IV SA 774/03
WyrokWSA w Warszawie2004-09-23
Skład orzekający: Anna Żak, Izabela Ostrowska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania, rozstrzygając w nim o braku przymiotu strony, zamiast rozpoznać odwołanie i wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może wydać postanowienia o niedopuszczalności odwołania, rozstrzygając w nim o braku przymiotu strony. Kwestia posiadania przymiotu strony powinna być rozstrzygnięta w decyzji merytorycznej lub w decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, jeśli organ odwoławczy stwierdzi brak interesu prawnego lub obowiązku strony. Postanowienie o niedopuszczalności odwołania ma charakter wyłącznie procesowy i nie może zawierać rozstrzygnięć merytorycznych dotyczących statusu strony.Stan faktyczny
Starosta Powiatowy wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i pozwolenie na budowę oczyszczalni ścieków. Wojewoda postanowieniem stwierdził niedopuszczalność odwołania A.S., uznając ją za stronę niebędącą stroną postępowania, ponieważ inwestycja nie przebiega przez jej działki. A.S. wniosła skargę do NSA, twierdząc, że inwestycja oddziałuje na jej nieruchomość i może spowodować utratę jej wartości. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie WSA Izabela Ostrowska, As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewoda [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności środka odwoławczego I. uchyla zaskarżoną postanowienie, II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. Starosta Powiatu w [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla Gminy [...] – gminnej oczyszczalni ścieków wraz z kolektorem odprowadzającym oczyszczone ścieki do cieku wodnego P. położonymi w [...].
W uzasadnieniu podał, że projektowany projekt jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym na terenie projektowanej inwestycji i decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] września 2002 r. wydanej przez Urząd Gminy w [...]. Inwestor posiada dokument stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 134 kpa w zw. z art. 144 kpa stwierdził niedopuszczalność odwołania A. S.
W uzasadnieniu stwierdził, że z treści zaskarżanej decyzji jednoznacznie wynika, że decyzji tej nie otrzymała skarżąca, gdyż według organu I instancji A. S. nie jest stroną niniejszego postępowania administracyjnego, bowiem projektowana inwestycja nie przebiega przez działki skarżącej.
Niedopuszczalne jest odwołanie od decyzji, która nie została doręczona lub ogłoszona stronie. Projektowana inwestycja nie przebiega po nieruchomości skarżącej tj. nie narusza jej własności, zatem zgodnie z art. 28 kpa Starosta Powiatowy w [...] nie objął A. S. postępowaniem administracyjnym w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę przedmiotowej oczyszczalni ścieków wraz z kolektorem.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła A.S. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobowiązania Wojewody [...] do rozpatrzenia wniosku o uznanie jej jako strony zainteresowanej sprawą w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.
W uzasadnieniu skarżąca podała, że decyzja Starosty Powiatu w [...] z dnia [...] listopada 2002 r., została uchylona przez Wojewody [...] w dniu [...] stycznia 2003 r. do ponownego rozpatrzenia. Skarżone przez siebie postanowienie uważa za niesłuszne i krzywdzące, gdyż jest zainteresowaną w sprawie, bowiem inwestycja jest o szczególnym oddziaływaniu na środowisko i posiada obszar szkodliwego oddziaływania poza granicą działki. Projektowana oczyszczalnia ścieków stanowi zagrożenie dla jej działki nr [...], która może stracić na wartości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Przyznał, że decyzja udzielająca pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji została przez niego uchylona decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Skarga jest zasadna.
W nauce prawa administracyjnego, jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że w razie gdy odwołanie zostało wniesione przez osobę, która twierdzi, że zaskarżone orzeczenie dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, to wówczas organ odwoławczy obowiązany jest rozpoznać to odwołanie. Jeśli w wyniku rozpatrywania odwołania organ stwierdzi, że osoba ta nie ma w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, to wówczas wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa (vide komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego autorstwa B. Adamiak i J. Borkowskiego, C.H. Beck, Warszawa, 2996 r., s. 575). Podobne stanowisko prezentuje się w orzecznictwie NSA (zob. wyrok NSA z dnia 30.06.1986 r. ONSA 1987, nr 2, poz. 46, w którym Sąd wyraził pogląd, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstawy do wydania odrębnego aktu administracyjnego orzekającego o tym, czy konkretna osoba jest, czy nie jest stroną).
Uchwała 7 sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r., OPS 16/98, ONSA 1999/4/119 podaje, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
Ustalenie zatem, czy żądanie pochodzi od strony powinno nastąpić w decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty lub w inny sposób kończący sprawę.
Brak legitymacji do wniesienia odwołania ma miejsce wówczas, gdy osoba składająca odwołanie nie brała udziału w postępowaniu pierwszej instancji i nie twierdzi w odwołaniu, że zaskarżona decyzja narusza jej interes prawny lub obowiązek, jak również nie żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W takim przypadku ma zastosowanie art. 134 kpa.
Postanowienie wydane w trybie art. 134 kpa o niedopuszczalności odwołania ma charakter wyłącznie procesowy. Błędne jest zatem zamieszczanie w jego uzasadnieniu treści dotyczącej posiadania uprawnień strony przez osobę wnoszącą odwołanie, bowiem treść taka odnosi się do kwestii merytorycznych, które nie mogą być rozstrzygane w drodze postanowienia
W niniejszej sprawie organ w sposób wadliwy, postanowieniem wstępnym, rozstrzygnął o braku przymiotu strony skarżącej A.S., zamiast dokonać tej oceny w toku rozpoznania odwołania i rozstrzygnąć rzecz w formie decyzji.
Na marginesie zwrócić też uwagę należy, iż organ odwoławczy rozważania co do istnienia po stronie skarżącej przymiotu strony ograniczył się do stwierdzenia, że projektowana inwestycja nie przebiega po nieruchomości skarżącej tj. nie narusza jej prawa własności.
Nie rozważono natomiast, czy inwestycja, której dotyczy postępowanie, może oddziaływać ujemnie na nieruchomość skarżącej, co uzasadniałoby jej udział w postępowaniu w charakterze strony.
Z powyższych przyczyn należało uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło