IV SA 736/03
WyrokWSA w Warszawie2004-09-09
Skład orzekający: Bogusław Moraczewski, Grzegorz Czerwiński, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowolnego utwardzenia terenu podwórka kostką brukową, które nie stanowiło stworzenia nowych miejsc parkingowych, lecz podniesienie komfortu istniejących, konieczna jest całkowita rozbiórka wykonanych urządzeń budowlanych, czy też wystarczająca jest rozbiórka częściowa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo utwardzenie terenu podwórka kostką brukową, nawet bez uzyskania pozwolenia na budowę, nie musi skutkować nakazem całkowitej rozbiórki, jeśli nie stworzono nowych miejsc parkingowych, a jedynie podniesiono komfort istniejących. Organy nadzoru budowlanego nie rozważyły możliwości częściowej rozbiórki, co stanowi naruszenie przepisów proceduralnych. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona jako przedwczesna.Stan faktyczny
Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "R." utwardziła teren podwórka kostką brukową, co zostało uznane przez organy nadzoru budowlanego za stworzenie miejsc postojowych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Spółdzielnia argumentowała, że jedynie podniosła komfort istniejących od lat miejsc parkingowych, nie tworząc nowych. Po utrzymaniu w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Spółdzielnia wniosła skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, WSA Mariola Kowalska, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2004 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] października 2002 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] na podstawie art. 51 ust.l pkt.l i art. 51 ust.4 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "R." z siedzibą przy ul. [...] w W. rozbiórkę miejsc postojowych zrealizowanych samowolnie przed budynkami mieszkalnymi przy ul. [...] i ul. [...] w W.
W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] stwierdził, że w październiku i listopadzie 2001 roku utwardzono teren podwórka posesji przy ul. [...] i ul. [...] w W. o szerokości 1,5 m i długości 17,5 m oraz o szerokości 1,3 m i długości 14 m poprzez wyłożenie kostką betonową typu "Bauma". Stworzono w ten sposób miejsca postojowe dla samochodów. Roboty te wykonano bez uzyskania pozwolenia na budowę. Odległość miejsc postojowych od okien budynków wynosi 0.6 m co jest niezgodne z §19 pkt l rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny opowiadać budynki ich usytuowanie (Dz. U. Nr 10 poz.46 ze zm.).
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Spółdzielnia Budowlano Mieszkaniowej "R." z siedzibą przy ul. [...] w W. podnosząc zarzut, że Spółdzielnia około 2 lat wcześniej w ramach porządkowania terenu wymieniła popękane płyty chodnikowe przy ul. [...] na nowe. Pozostałe nieutwardzone elementy wykorzystywane do parkowania samochodów zostały pokryte kostką brukową. Nie dokonywano zgłoszenia, gdyż zagospodarowanie przestrzenne podwórza nie uległo zmianie. Spółdzielnia nie stworzyła nowych miejsc parkingowych, a jedynie podniosła komfort istniejących już od 36 lat miejsc postojowych.
Decyzją z dnia [...] lutego 2003 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] października 2002 roku podzielając zawarte w niej stanowisko.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Spółdzielnia Budowlano Mieszkaniowa ..R." z siedzibą przy ul. [...] w W. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] października 2002 roku. Zdaniem skarżącej Spółdzielni nie było wymogu uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia robót budowlanych polegających na remoncie elementów nawierzchni podwórza. Nadto skarżąca Spółdzielnia podniosła, iż przepisy o odległościach miejsc postojowych od okien budynków nie dotyczą miejsc postojowych znajdujących się między liniami rozgraniczającymi ulicy na obszarze zwartej zabudowy miejskiej. Skoro istnieje możliwość sytuowania miejsc postojowych w taki sposób od strony ulicy to przez analogię istnieje także możliwość pozostawienia ich od strony podwórza studni. Samochody w tym miejscu parkowały już od 36 lat i prawo nie może działać wstecz.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie z powodu zarzutów podniesionych w skardze przez Spółdzielnię.
Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem art.7 kpa i art.77 kpa. Nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.
Za nieuzasadnione uznać należy ustalenie organów nadzoru budowlanego, że w wyniku utwardzenia terenu podwórka posesji przy ul. [...] i ul. [...] w W. stworzono miejsca parkingowe. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala jedynie stwierdzić, że w miejscu, przeznaczonym niegdyś na trawniki została położona kostka brukowa typu "Bauma". Powiększono w ten sposób utwardzoną powierzchnię podwórka, które wcześniej już było wyłożone innego typu kostką. Samo wykorzystywanie podwórka w celu parkowania na nim samochodów nie oznacza jeszcze, że można je traktować jako parking w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.
Wyłożone kostką brukową podwórko zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uznać należy, za urządzenie budowlane tj. urządzenie techniczne zapewniające możliwość użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem. Podwyższa to bowiem komfort korzystania z budynku mieszkalnego.
Niewątpliwie powiększenie powierzchni utwardzonej podwórka winno być poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. W sytuacji gdy inwestor takiego pozwolenia nie posiadał organy nadzoru budowlanego miały obowiązek wszczęcia postępowania w trybie art. 51 ust.4 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Takie postępowanie zostało w niniejszej sprawie wszczęte. Po jego przeprowadzeniu wydany został nakaz rozbiórki. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego tego typu rozstrzygnięcie jest na obecnym etapie postępowania przedwczesne. Zgodnie z treścią art.51 ust.l wymienionej wyżej ustawy organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu lub jego części. Zarówno z uzasadnienia decyzji organu I instancji jak i uzasadnienia decyzji organu II instancji nie wynika jednak, by organy te rozważył} czy możliwe jest nakazanie częściowej rozbiórki urządzeń budowlanych wykonanych przez Spółdzielnię czy też rzeczywiście konieczna jest całkowita rozbiórka tych urządzeń. Nie można bowiem wykluczyć, że poprzednią funkcję miejsc wyłożonych kostką można przywrócić poprzez nakaz częściowej rozbiórki wymienionych urządzeń budowlanych.
Z powyższych względów na podstawie art. 145§ 1 pkt.c, art. 152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło