IV SA 555/03

WyrokWSA w Warszawie2004-07-16

Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Bożena Walentynowicz, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, wybudowanego niezgodnie z przepisami, może zostać wydana bez wszechstronnego zbadania przesłanek określonych w przepisach prawa budowlanego, w tym kwestii zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego oraz istnienia innych ważnych przyczyn uzasadniających rozbiórkę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nie może ograniczyć się jedynie do stwierdzenia zdatności obiektu do użytku przy wydawaniu pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami. Konieczne jest również zbadanie, czy nie zachodzą przesłanki do nakazania przymusowej rozbiórki obiektu, w tym naruszenie przepisów planowania przestrzennego lub istnienie innych ważnych przyczyn, a także czy spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w przepisach prawa budowlanego.
Stan faktyczny
J.B. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z 1988 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie sieci gazowej, argumentując rażące naruszenie przepisów prawa budowlanego i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że budowa sieci przez działkę J.B. bez jego zgody nie jest podstawą do unieważnienia pozwolenia. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności brak wszechstronnego zbadania przesłanek do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 lipca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie SNSA Bożena Walentynowicz, As. WSA Grzegorz Czerwiński /spr./, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2004 roku sprawy ze skargi J.B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie sieci gazowniczej 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października [...] 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] stycznia 1988 roku, Nr [...] Wojewoda [...] udzielił Społecznemu Komitetowi G. pozwolenia na użytkowanie sieci gazowej rozdzielczej średnioprężnej. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że pomimo tego, że gazociąg został wybudowany niezgodnie z projektem technicznym to nie stwarza jednak zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia co potwierdza inwentaryzacja powykonawcza. Pismem z dnia 11 lutego 2002 roku J. B. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji podnosząc zarzut, iż zapadła ona z rażącym naruszeniem art.l Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art.36 ust.l pkt.l i ust.3 i art.37 ust.2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Decyzją z dnia [...] października 2002 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1988 roku. W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że mimo tego, iż gazociąg zrealizowano przez działkę należącą do J. B. bez jego zgody to okoliczność ta nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności pozwolenia na jego użytkowanie. Zgodnie z treścią art.42 ust.3 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Tymczasem w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie sieci gazowej obowiązujące przepisy nie uzależniały wydania takiego pozwolenia od wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością. Nie zachodzą też zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przesłanki do nakazania przymusowej rozbiórki sieci gazowej. Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył J.B. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2002 roku podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J. B. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art.7 kpa i art.77 kpa. Nie zostały bowiem wyjaśnione wszystkie okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. Nie można zgodzić się z poglądem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że jedyną przesłanką udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu wybudowanego niezgodnie z przepisami jest stwierdzenie jego zdatności do użytku. Zdatność do użytku, o którym mowa w art. 42 ust.3 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) jest jedyną przesłanką udzielenia pozwolenia na użytkowanie wówczas gdy obiekt wybudowany został zgodnie z przepisami, a istniał obowiązek uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie. Zbudowanie sieci gazowej, której część przechodzi przez działkę należącą do T.B. stanowiło wybudowanie jej w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Projekt budowy sieci gazowej nie przewidywał bowiem budowy na terenie tej działki. Zgodnie z treścią art.37 ust.l Ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 roku Nr 38 poz.229 ze zm.) obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegały przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa gdy zostało stwierdzone, że obiekt ten lub jego część: * znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub * powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia ,lub * zachodziły inne ważne przyczyny niż wyżej wymienione. Jeżeli nie zachodziły podstawy do nakazania rozbiórki lub przejęcia obiektu na rzecz Państwa istniała możliwość wydania na podstawie art.42 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 roku Nr 38 poz.229 ze zm.) pozwolenia na użytkowanie takiego obiektu. W niniejszej sprawie Wojewoda [...] udzielając Społecznemu Komitetowi G. decyzją z dnia [...] stycznia 1988 roku pozwolenia na użytkowanie sieci gazowej rozdzielczej średnioprężnej wziął pod uwagę tylko jedną z przesłanek, od których uzależnione było udzielenie tego pozwolenia to jest, że sieć gazowa nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Nie wypowiedział się natomiast czy część sieci gazowej wybudowana na działce skarżącego nie narusza przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie realizacji inwestycji oraz czy nie zachodzą inne ważne przyczyny, które powodowałyby konieczność rozbiórki tej części sieci gazowej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego winien więc przed dokonaniem oceny czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1988 roku dokonać ustaleń czy spełnione zostały wszystkie przesłanki do udzielenia pozwolenia na użytkowanie sieci gazowej wymienionej w tej decyzji. Z powyższych względów na podstawie art. 145§ 1 pkt.c i art. 152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło