IV SA 568/03

WyrokWSA w Warszawie2004-08-12

Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Halina Kuśmirek, Andrzej Gliniecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wykonanej przybudówki może zostać utrzymana w mocy, jeśli organy administracji nie zebrały w sposób należyty materiału dowodowego dotyczącego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wykonania samowolnej budowy oraz nie ustaliły precyzyjnie daty jej wykonania?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji naruszyły przepisy proceduralne (art. 7 i 77 kpa) poprzez niewystarczające zebranie materiału dowodowego. Brak było wypisu i wyrysu z planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie budowy, a jedynie pisemna opinia, która nie mogła zastąpić tych dokumentów. Ponadto, nie ustalono precyzyjnie daty wykonania samowolnej przybudówki, co miało istotne znaczenie dla oceny prawnej w świetle różnych planów zagospodarowania przestrzennego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanej murowanej przybudówki. Przybudówka została wykonana bez pozwolenia na budowę w czasie obowiązywania Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta z 1982 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i prowadzenie postępowania legalizacyjnego. Sąd uchylił decyzję z powodu naruszenia przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), Sędziowie NSA Halina Kuśmirek, NSA Andrzej Gliniecki, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki przybudówki I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 83 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., po rozpatrzeniu odwołania E. J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] nakazującej E. J. rozbiórki samowolnie wykonanej przybudówki murowanej o wymiarach 9 x 2,8m do istniejącego budynku mieszkalnego na nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] – utrzymał w mocy decyzję zaskarżoną. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 23.01.2001 r. na nieruchomości przy ul. [...] w W. organ pierwszej instancji ustalił, że stoi drewniany dom mieszkalny i murowana przybudówka o wymiarach 9 x 2,8m wybudowana w 1992 r. przez E.J. Przybudówkę wykonała bez pozwolenia na budowę. Organ ten uznał, że do przedmiotowej samowoli mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1974 r. Organ odwoławczy uznał tę ocenę za prawidłową mając na względzie treść art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. – przepisów przejściowych. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że przybudówkę wykonano w czasie obowiązywania Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1982 r. W ustaleniach tego planu, teren na którym wybudowano przybudówkę przeznaczony był pod zabudowę technicznej obsługi miasta a tereny istniejącej zabudowy mieszkaniowej przekształca się w zespoły technicznej obsługi miasta. Wobec powyższego zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. przybudówka podlega rozbiórce. Wskazany przepis wyklucza możliwość legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej. Nakaz rozbiórki orzeczony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ odwoławczy uznał za zasadny. W skardze złożonej na powyższą decyzję organu odwoławczego E. J. zarzuciła naruszenie prawa materialnego - art. 66 ust. 1 ustawy z 1999 r. (Dz. U. nr 15, poz. 139). Podniosła, iż od 1991 r. prowadzone było postępowanie legalizacyjne spornej przybudówki a ponadto w 1995 r. obecny właściciel nieruchomości przy ul. [...] B.M. protokolarnie przejął nieruchomość wraz z przybudówką. Z dniem [...] stycznia 1995 r. zmienił się plan zagospodarowania przestrzennego jak i straciła moc ustawa o planowaniu przestrzennym – art. 74 (Dz. U. nr 15 z 1999 r.). Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko z decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, jednak z innych przyczyn, niż podniesione w niej zarzuty. Stwierdzić należy, iż mimo, że sprawa rozpatrywana była po raz trzeci przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] po dwukrotnym uchyleniu jego wcześniejszych decyzji nadal nie została wyjaśniona w sposób dostateczny oraz w myśl zaleceń organu odwoławczego. Uchylając ostatnią decyzję pierwszoinstancyjną Wojewoda zalecił organowi ustalenie treści planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wykonania przez skarżącą samowoli budowlanej – odnoszącego się do terenu realizacji samowoli. Było to niezbędne dla oceny prawnej dopuszczalności bądź wykluczenia legalności samowoli budowlanej, tj. przybudówki w świetle obowiązujących w tej dacie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Z materiałów sprawy wynika, że pismem z dnia 19 października 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystąpił do Urzędu Gminy [...] o nadesłanie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] obowiązującego w 1992 r., w odniesieniu do nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. W aktach sprawy brak jest dowodów żądanych przez organ w postaci wypisu i wyrysu z planu zagospodarowania przestrzennego [...] na 1992 r. – dotyczącego terenu na którym usytuowana jest nieruchomość przy ul. [...]. istnieje tylko pisemna opinia z dnia 25.10.2001 r. Kierownika Referatu Urbanistyki Urzędu Gminy [...] o przeznaczeniu nieruchomości przy ul. [...] w W. wg ustaleń Planu Zagospodarowania obowiązującego w 1992 r. Stwierdzić stanowczo należy, iż informacja taka nie może żadną miarą zastąpić dowodów żądanych przez organ, który ma obowiązek dowody z tych dokumentów przeprowadzić i ocenić je, a w razie potrzeby dokonać właściwej interpretacji. Wymóg taki wynika z obowiązującej zasady procesowej zebrania niezbędnego materiału dowodowego dla wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności (art. 7 i 77 kpa). Wbrew powyższym zasadom organy obu instancji rozstrzygnęły sprawę opierając się wyłącznie na lakonicznej informacji Urzędu Gminy bez skonfrontowania jej treści z żądanymi dowodami wyrysu i wypisu z planu. Ponadto stwierdzić należy, iż nadal organ nie ustalił dokładnie daty wykonania samowolnego przedmiotowej przybudówki. Z treści protokołu oględzin z dnia 23.01.2001 r. wynika, że przybudówkę wykonano w 1993-1994 r. Organ w decyzji ustalił mało precyzyjnie, że samowolę budowlaną popełniła skarżąca J. w 1992 r. bez określenia choćby jeszcze miesiąca. Dokładne ustalenie daty samowoli ma o tyle istotne znaczenie, że Uchwałą Rady [...] z [...] września 1992 r. wprowadzony został nowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego [...]. Jeśli więc skarżąca wykonałaby przybudówkę już po wprowadzeniu powyższego planu – ustalenia jego, do terenu na którym usytuowana jest sporna samowola mogą być zupełnie inne niż to przewidywał plan z 1982 r. – uwzględniony przez organ przy merytorycznym orzekaniu. Dokładne ustalenie daty wykonania przybudówki przez skarżącą może stanowić w konsekwencji obowiązek zażądania wypisu i wyrysu z w/w nowego Planu Zagospodarowani Przestrzennego [...] tj. z 1992 r. a nie z 1982 r. jak przy jął organ. Powyższe okoliczności uzasadniają ocenę, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 7 i art. 77 kpa, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Stanowi to podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji. Z mocy art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło