IV SA 923/03
WyrokWSA w Warszawie2004-09-16
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę z 1987 r. jest dotknięta wadą nieważności w postaci rażącego naruszenia prawa, jeśli teren inwestycji był przeznaczony pod zabudowę jednorodzinną zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, a nie zabudowę bliźniaczą, jak sugerowała niezatwierdzona koncepcja zagospodarowania?Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ kontrolowana decyzja nie narusza prawa. Postępowanie nadzorcze w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu eliminację decyzji dotkniętych wadą nieważności, a nie ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku rażącego naruszenia prawa, jego treść musi pozostawać w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa w sposób uniemożliwiający akceptację decyzji jako aktu praworządnego państwa. W niniejszej sprawie, zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, teren inwestycji był przeznaczony pod zabudowę jednorodzinną, co czyni chybionym zarzut sprzeczności decyzji z prawem miejscowym.Stan faktyczny
Skarżący E. M. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z lutego 2003 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1987 r. udzielającej pozwolenia na budowę T. i J. C. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów kpa przez brak wszechstronnej oceny zgodności decyzji z 1987 r. z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r., w tym w zakresie problemów urbanistycznych i ochrony interesów osób trzecich. Głównym zarzutem była sprzeczność decyzji z 1987 r. z prawem miejscowym.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska ( spr. ), Sędziowie ( As. WSA Bogusław Cieśla, Mariola Kowalska, Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Oddala skargę.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po ponownym rozpatrzeniu odwołania E. M. w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r. (sygn. akt IV SA 53/01) – utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2000 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...].08.1987 r. udzielającej T. i J. C. pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego, garażu oraz ogrodzenia na działce położonej przy ul. [...] w L.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 października 2002 r. sygn. akt IV SA 53/01 uchylił decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2000 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1987 r. o pozwoleniu na budowę. Sąd wskazał na rozbieżność stanowiska Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który w zaskarżonej decyzji uznał, iż teren, na którym przewidziano realizację inwestycji, zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta [...] oznaczony symbolem [...] przeznaczony był pod zabudowę jednorodzinną. Natomiast w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2000 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1999 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...].09.1986 r. udzielającej E. M. pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w L., stwierdził, iż zgodnie z prawem miejscowym teren, na którym znajduje się działka nr [...] przeznaczony jest pod zabudowę bliźniaczą.
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja z dnia [...].08.1987 r. udzielająca pozwolenia na budowę T. i J.C. powołuje się na obowiązujący w dacie jej wydania – plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta [...] zatwierdzony uchwałą [...] z dnia [...].10.1977 r. zgodnie z którym teren inwestycji oznaczony symbolem [...] stanowi teren zabudowy jednorodzinnej istniejącej.
Wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2000 r. w przedmiocie udzielenia E.M. pozwolenia na budowę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasugerował się załączoną do akt sprawy koncepcją zagospodarowania osiedla domków jednorodzinnych, według której przy ul. [...] w L. przewidziano zabudowę bliźniaczych (w tym działek nr [...] i [...]).
Jednak koncepcja planu, która nie została zatwierdzona nie może w ocenie organu stanowić podstawy do rozstrzygania lokalizacji na tym terenie.
Z tych względów organ odwoławczy nie znalazł merytorycznych podstaw do dokonania odmiennej oceny faktycznej i prawnej niż dokonana przez Wojewodę [...].
Skargę na powyższą decyzję złożył E. M. domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2000 r. skarżący zarzucił naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa polegające na braku wszechstronnej oceny zgodności decyzji Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...].08.1987 r. z przepisami ustawy Prawo budowlane z 1974 r., zwłaszcza w zakresie rozstrzygnięć dotyczących podstawowych problemów urbanistycznych, architektoniczno-budowlanych jak i ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem kontrolowana decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie należy podkreślić, czego zdaje się nie zauważać skarżący, iż zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nadzorczym, które ma charakter nadzwyczajny, zmierzający do eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. Przedmiotem tego postępowania nie jest więc ponowne rozpatrzenie sprawy przy uwzględnieniu zarzutów właściwych postępowaniu odwoławczemu, lecz badanie czy kontrolowana decyzja dotknięta jest którąkolwiek z przesłanek nieważnościowych taksatywnie wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.
Postępowanie prowadzone w trybie nadzoru (stwierdzenie nieważności) nie może skutkować wzruszeniem decyzji ostatecznej w oparciu o nieprawidłowości czy nawet wady nie mające charakteru wad kwalifikowanych. Z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, mamy do czynienia wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.09.,2000 r. sygn. akt V SA 2998/99, Lex nr 51249).
Podstawowym zarzutem podniesionym w toku niniejszego postępowania przez skarżącego była sprzeczność kontrolowanej decyzji z dnia [...] sierpnia 1987 r. z prawem miejscowym.
Badając tę kwestię organy obu instancji jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, iż zgodnie z obowiązującym w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta [...] nr [...] z dnia [...].10.1977 r., teren obejmujący działkę o nr [...], oznaczony symbolem [...] przeznaczony był pod zabudowę jednorodzinną, przy czym nie zawierał on zapisu o obowiązku zabudowy bliźniaczej na tym terenie, co czyni chybionym kwestionowanie zgodności decyzji z zapisami planu.
Należy w tym miejscu podzielić pogląd organu odwoławczego, iż nie zatwierdzona koncepcja zagospodarowania osiedla domków jednorodzinnych przewidująca zabudowę bliźniaczą między innymi dla przedmiotowej działki, nie może stanowić podstawy dla rozstrzygnięcia o lokalizacji inwestycji.
Obowiązujące w dacie wydania kontrolowanej decyzji Prawo budowlane z dnia 24.10.1974 r. (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) normowało instytucję pozwolenia na budowę ramowo (art. 28-32), w kwestiach szczegółowych odsyłając do aktów wykonawczych (art. 28 ust. 4 i art. 29 ust. 3), w tym wypadku do rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. nr 8, poz. 48 ze zm.). Zgodnie z § 43 ust. 1 powołanego rozporządzenia samo pozwolenie na budowę w ramach budownictwa osób fizycznych rozstrzygało o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Okoliczność, iż skarżący otrzymał pozwolenie na budowę na sąsiedniej działce nr [...] domu w zabudowie bliźniaczej – co jak zarzuca skarga – uniemożliwiło mu prawidłowe korzystanie z jego nieruchomości i powoduje brak zachowania minimalnych odległości od jego budynku do granicy działki – nie może być przedmiotem oceny Sądu, bowiem w rzeczywistości stanowi zarzut dotyczący decyzji udzielającej pozwolenia na budowę skarżącemu, a nie decyzji adresowanej do T. i J.C.
W toku niniejszego postępowania nie został także potwierdzony zarzut naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 24.10.1974 r., w tym przywołanego art. 20 ust. 2 pkt 2 i art. 22 dotyczących opracowania planu realizacyjnego określającego urbanistyczne i architektoniczne zagospodarowanie terenu inwestycji lub działki budowlanej. Wymóg ten
odnosi się bowiem jedynie do działki na której planowana jest zamierzona, konkretna inwestycja, a nie działki sąsiedniej.
Występując o pozwolenie na budowę inwestorzy T. i J. C., zgodnie z brzmieniem § 46 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 20.02.1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, przedstawili akt notarialny z dnia [...].05.1987 r., na mocy którego nabyli użytkowanie wieczyste działki o nr ew. [...] przy ul. [...] w L. – stanowiący dowód dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Okoliczność zrealizowania domu jednorodzinnego wolnostojącego wbrew § 5 cytowanego aktu notarialnego, przewidującego wzniesienie domu w zabudowie bliźniaczej, mogłoby mieć ewentualne konsekwencje cywilnoprawne pomiędzy stronami umowy (o których mowa w ostatnim zdaniu § 5), pozostaje jednak bez znaczenia dla oceny legalności decyzji o pozwoleniu na budowę w świetle art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Z tych wszystkich względów skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, nr 240 poz. 2052, z 2003 r. nr 124 poz. 1153).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło