IV SA 74/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2004 na rozprawie sprawy ze skargi K. i S. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 Nr [...] w przedmiocie nakazania opracowania inwentaryzacji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 1999r. nr [...] w przedmiocie udzielenia M. i J. małż. R. pozwolenia na budowę pawilonu handlowo – usługowego na działce o nr ewid. [...] w W., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002r., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz. 414, ze zm.), nakazał M. i J.R. opracowanie inwentaryzacji wraz z ekspertyzą techniczną wybudowanego budynku pawilonu handlowo – usługowego na działce nr ewid. [...] obr. [...] w terminie 2 miesięcy od chwili uprawomocnienia się tej decyzji. Organ ustalił, iż inwestorzy M. i J. R. wybudowali na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę pawilon handlowo – usługowy. Inwestor w trakcie budowy nie dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu. W dacie wydania decyzji stwierdzającej nieważność postępowania przedmiotowy obiekt był już wybudowany, organ nie zastosował więc art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Od decyzji tej odwołanie wnieśli K. i S. G., współużytkownicy wieczyści działki na której posadowiono przedmiotowy obiekt budowlany. Wskazali, iż pawilon handlowo - usługowy został wybudowany na gruncie, co do którego inwestor nie wykazał się prawem dysponowania na cele budowlane. Ponadto obiekt został wykonany z naruszeniem warunków określonych w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Nie zgadzają się z "legalizacją" budowy. Po rozpoznaniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2002r. nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy . Organ ustalił, iż budowa została zakończona w dniu [...] marca 2001r., natomiast Wojewoda [...] unieważnił decyzję zezwalającą na budowę w dniu [...] maja 2001r., zatem inwestycja została zakończona w czasie, w którym obowiązywała jeszcze ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę. W tej sytuacji organ nie może zastosować art. 48 Prawa budowlanego i nakazać rozbiórki obiektu. Brak dysponowania gruntem na cele budowlane brany jest pod uwagę, jedynie w postępowaniu o pozwolenie na budowę, natomiast niniejsze postępowanie dotyczy pozwolenia na użytkowanie, w którym prawo dysponowania gruntem nie jest wymagane z uwagi na to, iż przedmiot postępowania – obiekt budowlany już istnieje. Ewentualne spory pozostali współwłaściciele mogą rozwiązywać przed sądem powszechnym. Z powyższych względów organ odwoławczy uznał odwołanie za bezzasadne. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli K. i S. G.. Zarzucili [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, iż przy wydaniu decyzji nie wziął pod uwagę, iż inwestor nie dysponował prawem do gruntu na cele budowlane. Ponadto organy administracji dokonały błędnych ustaleń, ponieważ roboty budowlane nie zostały zakończone przed wydaniem decyzji stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę, ponieważ po tym terminie wykonywano m.in. dach i prace w środku budynku, Obiekt został wybudowany z naruszeniem warunków określonych w decyzji o warunkach zabudowy. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2002r. Nr [...] i utrzymująca ją w mocy zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostały wydane z naruszeniem prawa. Możliwość żądania przez organy nadzoru budowlanego dokumentów, ekspertyz i ocen uregulowana została w art. 81c Prawa budowlanego. Na jego podstawie organ administracji budowlanej, w drodze postanowienia, może nałożyć obowiązek dostarczenia odpowiednich dokumentów. Art. 51 Prawa budowlanego nie stanowi takiej podstawy. Zgodnie z jego brzmieniem "nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem" nie może oznaczać obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, ponieważ poprzez nałożenie obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Przedmiotowe dokumenty, ekspertyzy czy oceny stanowią element postępowania dowodowego i mogą stanowić, zależnie od ich treści, podstawę do podjęcia przez organ decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. W rozpoznawanej sprawie, organy nadzoru budowlanego nakładając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego na inwestora obowiązek dostarczenia określonych dokumentów, naruszyły zarówno art. 51, jak i art. 81 c Prawa budowlanego. Skutkiem tego naruszenia będzie brak możliwości wydania przez organy nadzoru budowlanego decyzji merytorycznej w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Dopiero bowiem po dostarczeniu przez inwestora wymaganych dokumentów, ekspertyz i ocen, organ nadzoru budowlanego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, powinien podjąć decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego albo na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tegoż prawa. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.