IV SA 83/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr.), Sędziowie WSA Mirosława Kowalska, As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku Decyzją z dnia [...].12.2002r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. w Warszawie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002r. stwierdzającej wydanie decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] lipca 1989r. pozwalającej M.B. na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] w I., z naruszeniem prawa – uchylił zaskarżona decyzję i stwierdził nieważność wymienionej wyżej decyzji z dnia [...] lipca 1989r. jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu swego stanowiska stwierdził, że kontrolowana w trybie nadzoru decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W czasie kiedy została ona wydana "w obrocie prawnym pozostawała norma branżowa BN-80/9979-31, dotycząca odległości od gazociągu wysokiego ciśnienia od obiektów terenowych". Zastosowanie jej było obowiązkowe, a odstępstwa od niej mógł udzielić jedynie właściwy minister. Zgodnie z postanowieniami w/w normy, przedmiotowy budynek winien być usytuowany w odległości conajmniej 15m od gazociągu. W rzeczywistości został umieszczony w odległości 11m. Dodał też, że błędne jest stanowisko organu I instancji w kwestii nieodwracalnych skutków prawnych. Wybudowania obiektu nie można uznać za nie dopuszczalny skutek prawny. Budynek można bowiem rozebrać. Na powyższą decyzję ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpiła M. B. Domagając się jej uchylenia podniosłą następujące zarzuty: - od daty wydania decyzji pozwalającej na budowę do czasu wydania decyzji przez Wojewodę [...] w dniu [...].01.01r. minęło 10 lat – zatem nie można było stwierdzić nieważności kontrolowanej decyzji, - nie została spełniona przesłanka dotycząca rażącego naruszenia prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do przyjęcia, iż prawo zostało naruszone i to w sposób rażący. W chwili wydania decyzji nie obowiązywało jeszcze rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14.11.95r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. Nr 139, poz. 686) a jedynie norma branżowa. Ponadto przekroczenie wymaganej odległości nastąpiło o 4m. Kolizja przedmiotowego budynku z gazociągiem może zostać zlikwidowana, jak wynika z pisma P. S.A. w W. Regionalny Oddział [...] w [...], poprzez przełożenie istniejącego gazociągu na odległość 15m od budynku albo założenie na gazociąg rury ochronnej. Odpowiadając na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie zwracano uwagę na to, że stwierdzenie nieważności decyzji jest odstępstwem od zawartej w kodeksie postępowania administracyjnego zasady trwałości decyzji administracyjnej. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wykazanie nie tylko tego, jaki przepis prawa został naruszony, ale również dlaczego naruszenie to ocenił jako rażące. Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie czyni zadość w/w wymogom. Stwierdzając nieważność kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji pozwalającej na budowę organ odwoławczy ograniczył się w zasadzie do stwierdzenia, że naruszenie określonej w normie branżowej BN-80/9979-31 odległości projektowanych obiektów budowlanych od gazociągu jest jednoznaczne z rażącym naruszeniem prawa. O ile podzielić należy reprezentowany w zaskarżonej decyzji pogląd, że z uwagi na treść art. 5 ust 1 pkt c – Prawa budowlanego z 1974r. wymieniona wyżej norma branżowa miała obowiązującą moc to nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu nadzoru, że w aktualnych okolicznościach sprawy naruszenie jej ma charakter rażący. Przypomnieć w tym miejscu należy, że ani ewentualna oczywistość naruszenia prawa, ani nawet charakter naruszonych przepisów nie są wystarczające do uznania, że miało miejsce rażące naruszenie prawa. W orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie prezentowano pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy stwierdzenie naruszenia ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20.06.1995r. III H.R.N. 22/95). Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności dołączony do pozwolenia na budowę plan realizujący działki nr [...], należy zauważyć, że przedmiotowy gazociąg usytuowany jest skośnie do objętego zakwestionowanym pozwoleniem na budowę budynku mieszkalnego. W związku z powyższym, z w/w planu zdaje się wynikać, iż jedynie od jednego z rogów domu nie została zachowana wymagana odległość. Powyższa okoliczność została przez organ nadzoru pominięta, mimo iż nie pozostaje ona bez znaczenia dla oceny rażącego naruszenia przepisu prawa. Obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno – gospodarcze skutki wywołane wadliwa decyzją (por. W. Unościeleński, I.D. Tarno – postępowanie administracyjne – Zielona Góra 1999, s. 156). Rozpoznając ponownie sprawę organ nadzoru winien odnieść się do wskazanych wyżej dokumentów i faktów i po dokonaniu stosownych ustaleń dokonać oceny czy istotnie w warunkach faktycznych niniejszej sprawy miało miejsce rażące naruszenie przepisu regulującego sprawę odległości obiektów budowlanych od gazociągu. Wobec zrealizowania inwestycji obowiązkiem organu nadzoru było szczególnie wnikliwe dokonanie oceny wywołanych wadliwością decyzji skutków w sferze społeczno – gospodarczej. Lakoniczne i pozbawione wymaganej argumentacji faktycznej i prawnej uzasadnienie zaskarżonej decyzji powoduje, że Sąd uznał ją ponadto za naruszającą wymogi art. 107 § 3 kpa. Ponieważ wymienione wyżej naruszenia prawa procesowego mają istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny na warunkach art. 145 § 1 pkt 1 lit. c – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Stosownie do brzmienia art. 152 cyt. Ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.