IV SA 87/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędzia WSA Wojciech Mazur, Asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Danuta Gorzelak-Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M. w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kary pieniężnej za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nie przeznaczonym skargę oddala Decyzją z dnia [...] października 2002 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w W. odmówił umorzenia kary pieniężnej ustalającej dla M. w W. łączny wymiar kary za składowanie odpadów - osadów wapiennych w miejscu na ten cel nie przeznaczonym w okresie od dnia 09.02.1996 r. do dn. 31.12.1996 r. w wysokości 358.980,60 zł. Wskutek złożonego przez stronę odwołania, Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...].12.2002 r. ( znak [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, iż stosownie do art. 40 ust. 7 ustawy z dn. 27.06. 1997 r. o odpadach, bezwzględnym warunkiem umorzenia kary jest wcześniejsze odroczenie terminu jej płatności. Nie jest wystarczające jedynie usunięcie przyczyn wymierzenia tej kary. Strona winna wystąpić z formalnym wnioskiem o odroczenie terminu płatności kary, przy czym stosownie do art. 40 ust. 5 ustawy o odpadach, taki wniosek może być zgłoszony w ciągu 14 dni od dnia , w którym decyzja o wymierzeniu kary stała się ostateczna. Organ wyraził nadto pogląd, że umorzenie kary mimo, że nie było decyzji ojej odroczeniu jest możliwe tylko w sytuacji, gdy przedsięwzięcia prowadzące do ustania naruszenia zostały zrealizowane przed wydaniem decyzji ostatecznej ustalającej karę pieniężną łączną. W przedmiotowej natomiast sytuacji strona podjęła i zrealizowała rekultywację dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji wymierzającej karę. Organ nadmienił, że nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji zamieszczona w uzasadnieniu decyzji informacja, że kwota wpłaconej kary została rozdysponowana. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, M. w W. wniosło o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zarzucając naruszenie art. 40 ustawy z dn. 27.06.1997 r. o odpadach. W ocenie skarżącego warunkiem jedynym i podstawowym do umorzenia kary jest usunięcie przyczyny wymierzenia tej kary w okresie nie przekraczającym 5 lat od daty jej wymierzenia. Stanowisko natomiast wyrażone przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, że warunkiem sine qua non umorzenia kary jest uprzednie odroczenie jej terminu płatności, jest bezzasadne. Ponieważ kara została wymierzona decyzją z dn. [...].06.1999 r., a teren został zrekultywowany w dniu 05.07.2002 r., została spełniona przesłanka do umorzenia kary. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga jest bezzasadna. Bezspornym jest, iż decyzją z dnia [...] czerwca 1999 r., utrzymaną w mocy przez GIOŚ, ustalono dla M. w W. łączny wymiar kary za składowanie odpadów – osadów wapiennych w miejscu na ten cel nie przeznaczonym w wysokości 358.980,60 zł. Obydwie decyzje były przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dn. 19.02.2002 r. (sygn. akt IV SA 853/00) orzekł o prawidłowości decyzji GIOŚ. W dniu 3 września 2002 r. skarżący złożył do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska pismo zatytułowane: " wniosek o umorzenie kary" , w którym powołał się na fakt zakończenia w dniu 05.07.2002 r. prac rekultywacyjnych terenu, na którym były składowane odpady. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o odpadach ( Dz. U. Nr 96, poz. 592 ze zm.) termin płatności wymierzonej łącznej kary pieniężnej, na wniosek ukaranego , może być odroczony na okres nie dłuższy niż 5 lat, jednakże taki wniosek musi być zgłoszony w ciągu 14 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzaniu kary stała się ostateczna ( ust. 5). Decyzja natomiast o odroczeniu płatności kary może być podjęta w razie stwierdzenia, że ukarany realizuje przedsięwzięcia, których wykonanie, w okresie nie dłuższym niż 5 lat, zapewni usunięcie przyczyn wymierzenia kary pieniężnej. Ustawa zatem wyraźnie statuuje przesłanki do odroczenia kary pieniężnej i reguluje tryb postępowania w tym przedmiocie, wymagając formy decyzji administracyjnej. Poza zachowaniem terminu do złożenia wniosku przez ukaranego, ustawa wymaga zbadania przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska istnienia przesłanki materialnej, jaką jest realizowane przez ukaranego przedsięwzięcia, którego wykonanie, w okresie nie dłuższym niż 5 lat, zapewni usunięcie przyczyn wymierzenia takiej kary. Dopiero jeżeli zostanie wydana decyzja o odroczeniu płatności kary, kara taka jest umarzana przy spełnieniu dwóch warunków. 1) terminowego wykonania przedsięwzięcia będącego podstawą odroczenia płatności kary 2) usunięcia przyczyny wymierzenia kary. Art. 40 ust. 7 cytowanej ustawy o odpadach w sposób nie budzący wątpliwości, poprzez odesłanie do ust. 6, w którym mowa o karze, której termin płatności został odroczony ( przesłanki zaś odroczenia zostały powyżej dokładnie omówione) statuuje możliwość umorzenia przy spełnieniu określonych warunków, tylko kary pieniężnej, której termin płatności został odroczony i to w formie decyzji administracyjnej. Zaprezentowana zatem przez skarżącego wykładnia art. 40 ustawy o odpadach, iż jedynym warunkiem umorzenia kary jest usunięcie przyczyny jej wymierzenia w okresie 5 lat od daty jej wymierzenia, nie może się ostać. Nie znajduje ona bowiem najmniejszego oparcia w brzmieniu cytowanego przepisu, natomiast pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji należy uznać za właściwy i odpowiadający prawu. Podnoszony również zarzut pozaprawny, iż środki uzyskane z kary zostały rozdysponowane na poszczególne fundusze, nie ma żadnego znaczenia przy analizowaniu przesłanek do umorzenia kary pieniężnej w świetle art. 40 ust. 7 ustawy o odpadach. Ponieważ ukarany nie wykazał, iż złożył w ustawowym terminie wniosek o odroczenie terminu płatności kary pieniężnej, nie może ubiegać się o umorzenie tej kary w oparciu o art. 40 ust. 7 ustawy o odpadach. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji