IV SA 627/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie NSA Halina Kuśmirek, As. WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. oddala skargę Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji: 1) Urzędu Dzielnicowego [...] – Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.1989 r. nr [...] udzielającej M. A. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w P.; 2) Urzędu Miasta [...] Delegatura [...] z dnia [...].031992 r. nr [...] udzielającej pozwolenia na budowę na powyższej nieruchomości budynku jednorodzinnego wg projektu zamiennego. Organ administracyjny uznał, że występujący z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższych decyzji właściciele sąsiedniej nieruchomości B.K. i B.G. nie mogą mieć przymiotu strony w tym postępowaniu. Nabyli bowiem sąsiednią nieruchomość aktem notarialnym z dnia [...].02.1994 r. Stąd nie mieli przymiotu strony w momencie wydawania kwestionowanych decyzji. Odwołanie od tej decyzji wnieśli: B. G. i B. K., kwestionując pogląd prawny zawarty w powyższej decyzji. Ich zdaniem jako właściciele sąsiedniej nieruchomości mają oni interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa w kwestionowaniu decyzji, której realizacja trwa nadal na sąsiedniej działce. Wznoszona inwestycja usytuowana została w odległości 6m od ich budynku, a ściana zwrócona w stronę ich granicy z otworami okiennymi znajduje się 3m od granicy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26.05.2000 r. uznał, iż stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego kwestionowaną decyzją, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Zatem odwołujący posiadają przymiot strony w tym postępowaniu. Nadto organ administracyjny podał, że nieuzasadnione jest prowadzenie jednego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dwóch decyzji administracyjnych. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy powinny więc zapaść dwie decyzje w tej sprawie. Skargę na tę decyzję złożyła inwestorka M. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako niezgodnej z prawem i stanem faktycznym. Skarżąca podniosła, iż budowa została prawie w całości zakończona i zamieszkała od 1994 r. Wykonanie prac nastąpiło w oparciu o wydaną decyzję o pozwoleniu na budowę i zatwierdzoną dokumentację projektową. Sąsiedzi kupując nieruchomość zapoznali się na pewno ze stanem faktycznym. Zarzuty podnoszone we wniosku były już tyle razy sprawdzone, iż obecną sprawę należy traktować jako szykany. Zdaniem skarżącej, sąsiedzi nie powinni być stroną niniejszego postępowania, bo przeciwne stanowisko narażałoby inwestorów na liczne spory związane z wybudowanymi budynkami wszczynane przez zmieniających się właścicieli sąsiednich nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kontrolą Sądu objęta jest w niniejszej sprawie decyzja kasacyjna wydana przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 kpa. W decyzji tej organ II instancji uznał nieprawidłowość oceny prawnej dokonanej przez organ I instancji. który odmówił wnioskodawcom B.G. i B.K. uprawnień strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczących pozwolenia na budowę, realizowanych na sąsiedniej nieruchomości. Postępowanie administracyjne w indywidualnych sprawach wyróżnia się tym, że jego stronami są podmioty mające określony interes prawny w uczestnictwie w nim, z uwagi na przysługujące im prawa i obowiązki. W postępowaniu o pozwolenie na budowę stronami są również właściciele sąsiednich nieruchomości, z uwagi na możliwość naruszenia ich interesu prawnego np. z uwagi na uciążliwości związane z usytuowaniem inwestycji, naruszające zasady Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy niewadliwie ustalił, iż właściciele sąsiedniej nieruchomości B.G. i B.K. mają interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym inwestycji powstającej na sąsiedniej działce. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona uczestnicząca w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją lecz każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to konsekwencją rozpoznawania przez organ nadzoru nowej sprawy w stosunku do załatwionej kwestionowaną decyzją. Dlatego też otwiera się następnie dla wszystkich stron tego postępowania droga weryfikacji takiej decyzji (por. uchwałę Izby Cywilnej i Administracyjnej SN z dnia 15.12.1984 r. III AZP 8/83 oraz wyrok w sprawie sygn. akt IV SA 2190/98 z dnia 10.03.1999 r.). Wnioskodawcy jako następcy prawni poprzednich właścicieli sąsiedniej nieruchomości, uzyskując prawo własności, weszli w prawa i obowiązki wiążące się z tą nieruchomością. Do nich zatem obecnie powinny być kierowane tak rozstrzygnięcia dotyczące ich nieruchomości, jak i orzeczenia dotyczące inwestycji wznoszonych na sąsiednich działkach. Tym samym są oni również uprawnieni do wszczynania postępowań administracyjnych w sprawie tych inwestycji. Ponieważ organ I instancji nie rozpatrzył wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji pod względem merytorycznym, zachodzi konieczność przeprowadzenia przez ten organ postępowania wyjaśniającego w całości. Stad prawidłowo w niniejszej sprawie został zastosowany art. 138 § 2 kpa. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.