IV SA 663/03

WyrokWSA w Warszawie2004-09-09

Skład orzekający: Bogusław Moraczewski, Grzegorz Czerwiński, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu po upływie 5 lat od zakończenia budowy, jeśli nie uzyskał wiążącej opinii organu architektoniczno-budowlanego o braku możliwości uzyskania pozwolenia na użytkowanie z powodu naruszenia planu zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nakazać rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli od zakończenia budowy upłynęło 5 lat, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, chyba że właściciel nie uzyska pozwolenia na użytkowanie. Właściwym organem do oceny możliwości uzyskania pozwolenia na użytkowanie i zgodności obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego jest organ architektoniczno-budowlany. Dopiero decyzja tego organu o odmowie użytkowania stanowi podstawę do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego przez organ nadzoru budowlanego.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego, ponieważ został on wybudowany bez pozwolenia na budowę na terenie użytków rolnych, niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca podniosła, że były właściciel działki zobowiązał się do przeklasyfikowania gruntu i uzyskała zgody na przyłącza. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, wskazując na brak należytego wyjaśnienia sprawy przez organy nadzoru budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie asesor WSA Grzegorz Czerwiński, asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2004 r. sprawy ze skargi A.O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2002r. Nr [...]. Na mocy powyższych decyzji , działając na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, organy nadzoru budowlanego nakazały A.O. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku letniskowego usytuowanego na działce nr [...] położonej we wsi B. gmina [...]. Z ustaleń organów dokonanych w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego wynikało bowiem, iż A. O. bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę wybudowała w 1996r. na działce stanowiącej jej własność, budynek letniskowy o wymiarach 5,7x6,5m . Działka skarżącej położona jest na terenach użytków rolnych, łąk i pastwisk i niewielkich kompleksów leśnych, stosownie do obowiązującego na tym terenie planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. Skarżąca, w ocenie organu, nie ma zatem możliwości uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego budynku i mimo, iż od dnia wybudowania obiektu minęło 5 lat, zastosowanie w sprawie znajduje art. 48 Prawa budowlanego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.O. podniosła, iż były właściciel działki zobowiązał się przeklasyfikować jej grunt na rekreacyjno -budowlany, opłacała podatki od nieruchomości, ponadto uzyskała zgodę Urzędu Gminy w [...] na budowę przyłącza kablowego i wodociągowego. Wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) , sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji , nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Jeżeli właściciel obiektu budowlanego nie uzyska pozwolenia na użytkowanie, o którym mowa wyżej, przepis art. 48 stosuje się odpowiednio. Z ustaleń dokonanych przez organy nadzoru budowlanego wynika, iż od zakończenia budowy upłynęło 5 lat i jest to okoliczność niesporna. Organy nadzoru budowlanego, stosując art. 48 Prawa budowlanego, przyjęły jednakże, iż skarżąca , w związku z naruszeniem przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu przestrzennego, nie uzyska pozwolenia na użytkowanie. Stanowisko takie w ocenie Sądu nie znajduje umocowania w zgromadzonym materiale dowodowym. Organem właściwym do wyrażenia stanowiska w przedmiocie uzyskania pozwolenia na użytkowanie i tym samym zgodności obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego jest organ architektoniczno - budowlany. Dopiero wydanie przez taki organ decyzji o odmowie użytkowania przedmiotowego obiektu stanowiłoby podstawę do zastosowania przez organy nadzoru budowlanego art. 48 Prawa budowlanego. Pismo Burmistrza Miasta [...] z dnia 20 listopada 2002r, , na podstawie którego organy nadzoru budowlanego uznały iż istnienie obiektu narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi o niezgodności przedmiotowego obiektu z planem, a jedynie określa na jakich terenach obiekt został posadowiony. Nie przesądzając wyniku sprawy stwierdzić należy, że wyżej omówione zagadnienia nie zostały przez organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie należycie wyjaśnione i uzasadnione, czym naruszono art. 7, 77 § 1 i art. 107 kpa, i co mogło mieć wpływ na wynik sprawy Z powyższych względów. Sąd uchylił zaskarżona decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło