IV SA 835/03

WyrokWSA w Warszawie2004-09-15

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Anna Żak, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na rozbudowę budynku, która przewiduje posadowienie obiektu przy granicy działki, narusza interes prawny sąsiada, jeśli organ administracji nie rozważył wszechstronnie zarzutów dotyczących zacienienia nieruchomości sąsiedniej i wpływu inwestycji na jej otoczenie?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając pozwolenie na rozbudowę budynku przy granicy działki, ma obowiązek wszechstronnie rozważyć zarzuty właściciela nieruchomości sąsiedniej dotyczące wpływu inwestycji na jego nieruchomość, w szczególności kwestie zacienienia. Niewykonanie tego obowiązku, polegające na ograniczeniu rozważań do braku wymogu zgody sąsiada na posadowienie budynku w mniejszej odległości od granicy, stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 kpa) i obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarga sąsiada, której zarzuty dotyczą jedynie interesu faktycznego, a nie naruszenia interesu prawnego, podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, która obejmowała nadbudowę i posadowienie części obiektu przy granicy działki sąsiedniej. Organy administracji wydały pozwolenie, uznając, że inwestycja nie narusza przepisów. Sąsiadom (T. i E. M.) zarzucili naruszenie ich interesu prawnego poprzez zacienienie nieruchomości i usytuowanie budynku przy granicy. Inna sąsiadka (D.K.) podniosła zarzuty dotyczące ingerencji zabudowy w otoczenie i obniżenia atrakcyjności finansowej jej działki. Sąsiad T. i E. M. wnieśli skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji. Sąsiadka D.K. również wniosła skargę.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody w stosunku do skargi T. i E. M. oraz oddalił skargę D.K. Orzeczono również o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie NSA Anna Żak, asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 15 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. i E. M. oraz D.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenie na rozbudowę I. uchyla zaskarżoną decyzję ze skargi T. i E.M. II. oddala skargę D.K. II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku 7/IV SA 835/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] grudnia 2001r. nr [...] Burmistrz Gminy [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. i T. K. pozwolenia na rozbudowę wolnostojącego budynku mieszkalnego położonego w W. przy ul. [...] .na działce oznaczonej w ew. gruntów nr.[...]. Zgodnie z projektem budowlanym rozbudowa polegała na zaprojektowaniu dachu jednospadowego z odprowadzeniem wód opadowych na teren własny posesji oraz dobudowy pokoju 5,50 m od strony zachodniej oraz 4,50 m od strony wschodniej/ ul. [...]/ w liniach istniejącej zabudowy. Część projektowana zmieniała konstrukcję części dachu do 4,75 m wysokości. We wniosku z dnia 6 sierpnia 2002r. A. K. wystąpiła do Burmistrza Gminy [...] o zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego. Zamienny projekt budowlany- co wynika z jego treści- przewidywał zmianę szczytowej ściany budynku znajdującej się w północnej granicy działki inwestorów do wysokości 6,50m, co umożliwi zagospodarowanie poddasza. Pozostałe ściany dobudowywanych pomieszczeń zostały podwyższone, tak aby otrzymać poddasze użytkowe. Decyzją z dnia [...] października 2002r. nr [...] działając na podstawie art.155 kpa i art.36a ustawy Prawo budowlane z 1994r. po rozpatrzeniu w/w wniosku inwestora, Burmistrz Gminy [...] zmienił swoją decyzje o pozwoleniu na rozbudowę z dnia [...] grudnia 2001r. i zatwierdził zamienny projekt budowlany oraz udzielił A. i T. K. pozwolenia na rozbudowę przedmiotowego domu mieszkalnego. Odwołanie od tej decyzji wnieśli T. M. i E. M. oraz D. K. W wyniku rozpatrzenia tych odwołań Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2003r.nr [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że inwestor spełnił wszelkie wymogi do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę przewidziane przepisami art.32 ust.4 art.33 ust.2, ustawy Prawo budowlane z 1994r. Spełnione zostały również przesłanki z art.35 ust.1 tej ustawy. W szczególności nie została przekroczona maksymalna wysokość budynku określona w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] grudnia 2001r. Planowana inwestycja nie narusza ustaleń miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu. Odnosząc się do zarzutu T. i E. M. organ odwoławczy podniósł, iż zarzut zacienienia ich działki jest niezasadny, ponieważ art.5 ust.2 pkt.2 lit. b ustawy Prawo budowlane z 1994r i par.13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczy jedynie ochrony interesów osób trzecich w postaci zapewnienia dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Przepis ten swym zakresem nie obejmuje terenu działki. Co do odległości przedmiotowego budynku od granicy z działka skarżących, to zgoda właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy nie jest wymagana, ponieważ par.12 ust.6 cyt. rozporządzenia utracił moc na podstawie wyroku TK z dnia 5 marca 2001r / sygn.P.11/00/. Ponadto zaskarżona decyzja dotyczy rozbudowy budynku, który już wcześniej stał w obecnej odległości od granicy działki, co oznacza że zrealizowanie planowanej inwestycji w tym aspekcie nie spowoduje żadnych zmian w stosunku do skarżących. Zatem interes prawny skarżących nie został naruszony. Za zasadny natomiast organ odwoławczy uznał zarzut skarżących T. i E M. dotyczący naruszenia art.64 par.4 kpa tj. braku zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania. Nie mniej jednak skoro otrzymali oni zaskarżoną decyzję i mieli możność odwołania się od niej, to prawo do II instancyjnego postępowania zostało im zapewnione. W tym stanie rzeczy, to uchybienie nie może przesądzać o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Skargę na decyzję Wojewody [...] wnieśli T. i E. M. oraz D.K. T. i E. M. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i podnieśli, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowego przedsięwzięcia dotyczyła rozbudowy budynku w rzucie poziomym, a nie jego nadbudowy. Poza tym organy nie uwzględniły rzeczywistej odległości rozbudowywanego budynku od granic ich nieruchomości, która wynosi mniej niż 1,5m. D.K. w skardze wskazywała, iż ze względu na małą powierzchnię działki inwestorów wynoszącą 300m kw., wysokość projektowanej rozbudowy budynku, usytuowanie budynku w granicy, "funkcja bytowa budynku która jest w 80 % zwrócona w jej kierunku" intensywność spalanego drzewa w kominku przez inwestorów powoduje, że zabudowa ta ingeruje bezpośrednio w otoczenie i obniża atrakcyjność finansową jej działki. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed sądem skarżący E.M. wyjaśnił, iż przedmiotowa inwestycja oddalona jest 1m od granicy jego działki, a projektowana nadbudowa zacienia jego nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Nie jest zasadny zarzut T. i E. M. dotyczący niezgodności decyzji o pozwoleniu na rozbudowę przedmiotowego budynku z decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] 10.2001r. obejmowała rozbudowę istniejącego budynku zastrzegając, iż rozbudowa tego budynku możliwa jest do wysokosci maksymalnie 12,0m mierząc od poziomu terenu do poziomu najwyżej położonego punktu kalenicy /pkt.3.2 tej decyzji/. Przez pojęcie rozbudowy obiektu budowlanego należy rozumieć powiększenie już istniejącego obiektu budowlanego nie tylko poprzez jego rozbudowanie w poziomie, ale także poprzez jego nadbudowę. Z zatwierdzonego decyzją o zmianie pozwolenia na budowę z dnia [...].10.2002r. zamiennego projektu budowlanego wynika, że zaprojektowana rozbudowa budynku inwestorów przy północnej granicy ich działki / zarówno w poziomie jak i obejmująca nadbudowę/ nie przekroczy wysokości 6,5m. Zatem powyższe pozwolenie na budowę nie przekracza ustaleń zawartych w decyzji o warunkach zabudowy a tym samym nie został naruszony art. 35 ust. 1 pkt. 1 lit. b Prawa budowlanego. Skarga małż. M. jest jednak zasadna z innego powodu. Realizacja projektowanej rozbudowy została, jak to wynika z decyzji organu odwoławczego, przewidziana od strony północnej działki inwestorów - przy granicy z nieruchomością skarżących małż. M., a więc nie w odległościach przewidzianych w par. 12 ust.1 obowiązującego w dacie orzekania przez organ odwoławczy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / Dz. U. z 2002r nr 75 poz. 690/. W tej sytuacji obowiązkiem organu arch.- budowlanego było wszechstronnie rozważenie z punktu widzenia art. 5 ust. 1 pkt. 6 Prawa budowlanego z 1994r. zarzutów skarżących małż. M. kwestionujących, przede wszystkim wysokość rozbudowy wpływającej na zacienienie ich nieruchomości. Przepis art. 5 ust. 1 pkt.6 Prawa budowlanego nakazuje budowanie obiektów budowlanych w sposób zapewniający ochronę osób trzecich, w tym właścicieli nieruchomości sąsiednich. W pozwoleniu na budowę, a zwłaszcza w pozwoleniu zawierającym rozstrzygnięcie o usytuowaniu budynku przy granicy, organ administracji uwzględnia przesłanki wymienione w art. 5 Prawa budowlanego. Dotyczy to jak wyżej wskazano szczególnie przesłanki w postaci ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Jest to ochrona bardzo szeroka, gdyż wyliczenie zawarte w ust. 2 art. 5 ma charakter jedynie przykładowy. Ta ochrona może więc obejmować również zakazy, przynajmniej niektórych, immisji określonych w art. 144 Kodeksu cywilnego. Należało zatem zbadać czy i jakie mogą być ujemne następstwa dla właściciela nieruchomości sąsiedniej wynikające z kwestionowanej decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę i zatwierdzającej zamienny projekt budowlany, skoro o czym była mowa wyżej, posadowienie spornego rozbudowywanego, w tym także w górę, obiektu ma być dokonane przy granicy z ich nieruchomością, a nie w odległościach przewidzianych w cyt. wyżej rozporządzeniu. Przy dokonywaniu tej oceny w szczególności należy wziąć pod uwagę wielkość nieruchomości skarżących i sposób jej zagospodarowania. Tymczasem organ odwoławczy nie tylko nie ocenił w tym zakresie, czy przedmiotowa inwestycja nie narusza interesu prawnego skarżących, ale swoje rozważania skoncentrował na braku wymogu zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości na sytuowanie budynku w odległości mniejszej niż 3m lub 4 m od granicy działki, powołując się na treść § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zauważyć, też należy, że błędnie organ I instancji jako podstawę swojego rozstrzygnięcia powołał art.155kpa obok prawidłowo wskazanego przepisu art.36 a Prawa budowlanego z 1994r. Zmiana pozwolenia na budowę następuje na podstawie art.36a ust.1 a nie w trybie art.155kpa. Stanowi on bowiem samodzielna podstawę do zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę. Z powyższych względów uznać należało, że skarga małż. M. jest zasadna, sprawa bowiem nie została rozpatrzona w stopniu koniecznym do jej ostatecznego rozstrzygnięcia, co z uwagi na naruszenie wymagań określonych w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, obligowało Sąd z mocy art. 145 par.1 ust.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.1153/ do uchylenia zaskarżonej decyzji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Nie jest natomiast zasadna skarga D. K., której nieruchomość graniczy z działką inwestorów od południowej strony ich nieruchomości. Wywody przytaczane przez nią w skardze nie mogły odnieść zamierzonego skutku, gdyż dotyczą interesu faktycznego skarżącej, nie dotyczą zaś naruszenia interesu prawnego skarżącej, rozumianego jako naruszenie określonych norm prawnych. Z tych względów Sąd skargę D. K. oddalił na podst.art.151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło