IV SA 745/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak Sędziowie NSA Bogusław Moraczewski (spr.) As. WSA Bogusław Cieśla Protokolant Anna Kuklińska po rozpoznaniu w dniu 2 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. J. i K. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwolenie na budowę I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i uchyla decyzję Wojewody [...] z dnia [...].11.2002r. [...] ze skargi D. J. II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. oddala skargę K. J. Decyzją z dnia [...].06.1981 r. znak : [...] Prezydent Miasta [...] udzielił K.J. pozwolenia na budowę przyłącza gazowego wraz z instalacją gazową wewnętrzną w budynku mieszkalnym Nr [...] przy ul. [...] w K. W dniu 16.07.2002 r. S. F. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, ponieważ jako właściciel działki sąsiadującej z działką inwestora nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym omawianą decyzją oraz nie wyraził zgody na to, żeby przez teren jego działki przebiegał odcinek przyłącza gazowego do budynku mieszkalnego K. J. Decyzją z dnia [...].11.2002 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu złożonego wniosku, na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. -Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmian.) stwierdził nieważność w/w decyzji. W uzasadnieniu organ I instancji uznał, iż decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa obowiązującego w dacie wydania decyzji tj. art. 29 ust. 5 - Prawa budowlanego z 1974 r., co wypełniało przesłankę zawartą w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego do wyeliminowania jej z obrotu prawnego tj. stwierdzenia nieważności. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. J. wnosząc o jej uchylenie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniesionego odwołania decyzją z dnia [...].01.2003 r. znak : [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że wydanie decyzji wbrew dyspozycji art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Warszawie wniosła D.J. Zaskarżonej decyzji zarzuca nie uwzględnienie jej jako strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym przez co nie miała możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia stosownych wyjaśnień i dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest zasadna. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji udzielającej pozwolenia na budowę przyłącza gazowego wraz z instalacją gazową wewnętrzną w budynku mieszkalnym Nr [...] przy ul. P. w K. w części dotyczącej przyłącza gazowego, ponieważ wymieniona część powyższej decyzji wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Podstawą wydania powyższej decyzji przez organ było ustalenie, iż w dacie wydania decyzji przez Prezydenta Miasta [...] inwestor nie legitymował się zgodą sąsiada na przebieg omawianego przyłącza gazowego przez jego działkę, a co za tym idzie nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością w stosunku do tego terenu, stosownie do wymogu art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 24.10.1974 - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229). Wydanie decyzji wbrew dyspozycji art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności takiej decyzji, w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja rażącą narusza prawo, w tym art. 127 § 1 Kpa. Odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie. Pojęcie strony postępowania zdefiniowane zostało w art. 28 Kpa, który stanowi, że stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z akt sprawy wynika, że organ rozpoznał odwołanie byłego właściciela. W wyniku podziału majątku K. J. przestał być współwłaścicielem nieruchomości a zatem nie miał przymiotu strony. Organ odwoławczy rozpatrzył więc odwołanie od osoby nie posiadającej przymiotu strony. Natomiast współwłaściciel nieruchomości – D. J. pominięta została w postępowaniu prowadzonym przez organ I - szej instancji. Powyższe może stanowić podstawę do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, gdyż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wskazane wyżej okoliczności w wystarczającym stopniu uzasadniają stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego. Niezależnie od zarzutów podniesionych w skargach, konieczne jest w tej sprawie odniesienie się do samej istoty postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. To nadzwyczajne postępowanie, którego przedmiotem jest ocena, czy decyzja administracyjna kończąca postępowanie w sprawie dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 Kpa, której wystąpienie powoduje stwierdzenie jej nieważności ze skutkiem ex tunc, może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 §2 Kpa). W każdym jednak razie, niezależnie od tego z czyjej inicjatywy postępowanie takie zostało wszczęte, podstawowe znaczenie ma określenie stron tego postępowania. Nie ulega bowiem wątpliwości, że także to postępowanie, jak każde z jurysdykcyjnych postępowań administracyjnych, toczy się i może być zakończone wydaniem decyzji, jeżeli wiadomo, kto jest stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa. W przypadku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczynanego na żądanie strony ma to dodatkowe znaczenie, gdyż już na skutek wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania, powstaje kwestia oceny, czy osoba żądająca wszczęcia takiego postępowania jest stroną legitymowaną do wystąpienia z takim żądaniem. Z przytoczonych wyżej względów należało dojść do wniosku, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył istotnych dla załatwienia sprawy materiałów dowodowych, a tym samym nie zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, co stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym. Zasadny jest zatem zarzut strony skarżącej, iż podczas całego postępowania została pozbawiona prawa zapoznania się z aktami sprawy i złożenia stosownych wyjaśnień i dowodów. Organy administracji naruszyły art. 7 i 77 Kpa, gdyż nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego oraz nie ustaliły stron postępowania. Strona dowiedziała się o okolicznościach faktycznych i prawnych dopiero z otrzymanej decyzji organu odwoławczego. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione we wniesionej skardze zarzuty są słuszne a zaskarżona decyzja rażąca narusza prawo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i uchylił decyzję organu I - szej instancji na postawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 12700 w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271).