IV SA 573/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Oraczewski (spr.), Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjno-projektowej. I. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji Nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r.; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania R. T., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. nakładającą na R.J. obowiązek przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjno-projektowej w zakresie rozbudowy i nadbudowy budynku gospodarczego usytuowanego na działce oznaczonej nr ew. [...] obręb [...] w S. Organ odwoławczy uznał, że "organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego" oraz przywołał treść art. 51 Prawa budowlanego z 1994 r. Wymienioną decyzję organu odwoławczego R. T. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając, że sąsiad wybudował oborę w granicy działki bez jego zgody oraz nadbudował piętro i "na miedzy" wybudował dwa szamba. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko z tym, że w drugiej jej części odniósł się do innej sprawy zakończonej nakazaniem rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. W związku z reformą sądownictwa administracyjnego niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który zważył co następuje: Skarga R.T. zasługuje na uwzględnienie jednakże z innych powodów niż w niej wskazanych, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Przede wszystkim należy stwierdzić, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Przepis ten przewiduje uprawnienie organu do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie. Chodzi oczywiście o konkretne czynności w znaczeniu fizycznym dotyczące wykonywanych już robót budowlanych, które zostały zrealizowane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Do takich czynności zaliczyć można np. przebudowę obiektu, tak aby był zgodny z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach budowlanych. Nie chodzi więc o nałożenie obowiązku przedłożenia "dokumentacji inwentaryzacyjno-projektowej w zakresie rozbudowy i nadbudowy budynku gospodarczego...", bo dokumentacja taka ze swej istoty stwierdzać może jedynie stan istniejący, który powstał w wyniku naruszenia prawa. Natomiast jeżeli celem dokumentacji ma być wskazanie możliwości technicznych i sposobu wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, to obowiązek taki może być nałożony na podstawie art. 81c ust. 2 tej ustawy. Odmienna wykładnia art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z treścią ust. 1a prowadziłaby do legalizacji samowoli budowlanej, w przypadkach innych niż określone w art. 48, w oparciu o dokumentację techniczno-budowlaną czy też inwentaryzacyjną, a nie do jej likwidacji w wyniku wykonania określonych czynności. Oba organy z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nie wyciągnęły jednoznacznych wniosków mimo ustalenia, że "rozbudowa i nadbudowa (przedmiotowego budynku) prowadzona była samowolnie". Nie wiadomo na jakiej podstawie organ I instancji stwierdził, że "rozebranie części tego budynku spowodowałoby trwałe uszkodzenia lub nawet zniszczenie starej substancji budynku". Z zaskarżonej decyzji nie wynika, żeby organ odwoławczy dostrzegł wskazane uchybienia, a jej uzasadnienie zostało sporządzone z rażącym naruszeniem art. 107 § 3 kpa. Z tych też powodów na podstawie art. 145 § 1 ust. 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji wyroku.