IV SA 843/03
WyrokWSA w Warszawie2004-09-09
Skład orzekający: Bogusław Moraczewski, Grzegorz Czerwiński, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej mogą samodzielnie dokonać odmiennej oceny charakteru odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, uznając je za nieistotne, po tym jak Naczelny Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku uznał te odstępstwa za istotne i stanowiące samowolę budowlaną?Ratio decidendi
Ocena prawna wyrażona w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego wiąże sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Organy administracji publicznej nie mogą samodzielnie dokonać odmiennej oceny charakteru odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, jeśli Naczelny Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku uznał te odstępstwa za istotne i stanowiące samowolę budowlaną. W takiej sytuacji konieczne jest wszczęcie postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę garażu, który został samowolnie zmieniony w sklep spożywczy i wykonany z odstępstwami od projektu budowlanego. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym i sądowym, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2001 roku uznał te odstępstwa za istotne i stanowiące samowolę budowlaną. Następnie organy nadzoru budowlanego wydały decyzje, które nie uwzględniały tej oceny prawnej, uznając odstępstwa za nieistotne. Skarżący domagali się doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2004 r. sprawy ze skargi W. i C.M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...], II. uchyla decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2001 r. [...], III. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku IV. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących W. i C. M. kwotę 800 zł (osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] grudnia 1994 roku, Nr [...] Burmistrz Miasta [...] udzielił P. W. pozwolenia na budowę garażu murowanego przy ul. [...] w S.
Po przeprowadzeniu oględzin budowy w dniu 27 lutego 1995 roku postanowieniem z dnia [...] lutego 1995 roku Burmistrz Miasta [...] na podstawie art.50 ust.3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał P. W. wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy budowie garażu do czasu opracowania i przedłożenia inwentaryzacji technicznej wykonywanych robót łącznie z projektem technicznym tego budynku.
W uzasadnieniu postanowienia Burmistrz Miasta [...] stwierdził, że w wyniku oględzin stwierdzono, że inwestor samowolnie odstąpił od warunków określonych w pozwoleniu na budowę poprzez zmianę wymiarów zewnętrznych budynku oraz jego przeznaczenia (niewykonanie drzwi garażowych).
Decyzją z dnia [...] marca 1995 roku Burmistrz Miasta [...] na podstawie art.59 ust.2 i 3 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) udzielił P.W. pozwolenia na użytkowanie obiektu z przeznaczeniem na sklep spożywczy.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył C.M. podnosząc zarzut, iż nie wiadomo jakimi powodami kierował się Burmistrz wydając tę decyzję.
Decyzją z dnia [...] września 1995 roku, Nr [...] Wojewoda [...] uchylił w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że inwestor realizując budowę w sposób istotny odstąpił od warunków pozwolenia na budowę zmieniając wymiary zewnętrzne budynku. Organ I instancji winien w sposób jednoznaczny i dokładny określić na czym polegało to odstępstwo, gdyż protokół oględzin został sporządzony niedokładnie i nie mógł stanowić podstawy do podjęcia dalszego postępowania. Organ I instancji winien rozważyć czy nie zachodzą przesłanki wydania orzeczenia o utracie pozwolenia na budowę i podjąć działania zmierzające do likwidacji samowoli budowlanej po uprzednim dokładnym ustaleniu stanu faktycznego.
Decyzją z dnia [...] września 1995 roku, Nr [...] Burmistrz Miasta [...] na podstawie art.55, art.59 ust.l i art.87 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) udzielił P. W. pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu z przeznaczeniem na sklep spożywczy uznając, że w oparciu o przedłożoną dokumentację spełnione zostały wszelkie warunki do udzielenia takiego pozwolenia.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył C. M. ponownie podnosząc zarzut, że budynek w sposób niezgodny z przepisami ogranicza dopływ światła do jego mieszkania.
Decyzją z dnia [...] listopada 1995 roku, Nr [...] Wojewoda [...] uchylił w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że powołane przez organ I instancji przepisy nie miały zastosowania w tej konkretnej sprawie.
W aktach sprawy brak też było zdaniem Wojewody dokumentów dotyczących przełożenia sieci z którą koliduje wybudowany obiekt.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 1996 roku, Nr [...] na podstawie art. 59 ust.2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) Burmistrz Miasta [...] udzielił P. W. pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu z przeznaczeniem na sklep spożywczy uznając, że w oparciu o przedłożoną dokumentację spełnione zostały wszelkie warunki do udzielenia takiego pozwolenia.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył C. M. ponownie podnosząc zarzut, że budynek w sposób niezgodny z przepisami ogranicza dopływ światła do jego mieszkania. Nadto podniósł zarzut, że inwestor nie spełnił wymogów niezbędnych do uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Decyzją z dnia [...] maja 1996 roku, Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy w/w decyzję uznając, iż spełnione zostały warunki do udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył C.M.
Wyrokiem z dnia 06 marca 1997 roku, sygn. akt SA/Lu 592/96 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja wydana została w sytuacji gdy postępowanie dowodowe wykazywało istotne wady. Nie ustalono w jakim zakresie obiekt budowlany został zrealizowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę. Nie zebrano też materiału dowodowego, który umożliwiałby dokonanie takiej oceny.
Decyzją z dnia [...] maja 1997 roku, Nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1996 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda stwierdził, że konieczne jest przeprowadzenie oględzin z udziałem wszystkich stron postępowania w celu ustalenia w jakim zakresie obiekt budowlany został zrealizowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę oraz dokonanie oceny czy budynek nie wprowadza ograniczeń z korzystania z działki sąsiedniej w rozumienia art.5 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) oraz przepisów dotyczących warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Decyzją z dnia [...] czerwca 1997 roku, Nr [...] Burmistrza Miasta [...] udzielił P. W. pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu z przeznaczeniem na sklep spożywczy uznając, że w oparciu o przedłożoną dokumentację spełnione zostały wszelkie warunki do udzielenia takiego pozwolenia.
Decyzją z dnia [...] września 1997 roku, Nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia z dnia [...] czerwca 1997 roku ponownie stwierdzając, że konieczne jest przeprowadzenie oględzin z udziałem wszystkich stron postępowania w celu ustalenia w jakim zakresie obiekt budowlany został zrealizowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę oraz dokonania oceny czy budynek nie wprowadza ograniczeń z korzystania z działki sąsiedniej w rozumieniu art.5 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) oraz przepisów dotyczących warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Postanowieniem z dnia [...] października 1997 roku Nr [...] Burmistrza Miasta [...] na podstawie art.56 Ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz.229 ze zm.) oraz art.103 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nałożył na P. W. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji architektoniczno budowlanej wraz z oceną o przydatności technicznej obiektu do użytkowania jak również oceną oddziaływania na budynek mieszkalny C.M. wybudowanego budynku z przeznaczeniem na sklep spożywczy.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 1997 roku, Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy w/w postanowienie.
Decyzją z dnia [...] grudnia 1997 roku, Nr [...] na podstawie art. 59 ust.2, art.87 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) Burmistrz Miasta [...] udzielił P.W. pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu z przeznaczeniem na sklep spożywczy uznając, że w oparciu o przedłożoną dokumentację spełnione zostały wszelkie warunki do udzielenia takiego pozwolenia.
Decyzją z dnia [...] lutego 1998 roku, Nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy w/w decyzję, przy czym jako podstawę swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 42 Ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.).
Wyrokiem z dnia 04 lutego 1999 roku, sygn. akt SA/Lu 248/98 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie po rozpoznaniu skargi C.M. uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja w której jako podstawę prawną wskazano art. 42 Ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) zapadła z rażącym naruszeniem prawa, gdyż nie zachodziły przesłanki do zastosowania przepisów tej ustawy. Nadto nie poczyniono ustaleń co do zaistnienia przesłanek z art. 59 ust.l pkt.l i pkt.5 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Nie rozważono też czy spełnione zostały odległości budynków umożliwiające naturalne oświetlenie. Organ administracji nie zauważył również, że skarżący wyrażał zgodę na budowę na granicy swej działki budynku o innych parametrach.
Decyzją z dnia [...] maja 1999 roku. Nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia z dnia [...] grudnia 1997 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji zlecając ponowne dokonanie wizji w terenie z odniesieniem się do wskazywanego w uzasadnieniu wyroku faktu istnienia zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości na budowę w granicy obiektu o innych parametrach oraz rozważenie możliwości przywrócenia obiektu do poprzedniego użytkowania.
W dniu [...] czerwca 1999 roku przeprowadzone zostały oględziny z których wynika, że całkowite zakończenie robót przy realizacji przedmiotowego obiektu wraz z jego wykończeniem nastąpiło w dniu 30 kwietnia 1995 roku.
Decyzją z dnia [...] lipca 1999 roku, Nr [...] Starosta [...] odmówił P.W. udzielenia pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu jako sklepu spożywczego.
W uzasadnieniu swojej decyzji Starosta [...] stwierdził, że właściciele sąsiedniej nieruchomości nie wyrażali zgody na budowę o takich wymiarach jakie ma budynek P. W.
Decyzją z dnia [...] września 1999 roku, Nr [...] Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania P.W. utrzymał w mocy w/w decyzję.
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że jak wykazały oględziny przeprowadzone w dniu 18 czerwca 1999 roku budynek nie spełnia wymogów określonych w warunkach zabudowy o pozwoleniu na budowę, a nadto brak było zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości na budowę budynku o takich wymiarach.
Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2001 roku, sygn. akt IV SA 1872/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. W. na powyższą decyzję.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że wybudowany obiekt jest niezgodny z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę i nie spełnia wymogów określonych w art.59 ust. 1 prawa budowlanego. W tej sytuacji organ administracji zobligowany był do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. W tej części w jakiej inwestor odstąpił od warunków określonych w pozwoleniu na budowę i nie zostało to zalegalizowane wydaniem decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (art.36a prawa budowlanego) obiekt może być określany jako samowola budowlana.
Pismem z dnia [...] marca 2001 roku W.i C.M. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego w [...] o "zlikwidowanie samowoli budowlanej, której dopuścił się ich sąsiad P.W.
Decyzją z dnia [...] maja 2001 roku, Nr [...] na podstawie art. 71 ust.3 w zw. z art.51 ust.l ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał P. W. przywrócenie sposobu użytkowania określonego w pozwoleniu na budowę obiektu użytkowanego jako sklep spożywczy, usytuowanego na działce przy ul. [...] w S.
W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. stwierdził, że P. W. samowolnie zmienił przeznaczenie. Budynku na sklep ogólnospożywczy. Stwierdził również, że spowodowane budową ograniczenie dopływu światła do sąsiedniej nieruchomości mieści się w granicach obowiązujących przepisów, a zmiana wymiarów budynku nie powoduje dodatkowych utrudnień i uciążliwości w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli W. i C.M. wnosząc o nakazanie P. W. rozbiórki wybudowanego z rażącym naruszeniem prawa budynku.
Decyzją z dnia [...] lutego 2002 roku. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w/w decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja ta wydana została bez podstawy prawnej. Samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku na podstawie art.97 ust.7 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) może być jedynie podstawą nałożenia grzywny na inwestora. Nie ma też podstaw do zastosowania art.51 w/w ustawy.
Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w sprawie dotyczącej budowy budynku garażowego, ustalić jednoznacznie jego wymiary i zbadać czy wybudowany został zgodnie z przepisami prawa.
W dniu 19 marca 2002 roku przeprowadzone zostały oględziny obiektu budowlanego przy ul. [...]. Określono jego wymiary i ustalono, że jest użytkowany jako sklep spożywczy.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 roku, Nr [...] na podstawie art. 51 ust.l pkt.2 w zw. z art.51 ust.4 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał P.W. doprowadzić obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem i wydanym pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia [...] grudnia 1994 roku.
W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, że podczas oględzin w dniu 19 marca 2002 roku ustalono, że obiekt budowlany posiada wymiary 4,77 x 10 m zaś wysokość w jednym rogu wynosi 3,56 m oraz 4,34 m w drugim rogu. Tymczasem w projekcie budowlanym będącym integralną częścią pozwolenia na budowę wymiary te wynosiły 4 m x 9 m zaś maksymalna wysokość 3,65 m. dokonane odstępstwa nie naruszają warunków technicznych jak również wymogów art.5 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Brak jest więc podstaw do zastosowania art.48 w/w ustawy i nakazania przymusowej rozbiórki tego obiektu.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli W. i C. M. oraz P. W.
W. i C. M.e podnieśli, że budynek został posadowiony częściowo na ich działce co narusza prawo budowlane oraz kodeks cywilny. Nie można też ich zdaniem odstępstw od projektu budowlanego uznać za nieistotne. W tej sytuacji ich zdaniem winna zostać zastosowana sankcja przewidziana w art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.).
P.W. podniósł, że skoro budynek nie narusza warunków technicznych jak również wymogów art.5 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) to wydawanie nakazu przywrócenia go do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę jest nieuzasadnione.
Decyzją z dnia [...] lutego 2003 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2002 roku i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zostało jednoznacznie ustalone, że poczynione odstępstwa nie były odstępstwami istotnymi. W tej sytuacji brak jest podstaw do zobowiązywania P.W. do doprowadzania wykonanego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem i pozwoleniem na budowę.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli W. i C.O. podnosząc zarzut naruszenia art.5 i art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.), gdyż budynek odbiega swymi wymiarami od tych które wynikają z projektu budowlanego. Inne jest także jego przeznaczenie. Pierwotnie miał być to garaż, a wybudowany został budynek usługowo - handlowy. Budynek ten wysunięty został przed ich budynek co spowodowało, że w ich domu światło dzienne jest jedynie przez 3 godziny dziennie. O tym, że P. W. dopuścił się samowoli budowlanej świadczą też zdaniem skarżących orzeczenia zapadłych w sprawie wyroków Naczelnych Sądów Administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem art.30 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz.368 ze zm.), którego odpowiednikiem w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W wyroku z dnia 06 września 2001 roku, sygn. III SA 3777/00 (niepublikowane) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "sformułowana w artykule 30 ustawy o NSA zasada, w myśl której "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ" oznacza, że także w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten Sąd i organ, będą one związane oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ona uchylona w prawem określonym trybie i oczywiście o ile nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie".
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 stycznia 2001 roku, sygn. akt IV SA 1872/99 przesądził, że przy budowie garażu inwestor odstąpił od warunków określonych w pozwoleniu na budowę i nie zostało to zalegalizowane wydaniem decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (w trybie art.36a ustawy z dnia 07 lipca 19994 roku Prawo budowlane (Dz. U Nr 89 poz.414 ze zm.) i w tej sytuacji obiekt może być określany jako samowola budowlana.
Tym samym organy administracji publicznej po wydaniu tego wyroku nie mogą teraz samodzielnie dokonać odmiennej oceny charakteru odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego wykonanych przez inwestora i uznać je za nieistotne. Budowa budynku z istotnymi odstępstwami bez uzyskania decyzji pozwalającej na dokonanie tego typu odstępstw jest samowolą budowlaną (w części dotyczącej tych odstępstw).
O tym, że inwestor dopuścił się tego typu samowoli budowlanej również przesądził Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianym wyżej wyroku. Skutkiem stwierdzenia samowoli budowlanej jest konieczność wszczęcia postępowania w tym przedmiocie i tego typu postępowanie winno być w sprawie wszczęte.
Jak wynika z treści zapadłych w sprawie decyzji postępowanie w trybie art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nie zostało dotychczas wszczęte, podczas gdy od daty stwierdzenia samowoli budowlanej minęło już ponad 9 lat.
Błędem było również wszczęcie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 10 stycznia 2001 roku, sygn. akt IV SA 1872/99 postępowania w przedmiocie przywrócenia sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Aczkolwiek umorzenie postępowania w tej sprawie przed organem 1 instancji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego co do rodzaju rozstrzygnięcia było prawidłowe to zawarte w tej decyzji wytyczne co do dalszego postępowania przez organ I instancji były nieprecyzyjne, niejasne dalsze postępowanie prowadzone było w niewłaściwym kierunku. Stąd też na podstawie art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm) Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił wymienione wyżej decyzje.
Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.c, art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło