IV SA 757/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędzia NSA Tadeusz Cysek, Asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Grażyna Dalba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi Z. Sp.z o.o. w G. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary za odprowadzanie do wód ścieków nie odpowiadających wymaganym warunkom -skargę oddala- Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] października 2002 r. w sprawie wymierzenia kary za wprowadzanie do wód ścieków z Oczyszczalni w K., nie odpowiadających wymaganym warunkom. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, iż przedmiotem postępowania w sprawie kary pieniężnej za przekroczenie ilości, stanu lub składu ścieków jest, zgodnie z art.302 ust.l ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz.627 z późn.zm.), ustalenie, czy decyzja w sprawie kary biegnącej jest decyzją ostateczną oraz stwierdzenie czasu trwania przekroczenia. Z zebranych dokumentów wynika, iż oba te aspekty zostały prawidłowe wyjaśnione przez organ I instancji. Podstawę do wymierzenia kary stanowiły ostateczne decyzje w sprawie kar biegnących: z dnia 30 lipca 2002 r. w wysokości 404,66 zł, biegnącej od dnia 5 lipca 2002 r. oraz z dnia 8 sierpnia 2002 r., w wysokości 107,30 zł, biegnącej od dnia 25 lipca 2002 r. Czas trwania przekroczenia przyjęty został w liczbie 90 dni, ze względu na ciągły charakter odpływu ścieków, zgodnie z podaną przez skarżącego informacją. Nie istnieje możliwość sugerowanego przez skarżącego zaniechania wymierzenia kary na tej podstawie, iż określone w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 7 grudnia 1994 r. warunki wprowadzania ścieków, wzięte pod uwagę przy wymierzaniu kar biegnących, ustalono z naruszeniem prawa w sposób nadmiernie restrykcyjny. Organ odwoławczy wskazał, iż niemożność ta wynika z faktu, iż w dacie wymierzania tych kar biegnących (30 lipca i 8 sierpnia 2002 r.) decyzja z dnia [...] grudnia 1994 r., udzielająca skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego była ostateczna a zatem wiązała organ kontrolny. Jednocześnie sam zarzut błędnego ustalenia warunków wprowadzania ścieków nie mógł zostać rozważony w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary za przekroczenie ilości, stanu lub składu ścieków. W skardze na powyższe skarżący ponownie zarzucił organom orzekającym w sprawie, iż nie uwzględniły zarówno wadliwości pozwolenia wodnoprawnego z dnia 7 grudnia 1994 r., w oparciu o które wymierzono skarżącemu kary biegnące a które naruszało przepisy rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 5 listopada 1991 r. w sprawie klasyfikacji wód oraz warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzane do wód lub do ziemi (Dz.U. Nr 116, poz.503), jak i tego, iż w dacie orzekania pozwolenie to miało już mocy prawnej. W następstwie kontroli ścieków z dnia 4 lipca 2002 r., w trakcie której skarżący dowiedział się dopiero o wadliwości pozwolenia wodnoprawnego, doprowadził do wydania w dniu 3 października 2002 r. nowego pozwolenia wodnoprawnego z jednoczesnym uchyleniem pozwolenia dotychczasowego. O powyższym skarżący poinformował organ I instancji we wniosku z dnia 10 października 2002 r., dotyczącym niewszczynania postępowania w sprawie wymiaru kary, który to wniosek, z czego skarżący czyni kolejny zarzut, nie został rozpatrzony. Z jego pominięciem w dniu 29 października 2002 r. wymierzono skarżącemu karę w wysokości 15.604,20 zł za okres od dnia 5 lipca 2002 r. do dnia 2 października 2002 r. Pozostawienie bez rozpoznania wniosku, informującego o istotnych dla rozstrzygnięcia zmianach stanu prawnego rażąco naruszało w ocenie skarżącego zasady postępowania administracyjnego, obligujące organy do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i jej załatwienia zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje, Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle regulacji przepisów Działu III Administracyjne kary pieniężne" - Rozdział I "Postępowanie w sprawie wymierzenia kary" (art.298 i nast.) ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz.627 z późn.zm.), wymierzanie administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie ilości, stanu lub składu ścieków następuje w dwóch etapach. W etapie pierwszym, następującym po stwierdzeniu naruszenia warunków odprowadzania ścieków, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, właściwy wojewódzki inspektor ochrony środowiska wydaje decyzję administracyjną o karze biegnącej (art.300 ust.l ustawy). Określa się w niej wielkość stwierdzonego przekroczenia lub naruszenia odpowiednio w skali doby albo godziny, wymiar kary biegnącej oraz termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana, jako odpowiednio dzień albo godzinę, następujące bezpośrednio po zakończeniu pomiarów lub innych ustaleń stanowiących podstawę stwierdzenia przekroczenia lub naruszenia (art.300 ust.4). Decyzja ta może być przedmiotem kontroli w postępowaniu odwoławczym, jak i następnie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Kara biegnąca stanowi obligatoryjną podstawę do wymierzania administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie ilości, stanu lub składu ścieków. Warunkiem ustalenia tej ostatniej jest tylko uzyskanie przez decyzję określającą karę dobową przymiotu ostateczności. Organ ustalający karę "ostateczną" nie jest władny do ponownego rozstrzygania zasad odpowiedzialności za naruszanie dopuszczalnych warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzane do środowiska, gdyż w tym zakresie jest związany wcześniejszą decyzją o karze biegnącej. W niniejszej sprawie rację zatem należy przyznać Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska, iż kwestie wadliwości, czy też nieobowiązywania w dacie orzekania w I instancji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska pozwolenia wodnoprawnego z dnia 7 grudnia 1994 r., w oparciu o ustalenia którego wydano decyzje w sprawie kar biegnących: z dnia 30 lipca i 8 sierpnia 2002 r., nie mogły być brane pod uwagę w postępowaniu w przedmiocie wymierzania skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie ilości, stanu lub składu ścieków. Skarżący mógł je podnieść wyłącznie odrębnym postępowaniu, dotyczącym wyeliminowania decyzji wymierzających kary biegnące z obrotu prawnego. Jednakże skoro w dacie orzekania przez organy obu instancji w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie ilości, stanu lub składu ścieków decyzje te pozostawały w obrocie prawnym i były przy tym ostateczne to były one dla tych organów bezwzględnie wiążące. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) w związku z art.97 ust.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271), orzekł jak w sentencji.