie przesłanki określone w art.49 niezbędne do zalegalizowania budynku.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym.
Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z naruszeniem art.7 kpa i art.77§1 kpa.
Zgodnie z treścią art.37 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 24 października 1974 oku Prawo budowlane (Dz. U Nr 38 poz. 229 ze zm.) obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń jeśli właściwy organ administracji publicznej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
• znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub,
• powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałaby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Z kolei zgodnie z treścią art.37 ust.2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane właściwy organ administracji może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust.1. Oznacza to, że właściwy organ administracji winien w pierwszej kolejności ocenić czy zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki budynku lub jego części określone w art.37 ust.1 wymienionej ustawy. Dopiero jeśli przesłanki te nie zachodzą można rozważyć możliwość wydania decyzji o nakazie rozbiórki w oparciu o przepis art.37 ust.2 tj. z powodu innych ważnych przyczyn.
Przepis art.37 jednoznacznie określa, iż to, czy zachodzi konieczność rozbiórki wybudowanego bez pozwolenia budynku lub jego części oceniać należy w świetle przepisów obowiązujących w czasie realizacji samowoli budowlanej. Do tych przepisów należy zaliczyć także obowiązujący w dacie realizacji samowoli budowlanej plan zagospodarowania przestrzennego.
W niniejszej sprawie rozstrzygające sprawę organy nadzoru budowlanego dokonały oceny zgodności budynku wybudowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] położonej w Gminie W. z planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Nr [...] przez Radę W. z dnia [...] grudnia 1982 roku w którym teren przy ul. [...] przeznaczony jest pod urządzenia komunikacyjne związane z budową trasy "[...]".
Na wstępie stwierdzić należy, iż treść planu zagospodarowania przestrzennego ustalona została przez organy administracji w oparciu o informację udzieloną J. K. pismem z dnia 23 lutego 1984 roku. Pismo to jest kserokopią nie poświadczoną za zgodność z oryginałem. Nie sposób uznać więc tego pisma za dowód w sprawie. Nadto stwierdzić należy, iż treść przepisów planu zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dacie realizacji samowoli budowlanej winna być ustalana w oparciu o wypis tego planu poświadczony za zgodność z oryginałem dostarczony przez właściwy urząd.
Należy również zauważyć, iż w aktach sprawy brak jest informacji czy plan na który powołuje się [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu swojej decyzji obowiązywał w dacie samowolnej realizacji przez skarżącego obiektu budowlanego. Jak już wcześniej wspomniano zgodność samowolnie wybudowanego budynku oceniać należy w odniesieniu do planu zagospodarowania przestrzennego jaki obowiązywał w okresie jego budowy. Z ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie wynika, iż samowolna budowa została zakończona w 1991 roku. Do akt sprawy winien więc zostać załączony wypis z planu zagospodarowania przestrzennego z 1991 roku. Jeśli na przestrzeniu 1991 roku obowiązywały dwa plany zagospodarowania przestrzennego to zaistnieje konieczność precyzyjniejszego ustalenia daty budowy obiektu. W oparciu o plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie realizacji samowoli budowlanej organy nadzoru budowlanego winny dokonać czy istnieją przesłanki do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego zrealizowanego przez skarżącego.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego podniesionych w skardze stwierdzić należy, iż są one całkowicie bezpodstawne. Nie ulega wątpliwości, iż obiekt budowlany został samowolnie wybudowany w 1991 roku. Zgodnie z art.103 ust.2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) art.48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe co oznacza, że zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.).
Z powyższych względów na podstawie art. 145§1pkt.1c i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło