IV SA 614/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), , Sędzia WSA Tomasz Nowak, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2004 r. sprawy ze skargi K.D. i L. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 1999 r. nr [...] na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i art. 38 ustawy prawo budowlane z 1994 r., nakazał L. i K. D. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego położonego na działce nr [...] w Z. gm. [...], z uwagi na niezgodność lokalizacji budynku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzja ta została utrzymana w mocy w dniu [...] sierpnia 1999 r. przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Na skutek skargi wniesionej na powyższą decyzję przez K.D. i L.P. sprawa była rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrokiem z dnia 03.01.2002 r. w sprawie sygn. akt IV SA 1793/99 skarga została oddalona. Pismem z dnia 18.03.2002 r. K. D. i L. P. wnieśli o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].08.1999 r. na podstawie art. 154 § 1 kpa. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2002 r. na podstawie art. 154 kpa odmówił uchylenia powyższej decyzji z dnia [...].08.1999 r. Organ administracyjny w powołaniu na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał brak możliwości zmiany decyzji w trybie art. 154 kpa. Zdaniem organu, decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu jest decyzją nakładającą na stronę obowiązek. Organ ma obowiązek wydać decyzję w określonych prawem okolicznościach i wola strony na zmianę takiej decyzji nie może skutkować dokonania postulowanej zmiany. Odwołanie od tej decyzji wniósł K.D., powołując się na wcześniejsze wystąpienia dotyczące budowy domku letniskowego. W przyszłym roku ma nastąpić przekształcenie terenu Z. z rolniczego na rekreacyjny i odwołujący musi z tego skorzystać. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest słuszne i brak podstaw do jego uchylenia. Art. 154 kpa pozwala na zmianę decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes stron. Decyzja nakazująca rozbiórkę jest decyzją na mocy której strona nabyła prawo, dlatego brak jest możliwości zastosowania art. 154 kpa. Skargę na tę decyzję złożyli K. D. i L. P. Skarżący przedstawili okoliczności nabycia działki nr [...] w 1998 r. oraz prób zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które wstrzymują dwa protesty, mające swój epilog w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Zdaniem skarżących powoływanie się w tej sprawie na prawo budowlane jest nie na miejscu, wobec błędów popełnionych przez władze. Ponadto zgodnie z konstytucyjną zasadą wszyscy są równi wobec prawa. Jeżeli więc jedni mogą budować murowane osiedla bezpośrednio nad jeziorem S., a na terenie rekreacyjnym wydaje się pozwolenie na budowę kurnika, to nie w porządku są działania prześladowcze właściciela małego domku letniskowego. Pobudowany obiekt zasługuje na miano obiektu chronionego, gdyż jest zbudowany ze starych 120-letnich belek drewnianych, ciosanych siekierą przy pomocy starej techniki budowlanej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co nasteruje: Skarga nie jest zasadna. Bezsporne jest w sprawie, iż skarżący wybudowali domek letniskowy na działce w Z., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, na terenie który w planie zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (zatwierdzonego uchwałą rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...].12.1991 r.) nie był przeznaczony pod budownictwo letniskowe. Kwestię prawidłowości rozbiórki domku letniskowego orzeczonej na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) przesądził wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 stycznia 2002 r. sygn. akt IV SA 1793/99, oddalający skargę L. i K. D. na decyzje rozbiórkowe. Wyrok ten, jak również ocena prawna w nim zawarta wiążą tak Sad administracyjny, jak i organy administracji państwowej. Opisane więc w skardze zarzuty odnoszące się do wydanych decyzji o rozbiórce budynku letniskowego skarżących nie mogą być powtórnie analizowane w obecnym postępowaniu administracyjnym. Kontrola Sądu administracyjnego w niniejszej sprawie ogranicza się jedynie do oceny zgodności z prawem decyzji o odmowie uchylenia lub zmiany orzeczeń rozbiórkowych. Zdaniem Sądu, brak było podstaw do zastosowania zgodnie z wnioskiem skarżących nadzwyczajnego trybu, określonego w art. 154 kpa do decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Przepis art. 154 kpa, jako konieczny warunek uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej podaje, aby postulowana do zmiany decyzja nie spowodowała dla żadnej ze stron nabycia prawa. W świetle zaś utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja o nakazie rozbiórki nie należy do orzeczeń, na mocy których żadna ze stron nie nabywa prawa, gdyż znamiona prawne decyzji z których strona "nabywa prawa" ma również decyzja nakładająca na stronę określone obowiązki. Podstawą prawną żądania skarżących powinien być więc raczej art. 155 kpa a nie 154 kpa. Przesłanki jednak zastosowania art. 154 kpa i 155 kpa są zbliżone. Tryb postępowania przewidziany w art. 154 i 155 kpa służy generalnie organom administracji do usuwania takich decyzji ostatecznych, które organy uważają za niecelowe bądź sprzeczne z zakreśloną linią postępowania w sprawach danego rodzaju. Oba przepisy wymagają by za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej przemawiał interes społeczny lub słuszny (kwalifikowany) interes strony. Oba te przepisy rozstrzygnięcie sprawy pozostawiają uznaniu organów administracji. Przepis art. 155 kpa można zastosować jednak przy spełnieniu dodatkowych przesłanek – zgody wszystkich stron postępowania oraz zgodności z przepisami szczególnymi. W przypadku niniejszej budowy trudno byłoby uznać za zgodne z przepisami orzeczenie uchylające decyzję o rozbiórce, w sytuacji gdy obiekt wybudowany został na terenie nie przeznaczonym pod budowę rekreacyjną. Przy czym z uwagi na zapis art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 roku istotnym dla rozstrzygnięcia jest plan, który obowiązywał w dacie budowy, a nie obecnie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego. Z powyższych względów Sąd administracyjny uznał prawidłowość decyzji wydanych w niniejszej sprawie, mimo bardzo lakonicznych ich uzasadnień i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.