IV SA 590/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie NSA Anna Żak (spr.), As. WSA Anna Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Anna Kuklińska, , po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. i L. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W. i L. S. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. IV S.A. 590/03 U Z A S A D N I E N I E Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. po rozpatrzeniu odwołania W. i L. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002r. stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 1996r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej W. i L. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, dwurodzinnego w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] przy ul. [...] w K. - na podst.art.138 par.1 pkt.1 k.p.a utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art.5 ust.1 pkt.1 lit.c i pkt.6 ustawy Prawo budowlane z 1994r. obiekt budowlany należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający spełnienie podstawowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa użytkowania, a także ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Do w/w przepisów techniczno-budowlanych należy rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W myśl par.142 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia przewody kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu. Wymaganie ust. 1 uznaje się za spełnione, jeżeli wyloty przewodów kominowych zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony Polską Normą dla kominów murowanych. Obowiązująca Polska Norma PN-89/B-10425 "Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły. Wymagania techniczne i badania przy odbiorze" stanowi, iż przy usytuowaniu komina z przewodami dymowymi lub spalinowymi obok elementu budynku stanowiącego przeszkodę/ zasłonę/, dla prawidłowego działania przewodów, ich wyloty powinny się znajdować co najmniej 0,3m wyżej od górnej krawędzi przeszkody /zasłony/- dla kominów usytuowanych w odległości do 1,5m od tej przeszkody. W. i L. S. decyzją z dnia [...] listopada 1996r. uzyskali pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej o maksymalnej wysokości kalenicy + 9,20m od poziomu "zera" tego budynku równego 287,88m.n.p.m- co daje bezwzględną wysokość kalenicy równą 297,08 m.n.p.m. Jednocześnie na sąsiedniej działce nr [...] graniczącej z działką inwestora, L. i T. D. wznieśli na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] kwietnia 1995r. budynek mieszkalny w zabudowie bliźniaczej, którego maksymalną wysokość kalenicy zaprojektowano na poziomie +9,00m od poziomu zera budynku-równego 286,13 m.n.p.m.- co daje bezwzględną wysokość kalenicy ich budynku równą 295,13m.n.p.m. Jak wynika z porównania projektów budowlanych zbliźniaczonych budynków, różnica wysokości budynku W. i L. S. wynosi 1,95m w stosunku do budynku L. i T. D. Ponadto z zatwierdzonego projektu budynku L. i T. D. wynika, iż komin z przewodem spalinowym z kotłowni tego budynku zaprojektowano w odległości 0,42 m. od krawędzi ściany szczytowej, do której obecnie przylega wyższa o 1,95m. ściana szczytowa budynku skarżących. Komin ten został zaprojektowany o zróżnicowanej wysokości od + 8,30m. do +9,00m. od poziomu "zera" budynku, zatem bezwzględny poziom komina w budynku L. i T. D. wynosi 294,43m.n.p.m. do 295,13m. Maksymalny poziom ściany szczytowej budynku skarżących wynosi 297,08m. i jest wyższy od poziomu tego komina od 2,65m do 1,95m. istnienie tak dużych różnic w wysokości obu budynków narusza warunki obowiązującej Polskiej Normy PN-89/B-10425 "Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły. Wymagania techniczne i badania przy odbiorze". W związku z tymi nieprawidłowościami organ odwoławczy podtrzymał rozstrzygniecie Wojewody [...], iż przedmiotowa decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 1996r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności w/w przepisów art.5 ust.1 pkt.1 lit.c i pkt.6 ustawy Prawo budowlane z 1994r. oraz par. 142 ust.1 i 2 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, czego konsekwencją jest stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. i L. S. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że spełnili wszelkie warunki do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zarzucili, że przewody kominowe w budynku wzniesionym przez L. i T. D. nie spełniają wymogu par.142 ust.1 rozporządzenia z dnia z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ sąsiedzi "zaniżyli jego budowę" o około 60 cm i zmniejszyli kąt nachylenia dachu, co spowodowało obniżenie ich budynku o około 1,90m. i nie pozwoliło na wyprowadzenie przewodów kominowych w ich budynku na wymaganą prawem wysokość. Ponadto w projekcie budowlanym sąsiedniego budynku L. i T. D. błędnie umiejscowiono komin z przewodem spalinowym z kotłowni w odległości 0,42 m. od krawędzi ściany szczytowej budynku skarżących. Sąsiedzi skorygowali tę wadę montując piec elektryczny. Skarżący twierdzili, iż przedmiotowa decyzja o pozwoleniu na budowę jest zgodna z prawem a ponadto wywołała nieodwracalne skutki prawne, ponieważ budynek został zrealizowany. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej podano. Nie można się zgodzić z tym zarzutem skargi, iż przedmiotowa decyzja udzielająca pozwolenia na budowę wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art.. 156 par.2 kpa , ponieważ budynek mieszkalny został wybudowany. Zrealizowanie inwestycji / jak w licznych orzeczeniach podkreślał to Naczelny Sąd Administracyjny/ nie stanowi bowiem nieodwracalnego skutku prawnego, a jedynie skutek faktyczny. Jednak z przyczyn podanych niżej zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogła pozostać w obrocie prawnym. W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego wielokrotnie zwracano uwagę na to, że stwierdzenie nieważności decyzji jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji administracyjnych, w związku z czym obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wskazanie nie tylko jaki przepis został naruszony, ale również dlaczego organ naruszenie to ocenił jako rażące. Wbrew twierdzeniom skarżących za trafne należy uznać stanowisko organów orzekających w sprawie, iż przedmiotowa decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 1996r o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem przepisu z art.5 ust.1 pkt.1 lit.c i pkt.6 ustawy Prawo budowlane z 1994r. w zw. z przepisem par. 142 ust.1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W myśl par.142 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia przewody kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu. Wymaganie ust. 1 uznaje się za spełnione, jeżeli wyloty przewodów kominowych zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony Polską normą dla kominów murowanych. Wysokość budynku skarżących, co organy orzekające ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości została zaprojektowana w sposób naruszający w/w przepisy. Jednak uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, dlaczego organy II i I instancji uznały, iż w rozpatrywanej sprawie doszło rażącego naruszenia prawa. Z rażącym naruszeniem prawa nie można bowiem utożsamiać każdego naruszenia prawa. Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności. Należałoby rozważyć czy istotnie z uwagi na naruszenie w/w przepisów zasadnym jest stwierdzanie nieważności decyzji. W szczególności jaki wpływ ma to naruszenie przepisów na korzystanie przez L. i T. D. z ich budynku. Przypomnieć należy, że ani oczywistość naruszenia prawa ani nawet charakter przepisów, które zostały naruszone nie są wystarczające wyłącznie do uznania, że nastąpiło rażące naruszenie prawa. W orzecznictwie a także w literaturze dominuje pogląd- który Sąd podziela- że obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony- jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją / np. wyrok NSA z dn. 6.8.1984 r., II SA 737/84, GAP 1988, nr 18, s. 45/. Podobne stanowisko zaprezentowane zostało również przez Sąd Najwyższy, który w wyroku z dnia [...] kwietnia 1994r.- [...] stwierdził, że " o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 par.1pkt.2 kpa nie decyduje ani oczywistość naruszenia prawa ani charakter przepisu, jaki został naruszony, ani tez tylko racje ekonomiczne lub gospodarcze, jeżeli tylko jedna z tych okoliczności stanowić miałaby wyłączną przesłankę przemawiającą za nieważnością decyzji". Nie przesądzając oczywiście wyniku postępowania stwierdzić należy, że ponownie rozpoznając sprawę organy orzekające winny w/w zakresie poczynić stosowne rozważania. Sprawa zatem nie została rozpatrzona w stopniu koniecznym do jej ostatecznego rozstrzygnięcia, co z uwagi na naruszenie wymagań określonych w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art.145 par.1 ust.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.1153/. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.