IV SA 567/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu na rozprawiew dniu 29 lipca 2004 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej ,,N." na decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności Oddala skargę Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek K. i A. B. – odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i pozwalającej SBM "N." na budowę sieci gazowej z przyłączami do budynków mieszkalnych dla zespołu domów jednorodzinnych w [...] pomiędzy ulicami [...] i [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż projekt sieci gazowej został pozytywnie uzgodniony przez Zespół Urządzenia Dokumentacji Projektowej Sieci Uzbrojenia Terenu – opinia nr [...] z dnia [...].03.1999 r. i nr [...] z dnia [...].03.1997 r. jak również przez [...] Zakład Gazownictwa "[...]" w W. Odnoszą się do podniesionego we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzutu powstałych szkód podczas realizacji inwestycji, organ wyjaśnił, iż kwestia ta nie należy dop kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej, lecz winna być rozwiązana w postępowaniu przed sądem cywilnym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. znak: [...] działajac w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania K. i A. B., uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. W ocenie organu odwoławczego kontrolowana decyzja rażąco narusza art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), bowiem zgodnie z jego treścią pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym oraz wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Badana w trybie nadzoru decyzja została wydana w oparciu o decyzje Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 1997 r. znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, która określała, iż inwestor do dnia 23.02.1998 r. winien wystąpić o pozwolenie na budowę pod sankcją utraty ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. z akt postępowania administracyjnego wynika, że inwestor wystąpił o pozwolenie na budowę sieci gazowej wnioskiem z dnia 11.05.1999 r., a zatem po upływie terminu ważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 1997 r. Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "N." w W. podnosząc, iż przekroczenie terminu określonego w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie może być klasyfikowana jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, bowiem decyzja o pozwoleniu na budowę wywołała nieodwracalne skutki prawne wobec zrealizowania inwestycji, zgodnie ze słusznym interesem mieszkańców osiedla. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nadzorczym, które ma charakter nadzwyczajny, zmierzający do eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. Zadaniem organów było badanie czy kontrolowana decyzja dotknięta jest którąkolwiek z przesłanek nieważnościowych taksatywnie wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Organ odwoławczy dokonał trafnej oceny legalności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę stwierdzając, iż rażąco narusza ona art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Zgodnie z brzmieniem art. 39 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 89, poz. 415), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia [...] lutego 1997 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zmiana zagospodarowani terenu, w szczególności jego zabudowa wymagała ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Oczywistym więc jest, iż wniosek o pozwolenie na budowę sieci gazowej dla zespołu domów jednorodzinnych z przyłączami do zabudowy szeregowej osiedla w Nowej Iwicznej poprzedzony winien być uzyskaniem przez inwestora ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji. Tymczasem z treści decyzji z dnia [...] lutego 1997 r. [...], do której odwołuje się decyzja z dnia [...] czerwca 1999 r. udzielająca pozwolenia na budowę, wynika iż ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu "dla dróg dojazdowych od nowo wybudowanego osiedla Spółdzielni "N." do ulic [...] i [...] położonych we wsi [...]". Co prawda wniosek inwestora przytoczony w decyzji dotyczył między innymi budowy przewodu gazowego na odcinku AB drogi to jednak nie sposób uznać, iż taka inwestycja jest tożsamą z opisaną w treści decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ architektoniczno-budowlany wydający decyzje z dnia [...] czerwca 1999 r. przeoczył fakt, iż decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu nie zawiera rozstrzygnięcia dotyczącego budowy sieci gazowej z przyłączami do budynków mieszkalnych na przedmiotowym terenie. Tym samym należy ustalić, iż kontrolowana w trybie nadzoru decyzja zapadła z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z dni a7 lipca 1994 r., bowiem inwestor pomimo wymogu ustawowego nie posiadał ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji. Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 156 § 2 kpa z powodu powstania nieodwracalnych skutków prawnych. Przy ocenie zaistnienia negatywnej przesłanki z art. 156 § 2 kpa należy odwołać się do uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia16.12.1996 r. sygn. akt OPS 7/96 (ONSA 2/97, poz. 49), uchwały składu 5 sędziów z dnia 09.11.1998 r. sygn. akt OPK 4-7/98 (ONSA 1/99, poz. 13), wyroku NSA z dnia 12.05.1998 r. sygn. akt I SA 2133/97 – niepublikowany oraz uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 20.03.2000 r. sygn. akt OPS 14/99 (ONSA 3/00, poz. 93). Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w uchwale z dnia 28.05.1992 r. (III AZP 4/92), że "pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych występujące w przepisie art. 156 § 2 kpa należy rozpatrywać wyłącznie w płaszczyźnie prawa obowiązującego, nie nawiązując do sfery faktów". Pojęcie "nieodwracalności skutków prawnych" decyzji administracyjnej nie należy utożsamiać z występującym w art. 368 § 1 kc pojęciem "nieodwracalności przywrócenia stanu poprzedniego". Mając powyższe na uwadze jest oczywistym, że zrealizowanie inwestycji jak i protokolarne przekazanie sieci gazowej innemu przedmiotowi, a tym bardziej fakt korzystania z niej przez mieszkańców osiedla, należy zakwalifikować jako skutek jedynie faktyczny. Przy ocenie nieodwracalności skutku prawnego istotne jest to czy organ administracji może odwrócić, cofnąć, czy znieść skutki prawne wadliwej decyzji. W sprawie niniejszej brak jest podstaw do przyjęcia, iż decyzja z dnia [...] czerwca 1999 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne, które stanowiłyby przeszkodę dla wyeliminowania jej z obrotu prawnego, jako obarczonej ciężką wadą. Z tych wszystkich względów skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, nr 240, poz. 2052, z 2003 r., nr 124, poz. 1153).