IV SA 881/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2004 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala. 7 IV SA 881/03 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2002r. znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku E. K. – odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2002r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż kontrolowaną w trybie nadzoru decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2000r. nakładającą na E.K. obowiązek rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku garażowego, położonego na działce zlokalizowanej przy ul. [...] w R. Zdaniem organu przesłanki, na których oparta została kontrolowana decyzja jak i decyzja organu pierwszej instancji nie mogą budzić najmniejszych wątpliwości, a ustalenia obu organów dotyczące realizacji spornego garażu nie były kwestionowane przez wnioskodawcę. Organ podkreślił, iż E. K. we wniosku z dnia 6 lutego 2000r. jak i wcześniejszym piśmie z 12 grudnia 2001r. skierowanym do Ministra Budownictwa przyznaje, iż istotnie popełnił samowolę budowlaną, zwracając się niejako z prośbą o darowanie mu kary rozbiórki. Fakt popełnienia samowoli budowlanej potwierdza także wyrok Sądu Karnego z dnia [...] sierpnia 2000r. sygn. akt [...] umarzająca warunkowo postępowanie karne względem samowolnego inwestora. Zastosowanie w tym przypadku przez organ obu instancji art. 48 Prawa budowlanego z dnia [...] lipca 1994r. wynikało z obligatoryjnego charakteru tego przepisu, który nie pozwala na uwzględnienie sytuacji materialnej czy życiowej zobowiązanego. Zdaniem organu żaden z argumentów przedstawionych przez E. K. nie wskazuje na naruszenia prawa przez organy przy wydawaniu decyzji, a tym bardziej na rażącego jego naruszenie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. działając na podstawie art. 127 § 3 kpa, po ponownym rozpatrzeniu wniosku E. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2002r. Naczelny organ nadzoru nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska, dodatkowo wyjaśniając, iż organy nadzoru budowlanego przed wydaniem decyzji na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, ustaliły, iż prace budowlane prowadzone były przed upływem kilku lub kilkunastu miesięcy i nie zostały jeszcze zakończone na datę orzekania, co wykluczało stosowanie art. 49 Prawa budowlanego. Organ podkreślił, iż przede wszystkim celem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest kontrola czy nie doszło do wypełnienia hipotezy przepisu art. 156 § 1 kpa. Tak, więc w toku postępowania o stwierdzenie nieważności nie dochodzi do badania sprawy, co do jej istoty, lecz jego przedmiotem jest wyłącznie ocena czy zaistniały w sprawie przesłanki do stwierdzenia nieważności przesłanki dotychczasowej, a takich organ się nie dopatrzył. Skargę na powyższą decyzję wniósł E.K., zarzucając organom, iż nie ustaliły terminu zakończenia budowy, a od tego zależała możliwość "legalizacji samowoli budowlanej". Nadto skarżący podniósł, iż w pismach do organów nadzoru budowlanego zwracał się o nieuwzględnienie niekorzystnych dla niego zeznań K. M. – sąsiada i zarazem pracownika Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Słusznie podniósł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa wad. Postępowanie toczące się w trybie art. 156 kpa, czego zdaje się nie dostrzegać skarżący, jest jednym z trybów pozaodwoławczych, nie jest kontynuacją rozpoznawania sprawy będącej przedmiotem decyzji – w tym przypadku sprawy o nakazanie rozbiórki, – lecz sprawę w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Postępowanie to, bowiem nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy w kolejnej instancji. Co prawda wniosek skarżącego z dnia 6 lutego 2002r. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2000r. nie wskazuje żadnej z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa, jednak nie zwalniało to organu, od czego organ się nie uchylił, od zbadania kontrolowanej decyzji w tym zakresie. Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż decyzja ta nie narusza prawa zwłaszcza w stopniu rażącym. Wbrew twierdzeniom skarżącego kwestia terminu zakończenia samowolnie wykonanych robót budowlanych przy budowie garażu była przedmiotem wnikliwego postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji, w tym dowodu z oględzin przeprowadzonego w oparciu o art. 79 § 1 kpa w dniu 9 marca 2000r. w trakcie, których stwierdzono między innymi przerwane roboty przy tynkach zewnętrznych oraz brakujące elementy (podsufitkę i wrota garażowe). Brak wrót świadczy o stanie surowym niezamkniętym, prawidłowo przez organ zakwalifikowanym jako niezakończenie budowy. Z tych wszystkich względów, pomimo użytkowania obiektu, nie istniała podstawa prawna do zastosowania przez organ art. 49 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994r. czy też poprzez art. 103 cytowanej ustawy art. 40 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. Wydanie przez organy nadzoru budowlanego decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku garażowego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994r. nie stanowiło naruszenia prawa (nie mówiąc już o kwalifikowanej jego formie) a było obowiązkiem organu nałożonym przez ustawodawcę. Przy czym podnoszone w toku postępowania względy społeczne, życiowe czy też słusznościowe nie mogły mieć żadnego wpływu na rozstrzygniecie w sprawie niniejszej. Organy odniosły się także do zarzutu, iż obiekt – wiata garażowa był użytkowany przez kilka lat przed wszczęciem postępowania wskazując, iż w miejscu samowolnie wzniesionego obiektu istniała wcześniej wiata garażowa rzeczywiście użytkowana przez skarżącego. Zarzut skargi dotyczący niewiarygodności zeznań K.M. nie może być rozpatrzony w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zwłaszcza, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu decyzji nakazującej rozbiórkę nie przywołał tych zeznań jako podstawę dokonanych ustaleń faktycznych. Z tych wszystkich względów skoro zarzuty skargi nie odniosły oczekiwanego skutku, należało skargę jako bezzasadną oddalić w oparciu, o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1271).