IV SA 646/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie NSA Halina Kuśmirek, WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 10 zł (dziesięć) na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. S. w dniu 5 grudnia 2002r. złożył wniosek do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie decyzji ostatecznej Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1996r. znak [...] w oparciu o art. 145 § 1 kpa z uwagi na to, że okoliczności na których oparto postępowanie okazały się fałszywe. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. o nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania. Organ stwierdził, iż podstawą wznowienia postępowania może być prawomocne orzeczenie sądu lub innego organu stwierdzające sfałszowanie dowodu. Wnioskodawca nie wykazał powyższych okoliczności, co oznacza, iż brak jest podstaw do wznowienia postępowania. W odwołaniu od niniejszej decyzji skarżący zarzucił organowi, iż decyzja Wojewody [...] została wydana w oparciu o nieistniejące dokumenty, których brak został potwierdzony w postępowaniu obecnie toczącym się przed Wojewodą [...] w sprawie unieważnienia decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu przy ulicy [...]. O braku zatwierdzonych dokumentów pozwolenia na budowę powiadomił Wojewoda [...] Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 16 października 2002r. Ponadto decyzję tę wydał organ nieuprawniony, ponieważ właściwym w sprawie powinien być organ wyższego stopnia. Wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji , wydanie postanowienia na podstawie art. 149 § 2 kpa i wyznaczenie właściwego organu do przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ uznał, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające wznowienie Postępowania. Ponadto, w ocenie organu nie został zachowany miesięczny termin Wynikający z art. 148 § 1 kpa. W obszernej skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł, iż wniosek o wznowienie postępowania jest kolejnym pismem w sprawie, informował on już GINB pismem z dnia 4 listopada 2002r. o okolicznościach sfałszowania uzasadnienia, jednakże organ ten nie wznowił wówczas postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna, a zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odmawiająca wznowienia postępowania nie mogą się ostać, jako wydane z naruszeniem prawa procesowego, mającym wpływ na wynik sprawy. Postępowanie wznowieniowe stosownie do przepisów zawartych w art. 145 -153 Kodeksu postępowania administracyjnego dzieli się na dwa etapy. W pierwszym, uruchamianym na wniosek strony o wznowienie postępowania, rzeczą organu administracyjnego jest wyłącznie ustalenie, czy żądanie wznowienia postępowania oparte jest choćby na jednej z przesłanek, określonych w art. 145 § 1 pkt 1-7 kpa, oraz, czy żądanie to zostało złożone w terminie. W przypadku pozytywnej odpowiedzi w każdej z tych kwestii - organ administracji jest obligowany do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, w trybie art. 149 § 1 kpa. Jedynie w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 kpa bądź nie został zachowany termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 kpa, organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 kpa wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 kpa [Tak też: NSA w wyroku z dnia 14 czerwca 1999r. sygn..akt IV SA 2397/98 LEX nr 47857]. W myśl art. 149 § 2 kpa dopiero postanowienie o wznowieniu postępowania, uruchamiające drugi etap postępowania wznowieniowego, stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W rozpoznawanej sprawie organy nie ustaliły ponad wszelką wątpliwość czy w sprawie zachodzą przesłanki do wydania decyzji odmawiającej wznowienia. Niewątpliwie skarżący jest stroną postępowania, ponadto we wniosku o wznowienie podał jako podstawę do żądania wznowienia jedną przesłanek określonych w art. 145 kpa. Organy nie zbadały jednakże , czy strona zachowała termin określony w art. 148 kpa. Kwestii tej nie badał organ I instancji, natomiast organ II instancji ograniczył się do ogólnikowego stwierdzenia, iż termin nie został zachowany. Organy nie przeprowadziły jednakże postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Ustalenie zaś w jakiej dacie skarżący powziął wiadomość iż decyzje z 1996r. organ wydał nie posiadając koniecznej w sprawie dokumentacji projektowej ma zasadnicze znaczenie dla rozpatrzenia sprawy wznowienia postępowania W aktach sprawy znajdują się liczne pisma skarżącego kierowane do organów dotyczące nieprawidłowości decyzji z 1996r. Obowiązkiem organu stosownie do art. 235 kpa było zbadanie czy skarg w nich zawartych nie należy potraktować jako wniosku o wznowienie postępowania lub żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Organ, mając wątpliwości co do tego czego w istocie dochodzi strona, winien pouczyć ją w trybie art. 9 k.p.a. o jej prawach i obowiązkach, a w zależności od powziętych wątpliwości zażądać stosownych wyjaśnień i uzupełnień. [Tak też : wyrok NSA z 17 grudnia 1996r. sygn.akt II SA/Gd 1156/96-LEX nr 44089]. Natomiast stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 kpa), może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1. Ocena co do faktycznego wystąpienia przesłanek z art. 145 kpa oraz ich wpływu na rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy powinna być zawarta w decyzji określonej w art. 151 kpa. Tego rodzaju stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13.11.1987 r. sygn. akt I SA 1326/86 opublikowanym w zbiorze orzeczeń ONSA 1987. Nr 2 poz. 80 oraz w wyroku z dnia 20.06.1991 r. sygn. akt IV SA 487/91 (ONSA 1991 r. N- 2 poz 50). Tymczasem w rozpatrywanej sprawie organy obu instancji bez wznowienia postępowania, a zatem bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przewidzianego w art. 7 i 77 § 1 kpa, zajęły stanowisko co do istoty sprawy, a zatem wbrew dyspozycji art. 149 § 2 oraz art. 151 § " Kpa Wskazane wyżej naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadnia uchylenie decyzji I i II instancji, na podstawie art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powyższej ustawy.