IV SA 5236/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska, Sędziowie WSA Wojciech Mazur, Asesor WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), Protokolant Sylwia Czenskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia budowy odcinka kolektora oczyszczalni oraz budowy wylotu ścieków do rzeki M. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zaskarżony akt nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Minister Środowiska decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa oraz art. 28 kpa umorzył postępowanie z odwołania M. G., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2002r. w sprawie uzgodnienia, na wniosek Wójta Gminy W., projektu budowlanego części technologicznej oczyszczalni ścieków zlokalizowanej w otulinie [...] Parku Krajobrazowego z odprowadzeniem oczyszczonych wód do rezerwatu rzeki M. stanowiącej wraz z dwudziestometrowym pasem nadbrzeżnym po obu stronach koryta część rezerwatu przyrody "[...]". W uzasadnieniu tej decyzji podano, że skarżąca M. G. w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 36 ust.2 ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody ( Dz. U. Nr 99, poz. 1079 z późn. zm.) nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Podniesiono, że Wojewoda [...] również nie uznał skarżącej za stronę postępowania, skoro ww. decyzję doręczono jej tylko " do wiadomości". W skardze na powyższą decyzję M. G. podniosła, że błędny jest pogląd Ministra Środowiska co braku jej przymiotu strony w tym postępowaniu. Skoro działka stanowiąca jej własność bezpośrednio sąsiaduje z działką inwestora to przysługuje jej prawo do występowania w postępowaniu przed organem pierwszej instancji oraz w postępowaniu odwoławczym. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie dodając ponadto, że skarżąca nie jest stroną postępowania, gdyż działka nr [...], stanowiąca jej własność, położona jest po przeciwnej stronie rzeki M., a więc nie graniczy bezpośrednio z działką przeznaczoną pod lokalizację przedmiotowej inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak to wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z odpowiedzi na skargę w zestawieniu z zarzutami podniesionymi w skardze, sporne jest pomiędzy stronami postępowania przed sądem administracyjnym, czy stroną w postępowaniu o uzgodnienie projektu budowlanego jest podmiot ( właściciel, użytkownik wieczysty), mający prawo do działki sąsiedniej z działką, na której ma być realizowana przez inwestora budowa. Minister Środowiska w zaskarżonej decyzji zaprezentował pogląd, że w omawianym postępowaniu skarżąca nie jest stroną, ponieważ decyzję organu pierwszej instancji otrzymała jedynie "do wiadomości", a to oznacza, że Wojewoda [...] nie uznał jej za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Ponadto w odpowiedzi na skargę jako dodatkowy argument nie uznania skarżącej za stronę podano okoliczność, że jej działka nr [...] nie graniczy bezpośrednio z działką, na której ma być realizowana inwestycja, gdyż położona jest po przeciwnej stronie rzeki M. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie prezentowane stanowisko Ministra Środowiska jest całkowicie nieuprawnione, albowiem o tym czy dany podmiot jest stroną postępowania nie decyduje okoliczność doręczenia decyzji " do wiadomości", ale to, czy podmiot wnoszący żądanie ma w rozumieniu art. 28 kpa interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy ze względu na jego prawa wynikające z przepisu prawa materialnego. Interes prawny, jak to zostało utrwalone w doktrynie prawa administracyjnego, jak i w orzecznictwie, wyraża się w możliwości zastosowania normy prawa administracyjnego w konkretnej sytuacji do konkretnego podmiotu. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym , że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Przepis art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stanowił ,że pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów". Oznacza to, że zaskarżona decyzja, której podstawę wydania stanowił przepis art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody ( Dz. U. Nr 99, poz.1079 ze zm.), stanowi jeden z etapów postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwolenia na budowę przez właściwym organ architektoniczno-budowlany. Inaczej ujmując, decyzja ta poprzedza decyzję o wydanie pozwolenia na budowę a treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji kończącej postępowanie przed właściwym organem do zatwierdzenia projektu budowy i wydania pozwolenia na budowę. Wobec wskazanej wagi, jaką pełni to postępowanie uzgodnieniowe w kreowaniu rozstrzygnięcia w decyzji kończącej postępowanie o pozwolenie na budowę należy stwierdzić, że nie tylko inwestor, ale także właściciele ( użytkownicy wieczyści ) działek sąsiednich mają w rozumieniu art. 28 kpa interes prawny w postępowaniu uzgadniającym projekt budowlany ze względu na ich prawa wynikające z przepisów prawa materialnego ( kodeksu cywilnego). Wyrazem tego jest teza zawarta w wyroku z dnia 22.10.1998r. sygn. IV SA 116/98 ( LEX nr 43747), w której Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że atrybut strony postępowania przysługuje nie tylko właścicielom ( użytkownikom wieczystym) działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, ale również działek dalej położonych, jeżeli zamierzona inwestycja będzie miała na ich interesy chronione przepisem art. 5 ust.2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane". W innym wyroku z dnia 01.12.1998r. sygn. IV SA 22T4/97 ( LEX 43718) NSA wyraził stanowisko, " w przypadku decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego na budowę obiektu budowlanego interes prawny w kwestionowaniu takiej decyzji w trybie odwoławczym, oprócz inwestora i innych osób mogących także wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością objętą procesem inwestycyjnym , mają także właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich nieruchomości, oni bowiem, jako tzw. "osoby trzecie" uprawnieni są do żądania, zarówno od inwestora, jak i od organu udzielającego pozwolenia, zapewnienia im ochrony uzasadnionych interesów, o których mowa w art. 5 ust.l pkt 9 i ust. 2 Prawa budowlanego". Pogląd wyrażony w zacytowanych powyżej wyrokach, który w pełni podziela skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego orzekający w niniejszej sprawie, odnosi się też do postępowania prowadzonego przez organ administracyjny uprawniony na podstawie przepisów szczególnych do uzgodnienia projektu budowlanego, jako że uzgodnienie to stanowi etap postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 32 ust.l Prawa budowlanego. Skoro zatem, skarżąca wywodzi, że jest właścicielem działki, która sąsiaduje z działką inwestora, na której ma być realizowana inwestycja, to nie można było odmówić jej przymiotu strony, ale rzeczą organów uzgadniających było zbadanie czy projekt budowlany dotyczący części technologicznej oczyszczalni ścieków z odprowadzeniem wód do rzeki M. w części dotyczącej rezerwatu przyrody "[...]" nie narusza jej interesu prawnego w rozumieniu art.5 Prawa budowlanego w odniesieniu do przepisów ustawy o ochronie przyrody. Z tej też przyczyny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271). Na podstawie art. 152 cyt. Ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.