IV SA 5262/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Asesor WSA Mariola Kowalska (spr), Sędzia NSA Anna Żak, Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu w dniu 16.06.2004 sprawy ze skargi D. i E. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących D. i E. C. kwotę 250 zł. (dwustu pięćdziesięciu) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] lutego 2001 r, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 4 , art. 52 oraz § 12 ust. 4 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 15 z 25 lutego 1999r.) nakazał E. C. wykonanie zamurowania samowolnie wykonanych otworów okiennych w ścianie bocznej, wschodniej- granicznej z działką zabudowaną o nr ewid. [...], stosownie do treści protokołu oględzin z dnia 9 lutego 2001 r. W uzasadnieniu podniósł, iż E. C. wykonał samowolnie okna w ścianie swojego budynku zlokalizowanego na granicy działki. W dniu 5 czerwca 2002r. D. i E. C. wnieśli o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania. Zarzucili organowi, iż ściana na której znajdują się okna nie graniczy bezpośrednio z nieruchomością określoną w zaskarżonej decyzji jako działka nr [...]. Wskazana w rozstrzygnięciu organu część nieruchomości (ściana graniczna z działką [...]) nie istnieje. Zatem decyzja dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 5 kpa. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2002r. stwierdził nieważność ww. decyzji. Organ wskazał, iż zakwestionowana decyzja dotknięta jest wadą nieważności, jednakże inną niż wskazana we wniosku skarżących. Postępowanie prowadzone przed wydaniem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. zostało przeprowadzone bez udziału strony tj. D. C., co w rażący sposób narusza art. 10 kpa. Strony postępowania nie były zawiadomione o dowodach przeprowadzanych przez organ, zaś decyzja została wydana w oparciu o protokół, z którego nie wynika, iż przedmiotowe okna zostały wykonane nieprawidłowo. Decyzję powyższą zaskarżyli sąsiedzi stron, E. i R. M. Wskazali, iż nie zgadzają się z powyższą decyzją. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją o nr [...] z dnia [...] listopada 2002r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] lutego 2001 r. znak [...]. Organ ten podkreślił iż przesłanka na której oparł się organ I instancji stwierdzając nieważność decyzji może być podstawą wznowienia postępowania, nie jest natomiast przesłanką na mocy której możliwe byłoby jej unieważnienie. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego skierowali Państwo D. i E. C. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący zarzucili organowi II instancji, iż nie rozważył wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Podnieśli, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję bez ustaleń faktycznych, które umożliwiłyby zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego, co było jedną z przesłanek unieważnienia decyzji. Organ odwoławczy do tych kwestii nie odniósł się. W świetle powyższego, w ocenie skarżących nie można przyjąć, iż zaszły przesłanki do zastosowania w sprawie art. 51 Prawa budowlanego, co przesądza o rażącym naruszeniu prawa przy wydaniu decyzji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Dodał ponadto, iż bezspornym jest fakt istnienia samowolnie wykonanych okien w budynku mieszkalnym położonym na działce nr [...], należącym do D. i E. C., co wypełnia dyspozycję art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obligującą organ do wydania decyzji nakazującej wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja zapadła z oczywistym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 80 kpa. Postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności powoływanych przez skarżących. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) . W ocenie Sądu decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego określa, że przed organem odwoławczym następuje powtórne rozstrzygnięcie merytoryczne zgodnie z zasadą dwuinstancyjności i dochodzenia prawdy obiektywnej w każdym stadium postępowania, chyba, że zachodzi wyjątkowa sytuacja objęta dyspozycją art. 138 §2 kpa. Ocenie organu odwoławczego podlega całe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przed organem I instancji, przy czym organ odwoławczy może w inny sposób ocenić materiał dowodowy zebrany i zanalizowany przez ten organ. Dowodzi to, iż organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w całym jej zakresie. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji całościowej i wszechstronnej oceny podniesionych zarzutów stwarza podstawę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, iż podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] lutego 2001 r., organ upatrywał w rażącym naruszeniu przepisów postępowania, które miało wpływ na wydanie decyzji z kwalifikowaną wadą prawną określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Na stwierdzenie nieważności decyzji wpływ miało zarówno rażące naruszenie w toku postępowania art. 10 kpa, w związku z brakiem udziału strony w postępowaniu, jak również nienależyte wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy (art. 7, 77 i 80 kpa). Jak ustalił organ I instancji w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek ustaleń poprzedzających wydanie decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Te uchybienia, zdaniem organu I instancji, wyczerpywały przesłanki art. 156 § 1 pkt 2 kpa i tym samym stanowiły podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę i wydając decyzje w trybie określonym w art. 138 § 1 pkt 2 kpa winien był ocenić wszystkie okoliczności podniesione przez organ I instancji, stanowiące podstawę jego rozstrzygnięcia, jak również dokonać analizy całego zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego. Ograniczenie się przez organ odwoławczy do oceny niektórych tylko okoliczności sprawy, bez poczynienia własnych ustaleń w pozostałym zakresie, i wydanie na tej podstawie rozstrzygnięcia merytorycznego stanowi niewątpliwie naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Pominięcie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych stanowi naruszenie art. 7 i 77 kpa. Uchybienia powyższe mające istotny wpływ na wynik sprawy musiały powodować uchylenie zaskarżonej decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.).