IV SA 543/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.), Sędziowie NSA Halina Kuśmirek, As. WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi K.F. i E.Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie obowiązku dostarczenia określonych dokumentów. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się niniejszego wyroku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2002 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 Prawa budowlanego, nałożył na L. sp. z o.o. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 29.11.2002 r.: 1) inwentaryzacji budowlanej wykonanych robót budowlanych, sporządzonej odrębnie dla każdego segmentu i uwzględniającej zakres wprowadzonych w nim zmian, 2) aktualnej opinii kominiarskiej, oceniającej prawidłowość obsługi przewodów dymowych i wentylacyjnych. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 05.03.2002 r. i w dniu 11.06.2002 r. na terenie nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie stwierdzono, że na terenie nieruchomości wybudowano osiem budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej niezgodnie z projektem budowlanym, zatwierdzonym decyzją Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia [...] maja 2000 r. o pozwoleniu na budowę i decyzją nr [...] z dnia [...] października 2000 r. przenoszącą w/w pozwolenie na L.Sp. z o.o. Jak wynika z wpisu w dzienniku budowy, roboty budowlane przy budowie przedmiotowych budynków zostały zakończone. L. sp. z o.o. w latach 2001-2002 dokonała sprzedaży przedmiotowych budynków wraz z przynależnymi działkami osobom fizycznym wśród nich K. F. i E. Z. Wydane pozwolenia na budowę nie zostały jednak przeniesione na właścicieli. Odwołania od powyższej decyzji złożyli w/w K. F. i E. Z., którzy kwestionują to, że budynki nie zostały wykonane zgodnie z zawartą umową i zatwierdzonym projektem budowlanym. Wydana decyzja nie jest zgodna z art. 104 kpa, nie jest merytoryczna, nosi znamiona postanowienia, które zostało jednocześnie przez organ wydane w tej sprawie. Skarżący wnioskowali o wydanie nakazu niezwłocznego doprowadzenia domu do stanu zgodnego z zatwierdzona dokumentacją. W ocenie skarżących, roboty budowlane nie zostały zakończone, gdyż faktycznie nie wykonano wielu robót, które były w projekcie i miały być wykonane zgodnie z zawarta umową. Zaskarżona decyzja niczego nie wnosi, jest tendencyjna i stronnicza, chroni łamiących przepisy prawa, zdaniem K. F. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołań, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uchylając ją tylko w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył termin do 31.03.2003 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy uznał, że w tym stanie faktycznym i prawnym, jedynym zasadnym rozstrzygnięciem było nałożenie na inwestora obowiązku dostarczenia określonych dokumentów w celu doprowadzenia wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Na powyższą decyzję E. Z. i K. F. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi, zarzucając podobnie jak wcześniej, że decyzja ta nie rozstrzyga sprawy zgodnie z ich wnioskami, chociaż została wydana po 122 dniach od złożenia odwołania. Decyzja ta narusza szereg przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, Prawa budowlanego, rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych (...) oraz art. 48 Kc. Zaskarżona decyzja, zdaniem K. F., zmierza do legalizacji samowoli, akceptując bezczynność organów nadzoru budowlanego. Skarżący w skargach wymieniają, czego nie wybudowano i nie wykonano w ich budynkach zgodnie z zatwierdzonym projektem i zawartymi umowami z firmą L. Sp. z o.o. W odpowiedzi na skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, wnosi o oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skargi są uzasadnione. W opisanym stanie faktycznym, dla pełnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, organ nadzoru budowlanego miał prawo nałożyć na inwestora obowiązek dostarczenia określonych dokumentów wymienionych w osnowie decyzji z dnia [...] września 2002 r. Jednak powinien to uczynić w formie postanowienia, a nie decyzji i na podstawie art. 81c ust. 2 i ust. 4, a nie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 Prawa budowlanego, tak jak to zrobił wydając postanowienie nr [...] z dnia [...] września 2002 r. Zaskarżona decyzja z powyższych względów podobnie, jak i decyzja pierwszej instancji, zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Obowiązek dostarczenia dokumentów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, powinien być nakładany na inwestora w trybie art. 81c Prawa budowlanego. Postanowienie, o którym mowa w tym przepisie ma charakter dowodowy, co jest zgodne z zasadą wyrażoną w art. 123 kpa. Słusznie więc skarżący zarzucają, że wydana w tym przedmiocie decyzja, jest tożsama z postanowieniem, bowiem nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty (art. 104 kpa). Mało tego, organ nadzoru budowlanego nakładając na inwestora obowiązek dostarczenia określonych dokumentów w drodze decyzji, wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, blokuje sobie dalsze możliwości rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy w oparciu o ten przepis, tzw. możliwości nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Bowiem po raz drugi w oparciu o ten przepis, organ nie może wydać już decyzji. Trudno zaś przyjąć, że dostarczenie określonych dokumentów, jest tą czynnością, która może doprowadzić wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem. Doprowadzenie wykonywanych lub już wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, może się odbyć tylko przez nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych, a nie przez dostarczenie dokumentów takich, jak to wymieniono w decyzji nr [...] z dnia [...] września 2002 r. Jak wynika z pism skarżących, zarzuty w nich zawarte względem inwestora, odwołują się do zatwierdzonego projektu budowlanego i do zawartej z firmą L. Sp. z o.o. umowy. Należy wyraźnie zaznaczyć, ze w drodze postępowania administracyjnego, wszczętego przez organy nadzoru budowlanego, możliwe jest tylko wyegzekwowanie niektórych roszczeń, opartych na zarzucie naruszenia przepisów Prawa budowlanego – niezgodności zrealizowanej inwestycji z zatwierdzonym projektem budowlanym. Pozostałe roszczenia, zarzucające nie wywiązanie się inwestora z zawartej umowy, mogą być tylko dochodzone na drodze postępowania cywilnego. Bowiem w rozpoznawanej sprawie nie wszystkie zarzuty podnoszone przez skarżących, stanowią naruszenie przepisów prawa administracyjnego – szeroko rozumianego. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.