IV SA/Wa 1001/19
WyrokWSA w Warszawie2019-07-02
Skład orzekający: Anna Sękowska, Marzena Milewska - Karczewska, Agnieszka Wąsikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 KPA z powodu niemożności ustalenia spadkobierców zmarłej strony postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 KPA, gdy niemożliwe jest ustalenie spadkobierców zmarłej strony postępowania, co uniemożliwia wezwanie ich do udziału w sprawie. Sąd administracyjny ocenia legalność postanowienia o zawieszeniu postępowania, a nie merytoryczne rozstrzygnięcia dotyczące istoty sprawy, które mogły być przedmiotem wcześniejszych postępowań.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T.W. na postanowienie Głównego Geodety Kraju, które utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji wprowadzającej zmiany w operacie ewidencji gruntów. Główny Geodeta Kraju zawiesił postępowanie z urzędu, powołując się na art. 97 § 1 pkt 1 KPA, z powodu niemożności ustalenia spadkobierców zmarłych stron postępowania (A.K., J.W., A.S.). Skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń organu co do braku spadkobierców oraz podnosił zarzuty dotyczące wcześniejszych decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sękowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska Asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym 2 lipca 2019 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z [...] lutego 2019r., [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę
Główny Geodeta Kraju postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku T.W. z dnia 12 grudnia 2017 r., uzupełnionego wnioskiem z dnia 20 listopada 2018 r., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...] zawieszającym z urzędu postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2004 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2003 r.. znak: [...], orzekającej o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi [...] gmina [...]
- utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2017 r.
Organ odwoławczy wskazał, że nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia. Główny Geodeta Kraju w pierwszej kolejności powołał się na art. 97 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096) dalej k.p.a. i wyjaśnił, że po wszczęciu postępowania organ powziął informację, że strony tego postępowania: A.K., K.K., J.W. i A. S. nie żyją. W wyniku podjętych przez Organ działań, ustalono spadkobierców po K.K. Natomiast, pomimo podjętych przez Organ czynności nie ustalono spadkobierców po A.K., J.W. i A.S. Wobec tego organ wskazał, że nie było możliwe wezwanie do udziału w postępowaniu spadkobierców po A.K., J.W. i A.S.
Dodatkowo Główny Geodeta Kraju wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z okolicznością, o której mowa w art. 30 § 5 k.p.a., gdyż sprawa nie dotyczy spadku nieobjętego, gdzie jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji publicznej, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
W związku z powyższym – w ocenie Organu - zaistniały podstawy do zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej wniosku T.W. o stwierdzenie nieważności decyzji WINGiK z dnia [...] stycznia 2004 r.
Odnosząc się do podniesionego przez T.W. zarzutu, że spadkobiercy A.S. zostali już ustaleni w postępowaniu zakończonym decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], to Organ wskazał, iż w aktach sprawy zakończonej tą decyzją będących w posiadaniu Głównego Geodety Kraju, brak jest dokumentacji świadczącej o tym kto jest spadkobiercą A.S. Ponadto przedmiotowe postępowanie podlegało zawieszeniu nie tylko ze względu na niemożność ustalenia spadkobierców A.S., ale także ze względu na trudności w ustaleniu spadkobierców po A.K. i J.W.
T.W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lutego 2019 r.
W uzasadnieniu Strona podniosła, że organ odwoławczy w sposób opieszały rozpatrywał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia organu I instancji. Wskazał, że w toku postępowania przesłał na adres Głównego Geodety Kraju pismo, w którym wyjaśnił zastosowanie przez Głównego Geodetę Kraju naruszenia prawa w wydaniu decyzji z dnia [...] grudnia 2011r. Organ jednak nie uwzględnił tych naruszeń tylko bezprawnie uruchomił wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów we wsi [...] - przywracając jako podstawę decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego z dnia [...] stycznia 2004 r. znak:[...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2003 r., nr znak: [...].
Skarżący podkreślił przy tym, że zgodnie z wyjaśnieniem Starosty [...] z dnia 17 sierpnia 2007r. został przywrócony stan w ewidencji gruntów działki ewidencyjnej nr [...] położonej w [...] - według stanu sprzed wydania decyzji Starosty [...] Nr.[...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. i decyzji PWINGiK w [...] nr.[...] z dnia [...] października 2003 r, które były kluczowe w całej sprawie, a które zostały uchylone przez WSA w [...].
Strona poza tym zwróciła uwagę, że jeżeli organ w niniejszym postępowaniu przyjął, że brak jest następców prawnych A.S., a brak tych następców stwierdzono w postępowaniu w 2011 r., to na jakiej podstawie decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. Główny Geodeta Kraju doręczył spadkobiercom S.i K. i dlaczego w 2011 r. organ przy braku spadkobierców nie zawiesił postępowania tylko wydał z naruszeniem prawa decyzję znak [...] z doręczeniem niby spadkobiercom, przez co wyrządzone zostały szkody, które winien naprawić. Jak wskazał skarżący: "Dopiero po stwierdzeniu nieważności własnej bezprawnie wydanej decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r., znak [...] będzie możliwe zawieszenie przez Głównego Geodetę Kraju postępowania w sprawie wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. i w sprawie postanowienia z dnia [...] grudnia 2017r. z uwagi na tożsamość uzasadnienia w obu postępowaniach o braku spadkobierców.
