IV SA 529/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Barbara Gorczycka-Muszyńska, Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Asesor WSA Anna Szymańska, Protokolant Piotr Bednarz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. po rozpoznaniu wniosku S. W. o przyznanie ekwiwalentu w postaci nieruchomości zamiennej za przejętą na rzecz państwa nieruchomość ziemską stanowiącą własność jego ojca S. W. umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż postępowanie w sprawie dotyczyło nieruchomości rolnej "K.", która to orzeczeniem Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia [...] lipca 1946 r. została uznana za nie podlegającą pod działanie art. 2 ust. 1 lit.e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Jednakże na skutek faktycznego rozparcelowania przed dniem 1 sierpnia 1945 r. zarządzeniem Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] stycznia 1949 r. została ona przejęta na rzecz państwa w trybie art. 1 ust. 4 dekretu z dnia 28 listopada 1945 r. o przejęciu niektórych nieruchomości na cele reformy rolnej i osadnictwa / Dz. U. Nr 57, poz. 321 dalej dekret /. Na podstawie art. 2 tegoż dekretu właścicielowi nieruchomości przysługiwało prawo otrzymania tytułem ekwiwalentu nieruchomości ziemskiej równej wartości i jakości, z tych uprawnień właściciel nie skorzystał. W dniu 5 kwietnia 1958 r. uprawnienia te wygasły na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych i o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z reformą rolna i osadnictwem / Dz. U. Nr 17, poz. 71/. Z powyższych względów postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku S. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, jakie są zasady odpowiedzialności w oparciu o art. 160 k.p.a. a ponieważ w przedmiotowej sprawie nie wydano decyzji stwierdzającej nieważność zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] stycznia 1949 r. brak jest podstaw do przyznania odszkodowania i przyznania ekwiwalentu za przejętą nieruchomość, gdyż nie przewiduje tego art. 160 k.p.a. i dlatego też postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzje złożył S. W., podnosząc, iż wystąpił w oparciu o porozumienie zawarte w dniu 18 lutego 1981 r. pomiędzy Komisją Rządową a Komitetem Strajkowym w R. o zadośćuczynienie ewidentnej krzywdy przez nie przyznanie nieruchomości zamiennej, do tych kwestii organ się nie odniósł. Ponadto podniósł, iż nigdy nie zgłaszał wniosku o odszkodowanie w trybie art. 160 k.p.a. o którym mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie zagwarantowano również skarżącemu możliwości bezpośredniego udziału w postępowaniu, czym naruszono dyspozycję art. 10 k.p.a. Mając powyższe na uwadze skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podał, iż brak jest aktualnie podstaw do przyznania nieruchomości zamiennej za nieruchomość przejętą na podstawie przepisów dekretu z dnia 28 listopada 1945 r. i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /. Skarga jest niezasadna. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie nieruchomości zamiennej za przejętą nieruchomość zarządzeniem Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] stycznia 1949 r. w oparciu o art. 1 pkt 4, art. 3 i art. 5 dekretu. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 1 dekretu właścicielom przejętych nieruchomości przysługiwało tytułem ekwiwalentu prawo otrzymania nieruchomości ziemskiej o równej wartości i jakości, potwierdza to uzasadnienie powyższego zarządzenia. Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. w art. 16 pkt 1 stwierdziła utratę mocy dekretu a w pkt 2 potwierdziła uprawnienia byłych właścicieli do nieruchomości zamiennych za przejęte nieruchomości ziemskie pod warunkiem objęcia ich w posiadanie natomiast pkt 3 przewidywał dla pozostałych właścicieli uprawnienia do otrzymania renty na zasadach określonych w art. 10 dekretu. Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa / Dz. U. Nr 107, poz. 464/ w art. 58 pkt 2 uchyliła art. 16 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. z dniem 1 stycznia 1992 r. natomiast art. 10 tej ustawy został uchylony przez art. 127 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin / Dz. U. Nr 3 poz. 6/. Mając powyższe na uwadze uprawnienia wynikające z art. 2 pkt 1 dekretu nie mogą być dochodzone w aktualnym stanie prawnym i w związku z tym umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość na podstawie art. 105 § 1 jest zasadne. Sąd administracyjny bada legalność podjętych decyzji przez organy administracji, co oznacza zgodność z obowiązującym stanem prawnym. Wnioskodawca w złożonym wniosku w 2001 r. jak i w poprzednim wniosku z 1981 r. swoje żądania wywodzi z porozumienia zawartego 18 lutego 1981 r. pomiędzy Komisją Rządową a Komitetem Strajkowym, które nie może być potraktowane jako podstawa prawna wydania decyzji administracyjnej, tym bardziej jak wspomina we wnioskach skarżący podstawą żądania miała być "rażąca krzywda przy przejęciu przez państwo nieruchomości". Ojciec skarżącego utracił nieruchomość na podstawie orzeczenia organu administracyjnego, które nie zostało podważone przy użyciu przysługujących środków prawnych. Jakie są źródła powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej stanowi art. 87 Konstytucji RP i do takich źródeł nie można zaliczyć w/w porozumienia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. ponieważ organ administracyjny nie ustosunkował się zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy a przedstawił kwestie w ogóle nie podnoszone przez skarżących. To uchybienie nie ma jednak wpływu na ostatecznie prawidłowe rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd skarcę oddalił.