IV SA 964/03
WyrokWSA w Warszawie2004-09-16
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, jeśli istnieją wątpliwości co do zgodności realizowanej inwestycji budowlanej z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę, a strona kwestionuje przebieg granicy działki?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może umorzyć postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 kpa, jeśli istnieją wątpliwości co do zgodności realizowanej inwestycji budowlanej z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę, a strona kwestionuje przebieg granicy działki. W takiej sytuacji organ jest zobowiązany do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, a brak podstaw do uwzględnienia żądania strony nie czyni postępowania bezprzedmiotowym, lecz jedynie bezzasadnym.Stan faktyczny
R.M. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania. Skarżący zarzucił, że budowa budynku mieszkalnego przez sąsiada A.P. jest realizowana z naruszeniem odległości od granicy działki i na podstawie innego projektu niż ten, który był mu okazany. Organy obu instancji uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, powołując się na zgodność wykonania fundamentów z pozwoleniem na budowę i przedłożenie dokumentacji technicznej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie ( As. WSA Bogusław Cieśla ( spr. ), Mariola Kowalska, Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004 r. sprawy ze skargi R.M. na decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2000 r. Nr [...], II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R.M. kwotę 10 zł ( dziesięć ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
R.M. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2000 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o sprawdzenie prawidłowości zalania fundamentów na budowie budynku mieszkalnego, prowadzonej przez A.P. w R. przy ulicy [...]. We wniosku wskazał , że odległość budynku od granicy powinna wynosić 1,5 m a w rzeczywistości jest mniejsza .
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu 28 stycznia 2000 r. dokonał oględzin w terenie i ustalił, że prace prowadzone są na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 1999 r. wydanego przez Prezydenta [...] . Inwestor wykonał szalunek stropu nad wybudowaną już częścią podpiwniczoną budynku a odległość obiektu od granicy wynosi 1,5 m. W zaleceniach pokontrolnych zobowiązano inwestora do przedłożenia w terminie do 5 lutego 2002 r. dziennika budowy i geodezyjnego wytyczenia budynku.
A.P. przedstawił zatwierdzoną dokumentację techniczną , dziennik budowy oraz szkic tyczenia budynku potwierdzający zgodność wykonania fundamentów z pozwoleniem na budowę . Poza tym organ ustalił , że inwestor realizuje budynek całkowicie podpiwniczony a zatwierdzony projekt przewidywał budynek bez podpiwniczenia . Na projekcie naniesione zostały zmiany i przystosowania.
Wobec tych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2000 r. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie .
W uzasadnieniu organ podniósł , że stwierdzono iż zatwierdzony projekt budowlany przewiduje w części opisowej wykonanie zmian polegających na całkowitym podpiwniczeniu budynku . Jednakże zapis ten nie znajduje odzwierciedlenia w części rysunkowej adaptowanego projektu , wobec powyższego organ nadzoru budowlanego przekazał tę informację w formie notatki służbowej do organu administracji architektoniczno - budowlanej .
Pomiary dokonane przez inspektora w terenie oraz przedłożony szkic wytyczenia budynku wykonany przez uprawnionego geodetę potwierdziły zgodność usytuowania obiektu z projektem zagospodarowania działki . Prawidłowość realizacji obiektu potwierdziły w ocenie organu także wpisy dokonane w dzienniku budowy .
Odwołanie od tej decyzji złożył R.M. i podniósł, że zgodził się na budowę przez sąsiada budynku w odległości 1,5 m od granicy ale inwestor nie zachował tej odległości bowiem za granicę przyjął ogrodzenie gdy tymczasem odwołujący się kwestionuje przebieg granicy w tym miejscu .
Organ II instancji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy . Organ odwoławczy uznał za prawidłowe ustalenia organu I instancji co do faktów oraz potwierdził pogląd co do bezprzedmiotowości postępowania.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję R.M. podniósł . że budowa realizowana jest na podstawie innego projektu niż ten który był mu okazany . Różnica polega na tym , że od jego strony miał być wznoszony niski garaż a będzie tam wysoka ściana budynku . Realizowany jest zatem inny budynek niż ten który miał być pierwotnie i skarżący nie mógł odnieść się do niego w toku postępowania w celu obrony swoich interesów .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 105 § 1 kpa, a także art. 7 i 77 § 1 kpa.
Stosownie do brzmienia art. 105 § 1 kpa "organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania jedynie wtedy, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe". Z bezprzedmiotowością postępowania mamy natomiast do czynienia wówczas, gdy w oczywisty sposób organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Jeżeli jednak istnieje pewien stan faktyczny, który podlega uregulowaniu przez organy administracji państwowej, na wniosek strony bądź z urzędu, postępowanie administracyjne winno się toczyć.
W związku z pismem R.M. do organu nadzoru budowlanego zawierającym zarzuty prowadzenia przez inwestora A.P. budowy budynku mieszkalnego w sposób odbiegający od warunków pozwolenia na budowę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany był rozpatrzeć sprawę i wydać decyzję zawierającą rozstrzygnięcie merytoryczne. Dotyczy to także sytuacji gdy brak było przesłanek do uwzględnienia żądania zgłoszonego przez R. M.
Ewentualny brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku nie czynił prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, lecz oznaczał jedynie bezzasadność żądania strony (patrz wyrok NSA z dnia 10 września 2000 r. sygn. akt IV SA 707/00 LEX nr 75546 )
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie -dotyczącej prowadzenia robót budowlanych w sposób odbiegający od warunków pozwolenia na budowę - nie było podstaw do wydania decyzji w oparciu o art. 105 § 1 kpa.
Należało bowiem wyjaśnić wszystkie okoliczności istotne dla rozpatrzenia sprawy. Dokonać stosownych ustaleń w oparciu o wyniki przeprowadzonych wizji, które winny zostać porównane z zapisami zawartymi w projekcie technicznym. Organ nadzoru budowlanego dokonując oględzin na miejscu budowy powinien stwierdzić czy inwestor realizuje budowę z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego czy też nie .
Organ wprawdzie ustalił , że nie zasadny okazał się zarzut co do posadowienia budynku niezgodnie z decyzją pozwalającą na budowę czyli z zachowaniem odległości 1,5 m od granicy., ale jednocześnie zauważył rozbieżności w dokumentacji projektowej budynku .
Należało w pisemnych motywach decyzji ustalić - w oparciu o projekt budowlany - oraz treść decyzji; czy budowa w postaci realizowanej przez inwestora zgodna jest z pozwoleniem czy nie . Tę okoliczność bowiem aktualnie kwestionuje skarżący , podnosząc iż A.P. realizuje inny projekt niż zatwierdzony pozwoleniem na budowę .
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż niezależnie od znaczenia dyspozycji art. 105 § 1 kpa w niniejszej sprawie nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, co stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa.
Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił decyzję zaskarżoną oraz poprzedzającą ją.
Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt II wyroku, natomiast rozstrzygnięcie o kosztach wydano w oparciu o art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło