IV SA 5256/02

WyrokWSA w Warszawie2004-06-03

Skład orzekający: Bogusław Moraczewski, Andrzej Gliniecki, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa, które nie pociąga za sobą niemożliwych do zaakceptowania skutków społeczno-gospodarczych, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, to nie tylko oczywiste naruszenie konkretnej normy prawnej, ale także takie, które pociąga za sobą skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Sama oczywistość naruszenia przepisu lub charakter naruszonego przepisu nie są rozstrzygające. Okoliczności powstałe po wydaniu decyzji nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia jej nieważności.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na przebudowę zakładu ślusarskiego, zarzucając m.in. naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz niezgodność decyzji o pozwoleniu na budowę z decyzją o warunkach zabudowy. Organy administracji obu instancji odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że nie zaszły przesłanki określone w art. 156 k.p.a. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

7/IV SA 5257/02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie WSA NSA Andrzej Gliniecki, Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi S. W. i H. H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...] Wojewoda [...], ponownie rozpatrując sprawę, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. Nr [...] z dnia [...] lutego 1997r. udzielającej L. W. pozwoleniu na przebudowę Zakładu Ślusarstwa Usługowo - Produkcyjnego na działce o nr [...] w B. Organ wskazał, iż nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejowego w M. Inwestor L. W. dołączyła do wniosku o wydanie pozwolenia na przebudowę ostateczną decyzję Burmistrza Miasta B. z dnia [...] października 1996r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza. Ponadto inwestor dołączył decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1996r. ustalającą dopuszczalne ilości i rodzaje substancji zanieczyszczających powietrze atmosferyczne do wprowadzania do atmosfery przez urządzenia ww. zakładu. W sprawie prowadzonych przez inwestora L. W. robót budowlanych toczy się postępowanie na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego w związku z dokonanymi przez inwestora istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organ uznał, iż istnieją przesłanki określone w art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego zobowiązujące organ administracji do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie wpływają one jednakże na ocenę decyzji udzielającej pozwolenia na budowę i tym samym stwierdzone w fazie wykonawczej realizacji odstępstwa nie mogą być powodem do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji w dniu 10 lipca 2002r. złożyli S. W. i H. H. Zakwestionowali w nim zasadność podjętej przez Wojewodę [...] decyzji nakazującej Starostwu Powiatowemu w B. uchylenie wydanej z rażącym naruszeniem prawa decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. w trybie art. 36a ust 2 Prawa budowlanego, ponieważ przedmiotem ich wystąpienia było stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej z ewidentnym, w ich ocenie naruszeniem prawa. Zarzucili organowi I instancji, że decyzja o pozwoleniu na budowę została podjęta niezgodnie z obwiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, określającym teren zabudowy jako teren mieszkaniowy z możliwością lokalizacji usług nieuciążliwych dla sąsiedztwa. Decyzją z dnia [...] listopada 2002r. Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W wyniku rozpatrzenia odwołania organ uznał, iż nie zachodzą podstawy do uchylenia decyzji Wojewody [...]. W przeprowadzonym postępowaniu nie została, w ocenie organu, wykazana żadna z wymienionych w art. 156 kpa przesłanek nieważnościowych. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta B. działka nr [...] na której zlokalizowany jest przedmiotowy warsztat ślusarski położona jest na terenach mieszkaniowych, co oznacza stosownie do pkt 2.3.5 planu , że obszar ten obejmuje tereny budowlane o dominującej funkcji mieszkaniowej z dopuszczeniem funkcji usług nieuciążliwych dla sąsiedztwa. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Wojewody [...], iż w sytuacji gdy do wniosku o wydanie przedmiotowego pozwolenia na budowę dołączono wszystkie wymagane prawem dokumenty, w tym ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w dniu wydania decyzji nie istniały podstawy do uznania okoliczności, iż w chwili wydania pozwolenia na budowę rażąco naruszono prawo. Organ poinformował ponadto, ż zarzucany w odwołaniu brak doręczenia decyzji odwołującym się stanowił podstawę do wznowienia postępowania, nie miał natomiast wpływu na stwierdzenie jej nieważności. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, S. W. i H. H. zarzucili organom: 1. rażące naruszenie ustaleń miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta B., 2. niezgodność decyzji o pozwoleniu na budowę z decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. W decyzji o warunkach zabudowy ustalono, iż celem inwestycji jest modernizacja obecnego zakładu, zaś w decyzji o pozwoleniu na budowę mówi się nadbudowie, rozbudowie oraz adaptacji 3. wyrażenie zgody na zmianę dotychczasowego obiektu magazynowego na cele hali produkcyjnej - ślusarni. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Podniósł ponadto, iż zarzuty skarżących podniesione w skardze nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jako dotkniętej wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa może być dokonane przez właściwy organ administracji tylko wówczas, gdy zostanie ustalone i stwierdzone, że oceniana w tym postępowaniu decyzja rażąco narusza prawo. O tym, czy naruszenie prawa jest naruszeniem rażącym w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa decyduje ocena skutków społeczno -gospodarczych, jakie ono za sobą pociąga. Rażące naruszenie prawa to nie tylko naruszenie oczywiste konkretnej normy prawnej, ale nadto takie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Nie ma tu więc rozstrzygającego znaczenia sama oczywistość naruszenia określonego przepisu, ani nawet charakter przepisu, który został naruszony (por. wyrok NSA z 6 lutego 1995r. II SA 1531/94 ONSA nr 1 poz. 37 z 1996r. Należy przy tym wskazać, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie sprawy do czego zmierzali, sądząc z treści zarzutów, skarżący (por. wyrok SN z 7 marca 1996r. III ARN 70/95-OSNAPiU 1996r. nr 19, poz. 258). Okoliczności dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji co oznacza, że musiały mieć miejsce w dacie jej wydania. Nie mogą zatem stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji okoliczności, które wystąpiły już po jej wydaniu. W tej sytuacji przyczyny wskazane przez skarżących nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Brak udziału strony w postępowaniu może stanowić przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego, w żadnym przypadku nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności. Również bezpodstawny jest zarzut niezgodności zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodność zamierzonej inwestycji z obowiązującym planem miejscowym oceniana jest w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Stosownie do treści art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415) oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zmianami) decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (której podstawowym celem jest stwierdzenie zgodności zamierzonej inwestycji z planem miejscowym) jest wiążąca dla organu wydającego pozwolenie na budowę. Wprawdzie organ ten, stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę ma obowiązek sprawdzenia zgodności planu zagospodarowania działki lub terenu z planem zagospodarowania przestrzennego, jednakże dokonuje tego nie po to, aby kwestionować ocenę wyrażoną w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, ale aby sprawdzić, czy ewentualnie plan nie uległ zmianie i w związku z tym decyzja ta nie wygasła (art. 35 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Dopóki funkcjonuje w obrocie prawnym decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie ma podstaw do kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę na tej tylko podstawie, że projektowana inwestycja jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dokonywanie przez organ administracji architektoniczno - budowlanej samodzielnych ustaleń w omawianej kwestii, odbiegających od ustaleń dokonywanych w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, stanowiłoby oczywiste, rażące naruszenie prawa (powołanego art. 47 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). [Por. wyrok NSA z 25 listopada 2003r., IV SA 452/02-M.Prawn. 2004 /2/60; wyrok NSA z 6 czerwca 2001 r. IV SA 532/00-LEX nr 55771] Sąd nie stwierdził również niezgodności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na przebudowę zakładu ślusarskiego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. W ocenie Sądu decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i zezwalająca na budowę spełnia wymagania poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta B. z dnia [...] października 1996r. i utrzymującej ją w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Pozostałe zarzuty skargi związane z dokonaną przez inwestorów zmianą przeznaczenia obiektów, dotyczą w istocie okoliczności związanych z samowolnym odstąpieniem inwestora oc warunków pozwolenia na budowę, nie mają natomiast związku z samą decyzją o pozwoleniu na budowę i tym samym nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło