IV SA 963/03

WyrokWSA w Warszawie2004-08-18

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Bożena Walentynowicz, Halina Kuśmirek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pominięcie współwłaścicielki nieruchomości w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nakazu rozbiórki ogrodzenia stanowi naruszenie prawa, które uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pominięcie współwłaścicielki nieruchomości w postępowaniu administracyjnym, która nie otrzymała zawiadomienia o jego wszczęciu ani decyzji, stanowi naruszenie przepisów o udziale strony w postępowaniu (art. 28 kpa i art. 10 kpa). Takie uchybienie formalno-prawne, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji, niezależnie od tego, czy miało wpływ na jej merytoryczną treść.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę ogrodzenia z elementów żelbetowych, wzniesionego bez wymaganego zgłoszenia. Skargę na tę decyzję wnieśli P.J. i E.W., zarzucając brak wnikliwego rozpatrzenia stanu faktycznego. Sąd ustalił, że w toku postępowania administracyjnego pominięto współwłaścicielkę nieruchomości, E.W., która nie została prawidłowo zawiadomiona o postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie sędzia NSA Bożena Walentynowicz, sędzia NSA Halina Kuśmirek, Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2004 r. sprawy ze skarg P.J. i E. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania P. J., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r., nakazującą P.J. dokonanie rozbiórki ogrodzenia działki nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że P.J. zrealizował przedmiotowe ogrodzenie z elementów żelbetowych od strony drogi gminnej, bez wymaganego zgłoszenia. Fakt powyższy został potwierdzony protokołem oględzin z dnia 12.09.2002 r. Skoro zaś inwestor nie dopełnił warunków zgłoszenia budowy, słusznie organ I instancji orzekł o nakazie rozbiórki ogrodzenia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 roku. Skargi na tą decyzję wnieśli P. J. i E. W. podnosząc, iż zaskarżona decyzja zapadła bez wnikliwego rozpatrzenia stanu faktycznego, a w szczególności z pominięciem warunków towarzyszących wzniesieniu ogrodzenia, co skarżący przedstawili w swoich pismach do organów administracyjnych. W odpowiedzi na skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o ich oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W toku postępowania sądowego zmarł P.J. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z [...].04.2004 r., sygn. akt [...] prawa do spadku po nim nabyli H.J., E. W., K.K. i R.J. Obecni na rozprawie następcy prawni P.J. popierali wniesiona przez niego skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargi zasługują na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn aniżeli zarzuty w nich zwarte. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270), sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. W toku postępowania sądowego, Sąd ustalił z urzędu na podstawie przedstawionych akt administracyjnych, iż w postępowaniu administracyjnym zarówno pierwszo-instancyjnym, jak i drugo-instancyjnym została pominięta współwłaścicielka nieruchomości, w granicy której pobudowano przedmiotową inwestycję – E.W. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...].09.2002 r. adresatami są jedynie P.J. oraz Urząd Miasta w [...]. W dniu 12.09.2002 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wpłynął odpis z księgi wieczystej, dotyczący działki o numerze ewidencyjnym [...], z którego jednoznacznie wynika, iż E. W. jest współwłaścicielką w ½ części w/w nieruchomości. Pomimo tego faktu postępowanie administracyjne toczyło się bez jej udziału. Sąd uznał, iż pominięcie współwłaścicielki w postępowaniu administracyjnym, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b cytowanej wyżej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała w nim udziału. E.W. nie otrzymała ani zawiadomienia o wszczęciu postępowania, ani decyzji pierwszo- i drugo-instancyjnej. Tym samym organy administracyjne naruszyły art. 28 kpa, pomijając E.W. jako stronę postępowania - nie uwzględniły jej interesu prawnego. Ponadto art. 10 kpa nakłada na organ obowiązek zapewnienia czynnego udziału stronie w postępowaniu oraz w związku z tym możliwości do ustosunkowania się przez stronę do zebranego materiału dowodowego jeszcze przed wydaniem jakiejkolwiek decyzji. W związku z naruszeniem art. 28 kpa, organy nie wypełniły również dyspozycji art. 10 kpa. Pomijając fakty merytoryczne sprawy, uwzględniając uchybienia formalno-prawne, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) sąd uchyla zaskarżoną decyzję bez względu na to, czy pominiecie strony w postępowaniu miało, czy też nie miało wpływu na samą treść decyzji. Dla obligatoryjnego uchylenia decyzji na tej podstawie nie ma znaczenie, że zgodnie z art. 147 kpa wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie strony (wyrok SN 4.12.2002 r. IIIRN200/01). Dlatego też Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło