IV SA 611/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.), Sędziowie NSA Halina Kuśmirek, as. WSA Bogusław Cieśla,, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi J. i H. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Kierownik Urzędu Rejonowego w \ postanowieniem z dnia [...] października 1997 r. na podstawie § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r., nr 10, poz. 46 z późn. zm.) orzekł o dopuszczalności usytuowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią handlową na działce nr [...] położonej w S., należącej do J. K., bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] stanowiącą współwłasność B. B. i K.U. Powyższe postanowienie utrzymał w mocy Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 1997 r., które zostało zaskarżone przez B. B. i K. U. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 23 lutego 2000 r. sygn. akt IV SA 2545/97 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Sąd w uzasadnieniu wyroku, powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 1999 r. sygn. akt P 9/98, w którym stwierdzono niezgodność § 12 ust. 7 w/w rozporządzenia z art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, wobec czego przepis ten stracił moc prawną i nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia w sprawie budowy obiektu w granicy działki. Wcześniej (przed wydaniem powyższego wyroku) Starosta w [...] decyzją z dnia [...] lipca 1999 r. ([...]) pozwolił J. i H. K. na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią handlową na działce nr ew. [...] w S. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. B. i K. U. współwłaściciele działki nr ew. [...]. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołań, decyzją z dnia [...] września 1999 r. ([...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, powołując się w uzasadnieniu decyzji na wcześniej cytowany wyrok trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 1999 r. w sprawie niezgodności z art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego przepisu § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. Pismem z dnia 12.10.1999 r. K.U. zawiadomił Starostę [...], że J.K. rozpoczęła budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią handlową, zanim zapadła decyzja ostateczna w sprawie, w związku z czym wnosi o nakazanie rozbiórki. W dniu 25.10.1999 r. inspektorzy nadzoru budowlanego z udziałem J.K. przeprowadzili kontrolę robót budowlanych na działce nr ew. [...] gdzie stwierdzili, że "wykonano stan surowy budynku, konstrukcja więźby dachowej – w trakcie wykonywania", brak dziennika budowy (protokół k. [...]). W związku z powyższym Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 1999 r. ([...]) na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią handlową, usytuowanego na działce nr [...] położonej w S., bowiem postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę stało się bezprzedmiotowe. W dniu 16.11.1999 r. dokonano oględzin na terenie budowy (z udziałem J.K.), w trakcie których stwierdzono, iż inwestorzy realizują budowę budynku mieszkalnego z częścią handlową, wykonano stan surowy zamknięty pokryty blachą profilowaną – bez pozwolenia na budowę. Jak ustalono, roboty budowlane inwestorzy rozpoczęli w miesiącu lipcu 1999 r., bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. J.K. nie wniosła żadnych uwag do protokołu oględzin (k. [...]). Pismem z dnia 22.11.1999 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zawiadomił inwestorów oraz B. B. i K. U. o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie realizowanej budowy na działce nr [...] w S. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nakazał J. i H. K. dokonanie całkowitej rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią handlową, usytuowanego na nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w S. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji miedzy innymi wskazano, że budynek został wzniesiony bez uzyskania ostatecznej decyzji pozwalającej na budowę, co narusza art. 28 Prawa budowlanego i co wypełnia dyspozycję przepisu art. 48 w/w ustawy. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli J. i H. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący informują w uzasadnieniu odwołania, iż w dniu 27.10.1999 r. zawarli z B. B. i K. U. umowę w formie aktu notarialnego, zgodnie z którą w/w sąsiedzi wyrażają zgodę na wybudowanie budynku mieszkalnego usytuowanego w granicy działki (służebność gruntowa). Powyższa okoliczność, zdaniem skarżących, uzasadnia wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji nakazującej rozbiórkę budynku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przeprowadził szczegółową analizę wszystkich okoliczności sprawy, wydanych w tej sprawie aktów administracyjnych oraz dokonanych czynności, dochodząc do przekonania, że brak podstaw do dokonania innej oceny materiału dowodowego, niż to uczynił organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję J. K. i H. K. wnoszą o stwierdzenie nieważności, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem skarżących, doszło do "rażącego naruszenia art. 48 Prawa budowlanego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie interesu prawnego skarżących". Ponadto nieważne są również decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1999 r. i decyzja Starosty [...] z dnia [...] października 1999 r., zaś postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r. zostało wydane przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 1999 r. Zgodnie z zasadą, że prawo nie działa wstecz, w/w wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie mógł mieć zastosowania do postanowienia Wojewody z dnia [...] listopada 1997 r. Inwestorzy nie otrzymali natychmiast informacji o tym, że zostało złożone odwołanie od pozwolenia na budowę, a zatem nie można czynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, gdyż legitymowali się pozwoleniem na budowę. Zgodnie z nowelizacją Praw budowlanego z 13.02.2003 r., brak jest podstaw do nakazania dokonania rozbiórki budynku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga jest nieuzasadniona. W skardze, jak i wcześniej w odwołaniu, skarżący nie kwestionują w zasadzie okoliczności, które legły u podstaw wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego, co jest przedmiotem niniejszego postępowania. Sprawa wydania pozwolenia na budowę, następnie uchylenia tej decyzji przez organ odwoławczy i umorzenia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, są odrębnymi sprawami, w których służyły skarżącym środki zaskarżenia łącznie z możliwością wniesienia skarg na te decyzje do sądu administracyjnego. W związku z tym, decyzje te nie mogą być przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu. Poza tym decyzje te (decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1999 r. i decyzja Starosty [...] z dnia [...] października 1999 r.), wbrew przeświadczeniu skarżących, nie maja bezpośredniego związku z wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Bowiem, gdyby nawet przyjąć taką hipotezę, ze organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzje pierwszej instancji o pozwoleniu na budowę, to biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy, ustalony przez organy, i tak należało by wydać decyzje nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazano, gdyż skarżący rozpoczęli roboty budowlane w lipcu 1999 r., nie posiadając ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co narusza art. 28 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z tym przepisem, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a takiej decyzji skarżący nigdy nie uzyskali. W świetle art. 28 Prawa budowlanego, rozpoczęcie robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji ostatecznej, jest budową "bez wymaganego pozwolenia na budowę" i co obliguje organ nadzoru budowlanego do zastosowania przepisu art. 48 Prawa budowlanego. Fakt rozpoczęcia robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, niezależnie od okoliczności podnoszonych przez skarżących, jest bezsporny i co zostało ustalone w trakcie kontroli na budowie i oględzin oraz wynika z pisma K. U. z dnia [...].10.1999 r. (k. [...]). Zresztą sami skarżący nie kwestionują tych ustaleń, więc zarzut rażącego naruszenia art. 48 Prawa budowlanego w tej sytuacji, jest całkowicie bezpodstawny i gołosłowny. Fakt zawarcia w dniu 27.10.1999 r. umowy z sąsiadami – B. B. i K. U. w sprawie usytuowania budynku mieszkalnego w granicy działki, jest bez znaczenia w tej sprawie, podobnie jak nowelizacja przepisów Prawa budowlanego z dnia 13.02.2003 r., na którą się powołują skarżący. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z wcześniej określonym zakresem kontroli sądowej, w niniejszym postępowaniu Sąd nie widzi potrzeby zajęcia stanowiska w innych kwestiach poruszanych w skardze, gdyż nie mają one bezpośredniego związku z zaskarżoną decyzją. Biorą powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.