IV SA 729/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie NSA Bogusław Moraczewski, As. WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 2 wrzenia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S.G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku 7/IV S.A. 729/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] lutego 2003r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania S.G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2000r nakazującej S.G. rozbiórkę budynku gospodarczego drewnianego, krytego papą w terminie do [...].08.2000r – uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i umorzył postępowanie w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podano, iż prawidłowo organ I instancji ustalił, iż państwo G. bez pozwolenia na budowę, 20 lat temu, ustawili przy granicy z działką A.K. budkę z drewna krytą papą, o wymiarach 1,20m x 3,60m. W tej sytuacji organ I instancji słusznie uznał, że zastosowanie ma art.37 ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego z 1974r., bowiem przedmiotowy obiekt narusza przepis par.12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki – ze względu na nie zachowanie właściwych odległości od granicy i od budynku A. K. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.G. wniósł o uchylenie powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wyjaśnił, iż przedmiotowy budynek to wagonik kolejki wąskotorowej, który służy mu za pomieszczenie gospodarcze. Podniósł, że obiekt ten nie przeszkadza sąsiadowi, nie narusza jego granicy ani nie stwarza " żadnych złych cech co do ochrony środowiska". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że podlega przymusowej rozbiórce każdy wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy obiekt budowlany, jeżeli powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dla zastosowania więc tego przepisu niezbędne jest wykazanie, że spełnione zostały równocześnie dwie przesłanki: 1) naruszenie prawa obowiązującego w czasie budowy, 2) powstanie jako skutku budowy niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, przy czym dla uznania wystąpienia drugiej przesłanki wystarczy stwierdzenie jednego z czterech wymienionych stanów. Wystąpienie jednak jednego z tych stanów powinno być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, przy czym nie wystarczy podać, że nastąpiło na przykład zagrożenie dla ludzi lub mienia, niezbędne jest podanie, w jakich okolicznościach organ administracji zagrożenie to upatruje. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ograniczono się jedynie do zacytowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego i wskazania, iż lokalizacja przedmiotowego budynku narusza przepis par.12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki – ze względu na nie zachowanie właściwych odległości od granicy i budynku mieszkalnego na sąsiedniej nieruchomości. Nie wyjaśniono w ogóle, czy samowolnie wzniesiony budynek powoduje zagrożenie dla ludzi lub mienia, czy też niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, oraz nie wskazano okoliczności, które powodowałyby taki stan. Ponadto organy orzekające w sprawie przeoczyły treść par.13 cyt. wyżej rozporządzenia zgodnie, który w ust.1 zdanie pierwsze, stanowi iż dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten nie był przez organy rozważany, co jest istotnym uchybieniem. Zgodzić się należy z poglądem wyrażonym przez NSA w wyroku z dnia 17.04 1989r. IV S.A. 83/89, iż nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, jako środek bardzo dla inwestora dolegliwy, powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń przez wprowadzenie zmian i przeróbek na zasadzie art. 40 prawa budowlanego, który stanowi, iż w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W wyroku tym Sąd wskazał, iż należy uznać, że w wypadku samowoli budowlanej art. 37 ust. 1 pkt 2 znajdzie zastosowanie nie wtedy, gdy zajdzie taka możliwość, lecz wówczas, gdy występuje taka konieczność. Oznacza to na przykład, że gdy samowolnie wzniesiony obiekt, odpowiadający hipotezie art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, można w drodze zmian lub przeróbek doprowadzić do stanu, w którym ustałoby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a inwestor deklaruje chęć wprowadzenia zmian, nakaz przymusowej rozbiórki nie powinien być orzekany, lecz powinna być wydana decyzja przewidziana w art. 40 prawa budowlanego. W rozpatrywanej sprawie możliwość wprowadzenia zmian lub przeróbek przedmiotowego obiektu nie była przez organy administracji rozważana. Skoro więc w postępowaniu przed organami administracji nie zostało wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że spełniona została hipoteza art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, uznać należało, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, a więc z naruszeniem art. 7, 77 i 80 k.p.a., oraz że naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 par.1 ust.1c i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.1153/. orzekł jak w wyroku.