Wobec powyższego Strona wniosła o uchylenie obu postanowień wraz z rozpoznaniem decyzji z [...] grudnia 2011 r.. Skarżący wniósł również o zwrot kosztów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Odnosząc się do podniesionego przez T.W. zarzutu, że spadkobiercy A.S. zostali już ustaleni w postępowaniu zakończonym decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2011 r., wyjaśnił, iż w aktach sprawy zakończonej tą decyzją będących w posiadaniu Głównego Geodety Kraju, brak jest dokumentacji świadczącej o tym kto jest spadkobiercą A.S. Główny Geodeta Kraju podjął czynności w celu ustalenia spadkobierców A.S. Jak wynikało z informacji T.W. spadkobiercami A.S. mogą być jej dzieci: A.W., A.S., M.S. i Z.S., w związku z czym Główny Geodeta Kraju skierował szereg pism do odpowiednich osób i organów w celu uzyskaniu dowodów, to jest prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku, bądź notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia, potwierdzających tą informację. Główny Geodeta Kraju zwrócił się również do domniemanych spadkobierców A.S. o informację, czy rzeczywiście są jej następcami prawnymi, a jeśli tak o przesłanie odpowiednich dokumentów na potwierdzenie tego faktu. Działania te jednak nie przyniosły skutku. Ostatecznie więc nie ustalono kto jest następcą prawnym zmarłej A.S. Nieuzasadniony jest też zarzut, że decyzja Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2011 r. została doręczona spadkobiercom A.K., gdyż w rozdzielniku decyzji widnieje A.K., a w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji przez A.K.
Ponadto Organ wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2004 r., zostało zawieszone również ze względu na niemożność ustalenia spadkobierców po J.W., który zmarł w dniu 17 marca 2014 r., a więc już po wydaniu decyzji Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1032 ze zm.) dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). To z kolei oznacza, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego oraz materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. W zakresie dokonywanej oceny legalności nie może jednak wykraczać poza sprawę, której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie i kontrolować legalności działań organów, które nie są związane ze sprawą w jej znaczeniu przedmiotowym.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
W granicach tak określonej kontroli Sąd ocenia stan faktyczny i prawny na dzień wydania zakwestionowanego rozstrzygnięcia.
Na zasadzie art. 119 pkt 3 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku tego rodzaju skarg, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. W takim też trybie została rozpoznana przez Sąd złożona w niniejszej sprawie skarga.
Zaskarżonym postanowieniem Główny Geodeta Kraju utrzymał w mocy postanowienie tego Organu o zawieszeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.
Organy obu instancji wskazały, że przyczyną zawieszenia postępowania po wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności, była informacja o śmierci stron tego postępowania i niemożność ustalenia ich następców prawnych (art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.). Organ odwoławczy podniósł, że przyczyną zawieszenia postępowania jest niemożność prowadzenia postępowania bez osoby będącej stroną w postępowaniu z powodu jej śmierci. Jak przy tym wskazał organ, również wezwanie spadkobierców do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa art. 30 § 5 k.p.a.
W ocenie Sądu stanowisko powyższe jest prawidłowe. Stosownie bowiem do art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. organ zawiesza postępowanie w razie śmierci strony, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w sprawie nie jest możliwe. Niemożliwość wezwania do udziału w postępowaniu spadkobierców zmarłej strony ma miejsce wtedy, gdy spadkobiercy nie są ustaleni. Ustalenie to powinno nastąpić na podstawie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia mającego skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (obowiązujący od dnia 2 października 2008 r. art. 95j ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie;: Dz. U. z 2008 r. nr 189, poz. 1158 ze zim.). Stosownie do art. 1025 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.), zwanej dalej k.c., domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą, natomiast zgodnie z art. 1025 § 3 k.c. przeciwko domniemaniu wynikającemu ze stwierdzenia nabycia spadku nie można powoływać się na domniemanie wynikające z zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia. I choć spadkobierca nabywa spadek z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 925-926 k.c.), to jednak dopiero prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia wykazują jego dziedziczenie.
Jak wynika z akt sprawy, organ w toku postępowania podejmował czynności zmierzające do ustalenia następców prawnych zmarłych stron postępowania.
Prowadzone czynności organu nie doprowadziły jednak ostatecznie do ustalenia spadkobierców A.K., J.W., jak i A.S. Poza tym Skarżący kwestionując postępowanie organu nie przedstawił wiarygodnych okoliczności ani dokumentów, które podważyłyby stanowisko organu w tym zakresie.
Trzeba mieć na uwadze, że Organ wydaje rozstrzygnięcie na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego zgodnie z regułami określonymi w k.p.a. W niniejszej sprawie – w ocenie Sądu - prawidłowo organ zawiesił postępowanie, bowiem prowadzenie go dalej było niemożliwe z uwagi na brak wskazanych następców prawnych i dokumentów, które potwierdzałyby ustalenia w tym przedmiocie. W tej sytuacji nie można skutecznie postawić organowi odwoławczemu zarzutu naruszenia przepisów prawa wobec ustalenia braku możliwości skutecznego jego prowadzenia.
Poza tym mając na względzie stanowisko skarżącego wyrażone w skardze, należy wyjaśnić, że przedmiotem niniejszego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie jest tylko postanowienie Głównego Geodety Kraju z [...] lutego 2019 r., który utrzymał w mocy postanowienie tego Organu o zawieszeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Zatem Sąd w niniejszej sprawie tylko w powyższym zakresie bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z tych względów podnoszone w skardze nieprawidłowości związane z wydaniem i doręczeniem decyzji z [...] grudnia 2011 r. nie są objęte zakresem niniejszego postępowania. Poza tym, w sytuacji gdy w ocenie Strony organ podejmuje czynności opieszale albo pozornie w celu wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, przysługuje Stronie skarga na bezczynność.
W związku z powyższym, Sąd uznał zaskarżone postanowienie za wydane zgodnie z prawem i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1032 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło