IV SA 606/02
WyrokWSA w Warszawie2004-06-16
Skład orzekający: Otylia Wierzbicka, Wojciech Mazur, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podlega stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 34 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieważna, jeżeli jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jednakże, aby stwierdzić nieważność takiej decyzji, należy wykazać konkretną sprzeczność z ustaleniami planu, a nie jedynie hipotetyczną możliwość kolizji. W przypadku braku planu szczegółowego, należy odwołać się do ustaleń ogólnych planu, które dopuszczają realizację inwestycji usługowych na terenach zabudowy mieszkaniowej, zwłaszcza przy trasach komunikacyjnych.Stan faktyczny
Skarżący T. Z. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z 1997 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku wielofunkcyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja Burmistrza nie była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące sprzeczności inwestycji z planem, braku wydzielenia terenu pod usługi rzemiosła, a także naruszenia jego interesu prawnego i Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędzia WSA Wojciech Mazur, Asesor WSA Wanda Zielińska – Baran (spr), Protokolant Grażyna Dalba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu wniosku T. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 200lr. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] października 200lr. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] listopada 1997r. ustalającą na wniosek A. N. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku wielofunkcyjnego na działce nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w L. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że stwierdzenie nieważności decyzji z przesłanki wskazanej w art. 156 § 1 pkt 7 kpa wymaga ustalenia, że decyzja zawiera wadę określoną w przepisach prawa materialnego od chwili jej wydania i przepis prawa materialnego wyraźnie stanowi, że określona w nim wadliwość decyzji powoduje jej nieważność. W stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji przepis art. 34 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 89, poz.415) stanowił, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest nieważna. Według zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy L. zatwierdzonego uchwałą z dnia [...] marca 1993r. ( Dz. Urz. Wojew. Warszawskiego Nr 14 z 31.08.1993r.) przedmiotowa inwestycja położona jest na obszarze oznaczonym symbolem [...]. Według zapisów planu jest to " teren zabudowy mieszkaniowej niskiej - pow. 32 ha. Adaptacja istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i realizacja projektowanej wg opracowanego planu szczegółowego. W tym 2 ha teren pod usługi rzemiosła ". Ogólne ustalenia planu pkt IV w odniesieniu do usług przewidują adaptację, rozbudowę i wyznaczenie nowych administracyjno-usługowych i innych w rejonie centrum miasta dla utworzenia ośrodka usługowego, węzłów komunikacyjnych i w pasie o szer. 80 m przy trasach komunikacyjnych wykorzystujących strefę ich uciążliwości. Ustalenia planu w pkt 3.4."Program obsługi mieszkańców" stanowią, że infrastruktura usługowa umieszczona w planie może być realizowana np. w formie obiektów rozproszonych w zabudowie mieszkaniowej na działkach prywatnych bądź skoncentrowanych w ośrodkach usługowych I i II stopnia takich jak handel, gastronomia, rzemiosło usługowe. Plan szczegółowy dla tego terenu nie został opracowany. W świetle takich zapisów planu zagospodarowania przestrzennego, że można uznać, iż inwestycja opisana w decyzji z dnia [...].11.1997 r. jest sprzeczna z planem. Inwestor na terenie działki nr [...] zamierzał wybudować pawilon wielofunkcyjny mieszczący kawiarnię, gastronomie i bilard. Ponieważ z obszaru [...] nie został wydzielony obszar o pow. 2 ha z przeznaczeniem pod usługi rzemiosła to niemożna do tego obszaru odnieść ustaleń z pkt 3.4. dotyczących programu obsługi mieszkańców zamieszczonych w planie. Dokonane ustalenia nie pozwalają stwierdzić, że decyzja z dnia [...].11.1997 r. Burmistrza Miasta i Gminy L. jest sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego, co jest warunkiem wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
W skardze na powyższą decyzję T. Z. podniosła, że przy rozpatrywaniu sprawy organ nie wziął pod uwagę, że na terenie gm. L. nie został wydzielony teren pod usługi rzemiosła. W pojęciu usług rzemiosła nie mieści się pawilon wielofunkcyjny o długości ponad 40 m i 13 m. wysokości, wciśnięty w gęstą zabudowę, w odległości ok. 9 m od jej działki. Zapis planu stanowiący, że infrastruktura usługowa może być realizowania w formie obiektów rozproszonych w zabudowie mieszkaniowej na działkach prywatnych bądź skoncentrowanych ośrodkach usługowych I i II stopnia takich jak handel, mała gastronomia, rzemiosło usługowe nie może być dowolnie interpretowany. Lokalizację na terenie rozproszonej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej niskiej kilkupiętrowego obiektu usługowego wyklucza to, że obiekt ten sam w sobie stanowi część skoncentrowanego ośrodka usług II stopnia, tym bardzie, iż zgodnie z rysunkiem planu miejscowego teren pod tego rodzaju usługi jest wydzielony przy ul [...]. Skarżąca dodała, że budowa inwestycji została rozpoczęta i kontynuowana z naruszeniem art. 48 Prawa budowlanego, a ponieważ został naruszony jej interes prawny należy się jej odszkodowanie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Do Sądu w dniu 17 marca 2004r .wpłynęło pismo procesowe, w którym skarżąca powołuje się na stanowisko Z-cy dyrektora Wydziału Architektury Zagospodarowania Przestrzennego i Rozwoju Regionalnego [...] Urzędu Wojewódzkiego Architektury, który w piśmie z dnia 30.11.2000r. adresowanym do Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. stwierdził, że w jego ocenie plan zagospodarowania miasta L. w obszarze oznaczonym [...] nie dopuszcza zabudowy usługowej, albowiem z treści ogólnej części planu wynika, iż określone w nim rodzaje zabudowy usługowej mogą być realizowane wyłącznie na obszarach przewidujących możliwość zabudowy usługowej. Poza tym skarżąca podniosła, że nie brała udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę oraz nie otrzymała decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego ani procesowego.
Podnieść należy, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie postępowania nadzorczego, którego przedmiotem była ocena ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] listopada 1997 r. pod kątem ustalenia czy przedmiotowa decyzja nie jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 par. 1 kpa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest jednym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w art. 16 § 1 kpa. Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie w trybie nadzoru czy kontrolowana decyzja jest dotknięta wadami wyszczególnionymi w/w przepisie i w razie stwierdzenia ich zaistnienia wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego. Postępowanie nieważnościowe może być wszczęte na żądanie strony bądź z urzędu. Badając czy zaistniały warunki do stwierdzenia nieważności określonej decyzji należy stan faktyczny i prawny odnieść do dnia wydania kontrolowanej decyzji.
W rozpoznawanej sprawie po wszczęciu postępowania na żądanie strony organ nadzoru z należytą dokładnością zbadał stan faktyczny sprawy i dokonał na jego podstawie właściwej oceny prawnej, przyjmując, że nie zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 pkt 7 kpa badanej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] listopada 1997r., ponieważ nie można zarzucić, iż ustalone w niej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku wielofunkcyjnego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w L. kolidują z ustaleniami miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta L. zatwierdzonego uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 1993r.
Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 89, poz. 415) ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu następuje w drodze decyzji na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja zaś o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak stanowi art. 34 cyt. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L., jest nieważna jeżeli jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, jak trafnie ocenił organ nadzoru, skoro działka inwestora, na której przewidziana jest realizacja budynku usługowego położona jest na terenie oznaczonym symbolem [...], określonym w planie jako teren zabudowy Mieszkaniowej niskiej jednorodzinnej o pow. 32 ha, przy czym z tego obszaru 2 ha przeznaczono pod usługi rzemiosło. Poza tym w ustaleniach szczegółowych planu przyjęto, że na tym terenie adaptacja istniejącej zabudowy jednorodzinnej i realizacja ma być według planu szczegółowego. Plan ogólny nie określa terenów przeznaczonych pod usługi, gdyż dokładne ustalenia w tym zakresie miały być zawarte w planie szczegółowym. Plan ten nie został opracowany, co jednak nie oznacza, że na terenach objętych tym symbolem wykluczona jest realizacja inwestycji usługowych. W takim przypadkach należy odwołać się do ustaleń zawartych w części ogólnej planu. Wypada zauważyć, że ustalenia szczegółowe planu nie mogą być interpretowane w oderwaniu od ustaleń części ogólnej, gdyż pozostają one ze sobą w ścisłym w związku.
W tym konkretnym przypadku należało odnieść się do tych ustaleń części ogólnej planu, regulujących kwestie usług na terenie miasta L.
Otóż, chodzi tu o pkt III "Zasady zagospodarowania przestrzennego planu", który w pkt 3.4. " Program obsługi mieszkańców", który stanowi, iż " infrastruktura usługowa umieszczona w planie może być realizowana w formie obiektów bądź rozproszonych w zabudowie mieszkaniowej na działkach prywatnych, bądź skoncentrowanych ośrodkach usługowych I/II stopnia - handel, gastronomia i rzemiosło usługowe". Również trzeba mieć na uwadze pkt IV " Ogólne ustalenia planu " określający w pkt 1 ustalenia przestrzenne, urbanistyczne i programy, który w odniesieniu do usług stanowi "Plan przewiduje adaptację, rozbudowę i wyznaczenie nowych zespołów administracyjno-usługowych i innych w rejonie: centrum miasta dla utworzenia ośrodka usługowego, węzłów komunikacyjnych w pasie szer. 80 m przy trasach komunikacyjnych wykorzystując strefę ich uciążliwości.
W ocenie Sądu w świetle przytoczonych powyżej zapisów planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. w żadnym razie nie można dopatrzyć się sprzeczności warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ustalonych w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] listopada 1997r. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L., a to oznacza brak podstaw do stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 156 par. 1 pkt 7 kpa w związku z art. 34 cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Ze wskazanych ustaleń planu niewątpliwie wynika, że realizacja inwestycji o charakterze usługowym jest dopuszczalna na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a w szczególności na terenach przy trasach komunikacyjnych, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, gdzie inwestycja jest realizowana przy głównej ulicy [...] w L. w ciągu handlowo-usługowym.
W odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi uzupełnionej pismem procesowym z dnia 15 marca 2004r. podnieść należy, iż nie mogły być wzięte pod uwagę, albowiem dotyczą one postępowania o wydanie pozwolenia na budowę , który jest kolejnym etapem procesu inwestycyjnego, a którego przedmiot nie jest objęty tym postępowaniem. Jeżeli zaś chodzi o stanowisko dyrektora Wydziału [...] Urzędu Wojewódzkiego co do zgodności decyzji z dnia [...].11.1997r z ustaleniami planu to rueV wiążące ' Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ponieważ kontrola decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, w tym z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, dokonywana jest przez członków Kolegium w składzie trzyosobowym, a kontroli sądowej poddana jest decyzja wydana przez organ kolegialny.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło