IV SA 532/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie ( WSA, As. WSA Tadeusz Nowak, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej "O." na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji administracyjnych I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej "O." kwotę 250 zł ( dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. nr [...] Burmistrz Gminy [...] na podstawie art. 152 kpa, po rozpatrzeniu wniosku D. i H. P., B. W., A. H., H. K., H. P., J.L., T. P. i M.S. odmówił wstrzymania wykonania decyzji ostatecznych: nr [...] z dnia [...] listopada 1995 r., [...] z dnia [...] grudnia 1995 r., [...] z dnia [...] sierpnia 1996 r., [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r., [...] z dnia [...] października 1998 r., [...] z dnia [...] lipca 1999 r., [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r., [...] z dnia [...] listopada 2001 r., wydanych przez Burmistrza Gminy [...] dla Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "O." na budowę budynków mieszkalnych z usługami, wchodzącymi w skład osiedla mieszkaniowego "K." na terenie pomiędzy ulicami [...], [...], [...] i [...] w W. W uzasadnieniu stwierdził, że postępowanie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji o numerach nr [...] z dnia [...] listopada 1995 r., [...] z dnia [...] grudnia 1995 r., [...] z dnia [...] sierpnia 1996 r., [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r., [...] z dnia [...] października 1998 r., [...] z dnia [...] lipca 1999 r., jest bezprzedmiotowe, ponieważ inwestycje zrealizowane na podstawie tych decyzji zostały zakończone. Budynki zostały przyjęte do użytkowania i są już zasiedlone. Pozostałe inwestycje objęte pozwoleniami na budowę – decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. i nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r. są w trakcie realizacji. Odnośnie wstrzymania wykonania tych decyzji postępowanie jest również bezprzedmiotowe, ponieważ organ ustalił, że wnioskodawcy nie mieli i nie maja przymiotu strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę. Wnioskodawcy nie mają legitymacji żądania wznowienia postępowania, tak więc skoro nie zachodzą w ogóle okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania na ich wniosek, to nie zachodzi także prawdopodobieństwo uchylenia w/w decyzji. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu zażalenia W. S., będącego pełnomocnikiem wnioskodawców, na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił postanowienie Burmistrza Gminy [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu podał, iż rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności organ I instancji winien ustalić, czy skarżącym służy przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa, a następnie podjąć rozstrzygnięcie odnośnie ewentualnego wstrzymania wykonania decyzji w trybie art. 152 kpa. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowo-Budowlana "O." wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także zasądzenia kosztów postępowania. Postanowieniu zarzuciła obrazę art. 152 kpa poprzez niewłaściwą jego wykładnię i przyjęcie, że decyzja organu I instancji jest nieprawidłowa, art. 7, art. 8, art. 144 w zw. z art. 145 i w zw. z art. 107 kpa poprzez niewłaściwe uzasadnienie postanowienia, a w szczególności sprzeczność zawartych tam wywodów prawnych, art. 12 oraz art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2, art. 138 § 2 i § 3 kpa poprzez nie rozpoznanie istoty sprawy i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, wbrew powołanym przepisom. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga jest zasadna w części naruszenia dyspozycji art. 138 § 2 kpa. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, bowiem zapadło z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Powołany wyżej przepis ogranicza takie uprawnienia organu odwoławczego do przypadków wyjątkowych, gdy zachodzi konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Konieczność zatem przeprowadzenia dowodu, uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania lub uzupełnienia rozstrzygnięcia mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji. Podkreślenia wymaga, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie (wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 1987 r. sygn. akt IV SA 385/87 P i Ż 1987 nr 43). W sprawie niniejszej – jak wynika z motywów zaskarżonego postanowienia – organ odwoławczy miał jedynie wątpliwości, czy skarżącym służy przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa, nie miał wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, ani nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie "w całości lub znacznej części" – jak to wymaga przepis art. 138 § 2 kpa. Organ ten miał więc obowiązek w tych okolicznościach orzec co do istoty sprawy, zamiast uchylać decyzję organu I instancji i przekazać mu sprawę do ponownego rozpoznania z zaleceniami dokonania tego, co mogło być dokonane we własnym zakresie przez organ odwoławczy. Burmistrz Gminy [...] wydając postanowienie z dnia [...] września 2002 r. nr [...] odmawiające wstrzymania wykonania decyzji ostatecznych, jak i w innej sprawie wydając decyzję z dnia [...] września nr [...] w sprawie odmowy wznowienia postępowania w sprawie udzielonych pozwoleń na budowę budynków mieszkalnych z usługami wchodzącymi w skład osiedla mieszkaniowego K., na terenie pomiędzy ulicami: [...], [...], [...] i [...] w W. zakończonych ostatecznymi decyzjami wymienionymi na stronie 1 uzasadnienia konsekwentnie, na podstawie ugruntowanego orzecznictwa NSA przyjął, że wnioskodawcom nie służy przymiot strony (vide wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r. sygn. akt IV SA 2214/97, Lex 43718 – nie zrealizowane roszczenia do nieruchomości w żadnym przypadku nie dają podmiotowi dochodzącemu dopiero ich zaspokojenia przymiotu strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę). Natomiast Wojewoda [...] w swoich ustaleniach – w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia twierdzi, że należy ustalić, czy skarżący mają przymiot strony, a w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] uchylającej decyzję nr [...] z dnia [...] września 2002 r. wydaną przez Burmistrza Gminy [...] w sprawie odmowy wznowienia postępowania i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, już takich wątpliwości nie ma, powołując się na wyrok NSA z dnia 6 maja 1994 r. sygn. akt SA/Kr 1740/93, który dotyczy zupełnie innego stanu faktycznego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie narusza prawo procesowe (art. 138 § 2 kpa) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono jak w pkt II wyroku. O kosztach rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 w/w ustawy.