IV SA/Wa 10/06
WyrokWSA w Warszawie2006-03-17
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Aneta Opyrchał, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal wiele lat temu, a jej pobyt w innym lokalu miał charakter długotrwały, mimo twierdzeń o tymczasowości opuszczenia lokalu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu, jeśli ustalono, że osoba opuściła miejsce pobytu stałego w sposób dobrowolny i trwały, co potwierdzają zeznania świadków, kontrola policyjna oraz przyznanie faktu nieprzebywania w lokalu przez samego skarżącego. Długotrwałość nieobecności w lokalu (wielokrotnie przekraczająca okresy uznawane za tymczasowe) oraz brak podjęcia przez osobę kroków zmierzających do powrotu do lokalu, świadczą o trwałym charakterze opuszczenia miejsca pobytu stałego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o wymeldowaniu T. M. z pobytu stałego. Organy administracji ustaliły, że T. M. od wielu lat nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...], a jego wyprowadzka miała charakter trwały i dobrowolny. Skarżący podnosił, że opuszczenie lokalu było tymczasowe i zamierza do niego powrócić po remoncie. Wojewoda uchylił decyzję w części dotyczącej innych osób, uznając, że Prezydent nie wyjaśnił wszystkich okoliczności związanych z ich zameldowaniem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie Asesor WSA Aneta Opyrchał, Asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2006 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. – po rozpoznania odwołania M. i T. M. – Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2005r. orzekającą o wymeldowaniu M. i T. M. wraz z dziećmi P. G. i D. G. z pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego w [...] w części dotyczącej T. M. zaś w części dotyczącej M. M., P. G. i D. G. – uchylił ją i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Z wnioskiem o wymeldowanie M. i T. M. oraz dzieci: P. i D. G. z lokalu nr [...] przy ul. [...] wystąpił współwłaściciel nieruchomości, w której znajduje się przedmiotowy lokal – J. B. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu W\w osób z lokalu decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że został spełniony konieczny warunek do wymeldowania określony w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych tj. W\w osoby opuściły miejsce pobytu stałego i nie dopełniły obowiązku wymeldowania się.
Wymienieni złożyli odwołanie od tej decyzji podnosząc, iż przebywają w lokalu nr [...] w tym samym budynku, natomiast w lokalu nr [...] ze względu na jego zły stan techniczny nie jest obecnie możliwe zamieszkiwanie. Nadto podnieśli, że w Sądzie Rejonowym W. toczy się sprawa o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w [...] przy [...]. Dopiero przekazanie im lokalu nr [...] na wyłączną własność umożliwi przeprowadzenie remontu i zamieszkanie.
Po rozpoznaniu odwołania organ odwoławczy wskazał, że na mocy art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, przy czym zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie - opuszczenie miejsca pobytu stałego powinno być rozumiane jako trwałe zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem pobytu stałego i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Wnioskodawca J. B. wskazał, że M. i T. M. oraz P. i D. G. nie mieszkają w miejscu stałego zameldowania tj. w lokalu nr [...] lecz w lokalu nr [...] w tym samym budynku. Powyższy fakt został potwierdzony przez innych współwłaścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...]: D. K., W. B. i E. M., przy czym D. K. i W. K. wnieśli o wymeldowanie W\w. Sam T. M. przyznał, w czasie postępowania wyjaśniającego, że w 1990 r. wraz z żoną M. M. przeprowadził się z mieszkania nr [...] do mieszkania nr [...], obecnie mieszka tam z drugą żona i dwójką dzieci. Ponadto, w drodze spadku po M. M. stał się współwłaścicielem tej nieruchomości. W lokalu nr [...] od 1994 r. mieszka W. B. Również policyjne kontrole meldunkowe potwierdziły, iż w powyższym mieszkaniu przebywa jedynie W. B., natomiast T. i M. M. oraz P. G. i D. G. zamieszkują w lokalu nr [...]. W związku z powyższymi ustaleniami organ odwoławczy przyjął, że T. M. dobrowolnie i na stałe wyprowadził się z lokalu nr [...] przy ul. [...].
Doszło zatem do opuszczenia miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 w\w ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych a tym samym zaistniała podstawa do wydania decyzji o wymeldowaniu.
Organ podkreślił także, że zameldowanie w lokalu służy jedynie celom ewidencyjnym i oznacza potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. Skoro więc odwołujący nie przebywa w spornym lokalu to utrzymanie tam jego zameldowania byłoby jedynie fikcją meldunkową. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu dotyczących posiadania przez T. M. udziałów we współwłasności i toczącej się sprawy o jej zniesienie - Wojewoda wskazał, że nie mają one wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organ badał jedynie fakt opuszczenia przez T. M. miejsca stałego pobytu a to niewątpliwie miało miejsce.
Odnosząc się do decyzji w części dotyczącej wymeldowania M. M., P. G. i D. G. organ odwoławczy wskazał, że Prezydent W. nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy. Nie ustalił bowiem czy w\w kiedykolwiek mieszkali w miejscu stałego zameldowania. Z zebranego materiału wynika, że T. M. przeprowadził się z lokalu nr [...] do lokalu nr [...] w 1990 r. i mieszka tam nadal. W 2003 r. ożenił się z M. M., która 30 lipca 2003 r. wraz z dziećmi P. i D. G. została zameldowana w lokalu nr [...], przy czym w 1994 r. mieszkanie to zajął W. i S. B. Pierwszy z nich mieszka tam do dziś. Organ podkreślił, że czynność materialno- techniczna zameldowania może być dokonana tylko wówczas, gdy spełniony zostanie warunek określony w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych tj. zamieszkiwanie w dacie dokonywania czynności pod adresem, pod którym ma nastąpić zameldowanie. Dokonanie zameldowania pomimo niespełnienia powyższego warunku czyni tę czynność wadliwą od samego początku a organ administracji publicznej uchyla ją na mocy art. 47 ust. 2 wspomnianej wyżej ustawy. Prezydent W. powinien sam zbadać czy osoby te w dacie dokonywania zameldowania zamieszkiwały w przedmiotowym lokalu a jeśli nie to czy postępowanie nie powinno toczyć się w kierunku uchylenia czynność materialno – technicznej zameldowania nie zaś wymeldowania.
Z tych względów – na podstawie art. 138 §2 kpa – Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzje w części dotyczącej zameldowania M. M., P. G. i D. G.
T. M. wniósł skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. w części dotyczącej wymeldowania go z lokalu nr [...] przy ul. [...].
W skardze podał, że faktycznie wyprowadził się z lokalu nr [...] w 1993 r. a zamieszkał w nim jego teść- W. B. W tym czasie jego dzieci były małe i lokal, który zajmował z ówczesną żoną – nr [...] całkowicie zaspokajał jego potrzeby mieszkaniowe. Udostępnienie tego lokalu W. B. było chwilowe – do czasu kiedy nie zwolni się inny lokal w kamienicy. Wiosną 2005 r. W. B. wyprowadził się z lokalu nr [...] do lokalu nr [...] i nie ma przeszkód aby skarżący wrócił do lokalu nr [...] co zamierza uczynić jak tylko przeprowadzi remont.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uczestnicy postępowania Janusz B. i D. K. wnieśli o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mając na uwadze powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001r nr 87 poz. 960 ze zm.), z którego wynika, że orzeczenie o wymeldowaniu w trybie administracyjnym wymaga ustalenia, że doszło do opuszczenia miejsca pobytu a także, że opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny (tak też wyrok NSA z 23.04.2001r V SA 3169/00 lex 50123).
Z prawidłowych ustaleń poczynionych przez organy administracji wynika, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...]. Powyższa okoliczność wynika nie tylko ze spójnych i tożsamych zeznań przesłuchanych podczas postępowania administracyjnego stron tj. D. K., W. B., J. B. i E. M. oraz przeprowadzonej kontroli meldunkowej ale i została przyznana przez samego skarżącego. T. M. przyznał wszak na rozprawie dnia 17 marca 2006 r., że do 1993 r. zajmował lokal nr [...] wraz z żoną, w latach 1990 – 1993 zajmowali oni dwa lokale nr [...] i nr [...], natomiast z chwilą wprowadzenia się do lokalu nr [...] przez W. B. zajmowali tylko lokal nr [...]. Taki stan rzeczy istnieje do dnia dzisiejszego. W ocenie skarżącego zajęcie lokalu przez W. B. miało być tylko tymczasowe – do czasu gdy w kamienicy nie zostanie zwolniony inny lokal przez najemców zajmujących lokale na podstawie dawnej ustawy o szczególnym trybie najmu.
Natomiast uczestnik postępowania J. B. zaprzeczył tym okolicznościom wskazując, że w lokalu nr [...] początkowo mieszkała jego matka C. B., następnie jego ojciec (do chwili obecnej) i zamieszkanie jego nie miało mieć charakteru tymczasowego.
Prawidłowo zatem organ administracji ustalił, że od wielu lat T. M. nie mieszka w lokalu nr [...]. Wprawdzie z ustaleń organu wynika, że skarżący nie mieszka tam od 1990 r. natomiast ten ostatni podaje, że ostatecznie opuścił lokal dopiero w 1993 r. jednakże okoliczność ta – bez względu na rzeczywisty stan rzeczy pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy – wobec nie dopełnienia przez T. M. obowiązku wymeldowania – organ na wniosek uprawnionej osoby prawidłowo dokonał wymeldowania.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego dotyczące tego, że opuszczenie lokalu nie miało charakteru trwałego a jedynie tymczasowy, w związku z zamieszkaniem tam W. B., (skarżący podkreślił, że nie miał zamiaru stałego opuszczenia lokalu). Należy wszak podkreślić, że W. B. mieszka w lokalu nr [...] od 13 lat, trudno zatem przyjąć, że jest to "okres tymczasowy". Nie może także ujść uwadze, że skarżący nie wykazał ażeby podejmował jakiekolwiek kroki zmierzające do zamieszkania w przedmiotowym lokalu po 1993r. W tej sytuacji Sąd ocenił, że prawidłowo organ odwoławczy ustalił, że T. M. wiele lat temu wyprowadził się z przedmiotowego lokalu a opuszczenie miejsca stałego zameldowania miało charakter dobrowolny i trwały.
Jak trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji, istotą postępowania w sprawie o wymeldowanie w tym również w niniejszej sprawie było zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu T. M.. Skoro skarżący od wielu lat nie zamieszkuje w spornym lokalu konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis w ewidencji będzie odpowiadał stanowi faktycznemu. Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić.
Z tych względów – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło