IV SA 579/03
WyrokWSA w Warszawie2004-08-18
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Halina Kuśmirek, Bożena Walentynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki samowoli budowlanej (pomostu) wydana przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jest ważna, jeśli organy te nie posiadały właściwości do jej wydania?Ratio decidendi
Decyzja o nakazie rozbiórki samowoli budowlanej w postaci pomostu o charakterze rekreacyjnym, wydana przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jest nieważna z powodu niewłaściwości organów. Pomost taki nie jest obiektem hydrotechnicznym w rozumieniu Prawa budowlanego, a zatem właściwość do orzekania w sprawie jego rozbiórki nie przysługuje organom nadzoru budowlanego.Stan faktyczny
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą K. i A. S. rozbiórkę drewnianego pomostu wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów kpa i Prawa budowlanego, a następnie zgłosili żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z powodu niewłaściwości organów, argumentując, że pomost nie jest urządzeniem hydrotechnicznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zarzuty niewłaściwości organów za zasadne.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie (NSA Halina Kuśmirek, Bożena Walentynowicz ( spr. ), Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi K. i A. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki pomostu I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania małż. S. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podniesiono, że organ pierwszej instancji nakazał K. i A. S. rozbiórkę pomostu drewnianego usytuowanego na jeziorze "G." przy działce nr [...], wybudowanego bez pozwolenia na budowę w 2002 r., rozbiórkę nakazano na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego – po ustaleniu, że przedmiotowy pomost jako urządzenie hydrotechniczne służące do korzystania z wód jeziora, wykonany został bez pozwolenia na budowę. Zgodnie ze wskazanym przepisem art. 48 Prawa budowlanego podlega on rozbiórce jako samowola budowlana. Fakt pobudowania przez A.S. nowego pomostu drewnianego w 2002 r. wynika z ustaleń protokołu wizji lokalnej, w której uczestniczył inwestor i podpisał protokół bez zastrzeżeń. Organ wówczas ustalił, że poprzedni pomost był innych rozmiarów i kształtów (był mniejszy). Stary pomost został rozebrany i pobudowano nowy, będący przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie, gdyż pomost rozebrany był bardzo zniszczony.
Uzasadnia to, w ocenie organu odwoławczego, nakaz rozbiórki.
Skargę na powyższą decyzję złożyli K. i A. S. zarzucając naruszenie art. 7, 10, 77 kpa i art. 48 Prawa budowlanego. Domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji pierwszoinstancyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko z decyzji wnosząc o oddalenie skargi.
Nadesłanym pismem procesowym z dnia 13 sierpnia 2004 r. skarżący zgłosili żądanie stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji zarzucając niewłaściwość organów orzekających w przedmiotowej sprawie. Podnosili, że pomost nie jest urządzeniem hydrotechnicznym uzasadniającym kompetencje organu Wojewódzkiego i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zasadne są zarzuty zgłoszone w piśmie procesowym w przedmiocie niewłaściwości organów orzekających w niniejszej sprawie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w wydanej decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. nie wskazał przepisu kompetencyjnego uzasadniającego jego właściwość jako organu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie.
Organ zasadnie podniósł, ze pomost zgodnie z definicja art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego jest budową, która wymagała pozwolenia na budowę. Kwestie właściwości organów orzekających w przedmiotowej samowoli, do której miała zastosowanie regulacja prawna art. 48, wyjaśniają przepisy art. 83 ust. 3 Prawa budowlanego. Z przepisu tego wynika, że do właściwości Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako organu pierwszej instancji należą zadania i kompetencje o których mowa między innymi w art. 48 Prawa budowlanego w sprawach, o których mowa w art. 82 ust. 3 i ust. 4 tego prawa.
Art. 82 ust. 3 pkt 2 stanowi, że "Wojewoda jest organem pierwszej instancji w sprawach obiektów hydrotechnicznych piętrzących, upustowych, regulacyjnych, modernizacji podstawowych oraz kanałów i innych obiektów służących ukształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich wraz z obiektami towarzyszącymi".
Pomost nie stanowi żadnego z wyżej wymienionych obiektów budowlanych i jest to utrwalone stanowisko orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Trafnie skarżący powołują się na jedno z orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego zajmujące taki właściwy pogląd (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt IV SA 2708/01 z dnia 23.05.2003 r.). Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 maja 2002 r. IV SA 1752/00 – stwierdzając, iż nie można małego drewnianego pomostu używanego do celów rekreacyjnych przez właściciela działki przylegającej do jeziora, zaliczyć do budowli hydrotechnicznych. Cel, któremu ma służyć nie ma żadnego znaczenia dla gospodarki wodnej ani wpływu na kształtowanie zasobów wodnych.
Taki właśnie charakter "rekreacyjny" ma przedmiotowy pomost skarżących S. Co oznacza, iż orzekanie o rozbiórce tego obiektu nie należało do właściwości Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jako organu pierwszej instancji, ani też nie miał kompetencji organu odwoławczego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Wydanie decyzji przez niewłaściwy organ stanowi w konsekwencji nieważność tej decyzji wynikającą z art. 156 § 1 pkt 1 kpa.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 138 § 1 pkt 1 kpart. 48art. 7art. 3 pkt 6art. 83 ust. 3art. 82 ust. 3Art. 82 ust. 3 pkt 2art. 156 § 1 pkt 1 kpart. 145 § 1 pkt 2 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło