IV SA 735/03

WyrokWSA w Warszawie2004-09-09

Skład orzekający: Bogusław Oraczewski, Grzegorz Czerwiński, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, nawet jeśli inwestor twierdzi, że uzyskał zgodę współwłaścicieli i był w błędzie co do obowiązku uzyskania pozwolenia?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, ponieważ stwierdzenie samowoli budowlanej jest jedyną i konieczną przesłanką do wydania takiego nakazu. Nieświadomość prawna inwestora lub zgoda współwłaścicieli nie mają znaczenia przy badaniu prawidłowości działania organów administracji w takiej sytuacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę garażu wybudowanego przez S. P. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący twierdził, że uzyskał zgodę współwłaścicieli i że postępowanie dowodowe było nierzetelne, domagając się legalizacji inwestycji. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę na podstawie przepisów wprowadzających ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę S. P.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Oraczewski (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, WSA Mariola Kowalska, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2004 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Skargę oddala. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003r., znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania S. P., działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 1999r., Nr [...], znak: [...] nakazującą S.P. dokonanie całkowitej rozbiórki garażu o konstrukcji drewnianej, obitego blachą profilowaną, wybudowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...], położonej we wsi S., gm. [...]. Organ odwoławczy wskazał, iż w toku postępowania administracyjnego ustalono, iż na działce o numerze ewidencyjnym [...] położonej we wsi S., gm. [...] , S. P. wybudował garaż o konstrukcji drewnianej ryglowej, obłożony blachą profilowaną, o wymiarach w rzucie 5.80m x 4.90m. Inwestycja usytuowana została w odległości 2.5m od strony drogi gminnej i w odległości zmiennej od 0.50m do 1.50m od granicy działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił pogląd organu I instancji, iż w zaistniałej sytuacji należało wydać decyzję, nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego powstałego w warunkach samowoli budowlanej. W opinii Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzony stan faktyczny wypełnił hipotezę normy prawnej zawartej w art. 48 Prawa budowlanego z 1994r., stąd też organ nadzoru budowlanego zobowiązany był wydać przedmiotowe rozstrzygnięcie. Na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003r. skargę złożył S.P., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż przedmiotowy garaż pobudowany został na działce, której jest współwłaścicielem ponadto uzyskał zgodę na przedmiotową inwestycję od pozostałych współwłaścicieli. Jego zdaniem postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób nierzetelny. W opinii strony skarżącej organy nadzoru budowlanego winny zalegalizować przedmiotową inwestycję, bez orzekania o jej rozbiórce. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga S.P. nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 16 § 2 kpa i art. 1 § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r nr 153 poz. 1269) tylko w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowi art. 48 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994r., zgodnie z którym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Analizując całość materiału dowodowego stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie naruszony został art. 28 Prawa budowlanego z 1994r. Jedna z generalnych zasad obecnie obowiązującej ustawy, wyrażona w tym przepisie nakłada na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę przed przystąpieniem do wykonywania robót budowlanych. Przez pozwolenie na budowę należy rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego (montaż, remont lub rozbiórka obiektu budowlanego). Przedmiotowa decyzja musi być ponadto decyzją ostateczną w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazać należy, iż wybudowanie obiektu budowlanego albo jego budowa prowadzona bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jest samowolą budowlaną i podlega sankcji z art. 48 Prawa budowlanego. Podjęcie robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jest więc działaniem bezprawnym, dokonywanym na wyłączne ryzyko inwestora, który powinien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z nieuzyskana decyzji akceptującej jego działania inwestycyjne. Celem regulacji zawartej w art. 48 Prawa budowlanego jest ograniczenie samowoli budowlanej czyli niedopuszczenie do budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia i doprowadzenie do likwidacji stanu niezgodnego z prawem, służy ponadto ochronie interesu publicznego. W przypadku zaistnienia samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego nie może uchylić się od nakazania rozbiórki i dokonać ewentualnej legalizacji budowy bądź wydać pozwolenie na użytkowanie obiektu. Jedyną i konieczna przesłanką wydania nakazu rozbiórki jest stwierdzenie niedopełnienia przez inwestora wymogu uzyskania pozwolenia na budowę. Podnoszona przez skarżącego kwestia jego nieświadomości prawnej dotyczącej obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie ma żadnego znaczenia przy badaniu prawidłowości działania organów administracji. Z tych względów okoliczności podnoszone w skardze, a dotyczące przyczyn rozpoczęcia budowy i pewnych uchybień procesowych nie mogły być uwzględnione albowiem nie miały wpływu na wynik sprawy. Bezspornym jest, że skarżący wybudował przedmiotowy budynek bez pozwolenia na budowę. W świetle przytoczonych faktów postępowanie dotyczące likwidacji samowoli budowlanej należy uznać z prawidłowe. W ocenie Sądu organy administracji słusznie oceniły wszystkie okoliczności i tym samym odniosły się w wymaganym stopniu do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 par 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło