IV SA 617/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant: Anna Kuklińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi J.O. na decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2001 r. II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku # SWYROK 7/IV SA 617/03 U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] września 2001 r. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie nakazu dokonania przez J.O. zmian i przeróbek w użytkowanym budynku inwentarskim na działce nr ew. [...] we wsi P. gmina [...] . W uzasadnieniu organ wskazał , że Kierownik Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] w dniu [...] marca 1966 r. na podstawie ustawy z dnia 31 marca 1961 r. Prawo budowlane oraz Rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 28 czerwca 1965 r. zarządził pozostawić konstrukcję dachu budynku inwentarsko-gospodarczego do czasu technicznego zniszczenia bez prawa wykonywania remontów kapitalnych z obowiązkiem odprowadzania wód opadowych na własne podwórze, ponieważ budynek usytuowany jest w odległości 0,5 m od granicy to jest niezgodnie z przepisami . W dalszym etapie po zniszczeniu dachu inwestor miał przebudować dach na jednospadowy , wykonać ścianę przeciwpożarową od strony sąsiada S.B. oraz zamurować okna od jego strony. Następnie w dniu [...] czerwca 1966 r. Kierownik Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] wystosował pismo do P.O. ( poprzedniego właściciela działki ) w którym poinformował , że w związku z zawarta ugodą między zainteresowanymi sąsiadami to jest P.O. i M. B. poprzednie pismo z dnia 5 marca 1966 r. traci moc . Po latach postępowanie w tej sprawie wszczęto ponownie i po przeprowadzeniu w dniu 1 września 1997 r. kontroli na działce J.O. decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1997 r. zobowiązano go do zamurowania 5 otworów okiennych w ścianie od strony granicy i zamontowania rynien i rur spustowych odprowadzających wody opadowe na własną posesję . Ustalono bowiem, że budynek posadowiono niezgodnie z warunkami technicznymi jakimi powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie . Odwołanie od tej decyzji złożył J. O. i po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia . Organ odwoławczy uzasadniał wówczas swoją decyzję niemożnością ustalenia czy ugoda na którą powoływał się skarżący była zgodna z przepisami obowiązującego wówczas prawa i miała moc aktu administracyjnego . Decyzja organu II instancji była zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego , który wyrokiem z dnia 9 marca 2000 r. skargę oddalił . Aktualnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] rozpoznając ponownie sprawę po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał , że nie ma podstaw do kwestionowania ugody administracyjnej zawartej w roku 1966 przez ówczesnych właścicieli sąsiadujących nieruchomości . Z uwagi na brak dokumentów i niemożność bezspornego ustalenia zachowania procedury przy zawieraniu tej ugody organ rozpoznający sprawę rozstrzygnął wątpliwości na korzyść użytkownika istniejącego budynku . W konsekwencji uznał, że postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe i umorzył je . Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył T.K. sąsiad właściciela budynku i podniósł ,że pismo o zawarciu ugody nie może być podstawą do uznania że taka ugoda rzeczywiście w 1966 r. została zawarta i spełniała wszystkie wymogi proceduralne do jej ważności . Domagał się zamurowania okien i założenia rynien w budynku inwentarskim J.O. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał J. O. właścicielowi działki nr [...] dokonanie zmian i przeróbek w budynku inwentarskim do dnia 31 maja 2003 r. poprzez : * zamurowanie cegłą lub luksferami pięciu otworów okiennych w ścianie od granicy z działką sąsiednią * zamontowanie rynien i rur spustowych w celu odprowadzania z dachu wód opadowych na własną posesję W uzasadnieniu organ podniósł ,że brak było podstaw do umarzania postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa, gdyż przedmiotem tego postępowania był nakaz dokonania zmian i przeróbek w użytkowanym budynku inwentarskim . Konieczność wydania takiego nakazu wynikała z usytuowania spornego budynku niezgodnie z warunkami technicznymi jakimi powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie . Według obowiązującego w dacie budowy spornego budynku zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego odległość wolno stojącego budynku zwróconego do budynku sąsiedniego ścianą przeciwpożarową nie mogła być mniejsza niż 3 m. Skoro przedmiotowy budynek posadowiony jest przy granicy z działką sąsiednią i posiada otwory okienne od strony działki sąsiada to niewątpliwie nie jest to ściana oddzielenia przeciwpożarowego dlatego powinna być stworzona ściana oddzielenia przeciwpożarowego a więc bez okien. Organ odwoławczy uznał , że skoro bezsporne jest wybudowanie przedmiotowego budynku niezgodnie z warunkami technicznymi to zasadnym było uchylenie decyzji organu I instancji umarzającej postępowanie i orzeczenie nakazu zamurowania okien i założenia odprowadzenia wody deszczowej z dachu na własną, działkę . Ponadto organ odwoławczy uznał ,że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości, zastosował instytucję reformacji i orzekł co do istoty sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługiwała na uwzględnienie . Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżona decyzja została wydana bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego a co za tym idzie stanu prawnego jaki powinien mieć w sprawie zastosowanie . Ustalenia wymaga czy zawarta między stronami w roku 1966 ugoda ma moc obowiązującą czy też nie . Organ II instancji uchylając kontrolowaną decyzję nie wypowiedział się w zakresie mocy obowiązującej tej ugody . Jednocześnie wskazał ,że stan faktyczny sprawy był niewątpliwy . Tymczasem powstają co do niego poważne wątpliwości. W sprawie niniejszej należało bowiem ustalić nie tylko odległość przedmiotowego budynku od granicy ale także istnienie i charakter zabudowy na działce sąsiedniej . Ma to bowiem zasadnicze znaczenie skoro przedmiotowy budynek ma charakter inwentarski ( aktualnie gospodarczy) a organy nie ustaliły odległości i charakteru budynków na sąsiedniej nieruchomości . Kwestia istnienia okien w ścianie od strony sąsiada ma inne znaczenie w przypadku budynków gospodarczych a inne w przypadku budynków mieszkalnych , ustalenie odległości między sąsiednimi budynkami jest w sprawie niezbędne . Nadto niewątpliwego ustalenia wymaga data powstania przedmiotowego budynku gospodarczego co skutkować będzie koniecznością zastosowania odpowiednich przepisów . Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie budynek ten powstał w roku 1958 . Jednakże organ II instancji powołuje się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na przepisy Zarządzenia Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. oraz przepisy art. 4 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r . - Prawo budowlane nie podając przyczyny ich zastosowania . Zwrócić należy uwagę ,że w samym rozstrzygnięciu organ odwoławczy nie wskazał żadnych przepisów mogących stanowić materialnoprawną podstawę swojej decyzji poza przepisem art. 138 § 1 pkt 2 kpa o charakterze procesowym. Nakaz zamontowania w przedmiotowym budynku rynien dachowych i spustowych w celu odprowadzania wód opadowych na własną posesję, nie budzi wątpliwości tym niemniej także i w tym przypadku duże znaczenie ma kwestia mocy obowiązującej ugody z roku 1966 r. Wykazane uchybienia naruszają przepisy w art. 7 i 77 kpa oraz przepis art. 107 § 1 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy . W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił wyżej wymienione decyzje . Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt II wyroku.