IV SA/Wa 1002/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: pozostawić wniosek bez rozpoznania. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 2 marca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1002/10 pozostawiono bez rozpoznania wniosek J. H. o przyznanie prawa pomocy. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania było spowodowane nieuzuełnieniem braku wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Odpis powołanego zarządzenia doręczono J. H. w dniu 25 marca 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 152 akt sprawy). W dniu 29 marca 2016 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 2 marca 2016 r. Skarżący stwierdził, że referendarz sądowy nie miał podstawy prawnej, pozwalającej na zakreślenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, a ponadto rozstrzygnięcie powinno było zapaś w formie postanowienia, a nie zarządzenia. J. H. wskazał, że złożył do akt sprawy wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu i stwierdził, że zarządzenie referendarza sądowego z dnia 2 marca 2016 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa i powinno zostać uchylone. Należy nadmienić, że w dniu 24 lutego 2016 r. (data stempla pocztowego) J. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na nieobowiązującym od 29 sierpnia 2015 r. formularzu (PPF), stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, w brzemieniu obowiązującym do dnia 14 sierpnia 2015 r., które ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena zarządzenia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowna ocena złożonego przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy - w pierwszej kolejności ocena warunków formalnych tego wniosku. Stosownie do treści art. 252 § 2 ppsa wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do wojewódzkiego sądu administracyjnego na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 ppsa). Przepisy art. 252 § 2 i art. 257 ppsa mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Zatem w sytuacji, gdy strona postępowania sądowoadministracyjnego ubiega się o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest każdorazowo złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, przy czym wypełnienie tego obowiązku może nastąpić od razu lub poprzez złożenie takiego formularza w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania do uzupełnienia braku formalnego polegającego na złożeniu wniosku w niewłaściwej formie (art. 49 § 1 w zw. z art. 257 ppsa). Ponieważ wniosek J. H. z dnia 14 stycznia 2016 r. (karta 133 akt sprawy) został złożony w zwykłej formie pisemnej, w piśmie z dnia 1 lutego 2016 r. (karta nr 136 akt sprawy) wezwano skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwania dołączono formularz zgodny z wzorem ustalonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.). Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 17 lutego 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 138 akt sprawy). Jak wskazano, w dniu 24 lutego 2016 r. J. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na nieobowiązującym od 29 sierpnia 2015 r. formularzu (PPF), stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy. Należy wskazać, że obowiązujący formularz, który przekazano skarżącemu wraz z wezwaniem z dnia 1 lutego 2016 r., zawiera m.in., wymaganą przez art. 252 § 1a ppsa klauzulę "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia", która zastępuje pouczenie sądu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Ponadto, w porównaniu do poprzednio obowiązującego formularza, wymaga on podania dokładniejszych danych o stanie majątkowym i dochodach. Strona postępowania wnioskująca o przyznanie prawa pomocy zobowiązana jest w szczególności do podania szacunkowej wartość należących do niej nieruchomości, wskazania posiadanych wierzytelności (ich rodzaju i wartości), wykazania posiadanych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł (a nie jak dotąd powyżej 3.000 Euro), czy też wskazania miesięcznego dochodu netto (a nie jak dotąd brutto). J. H., pomimo wezwania, nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Skarżący, wnosząc sprzeciw, także nie uzupełnił wskazanego braku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 257 w zw. z art. 260 ppsa należało orzec, jak w postanowieniu. Należy zaznaczyć, że sprawa o sygn. akt IV SA/Wa 1002/10 ze skargi J. H. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji została zakończona wyrokiem z dnia 13 października 2010 r., uwzględniającym skargę. W sprawie tej, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 11 sierpnia 2010 r., przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wyznaczony pełnomocnik – adw. I. S. – reprezentowała skarżącego w postępowaniu przed sądem. Powołany wyrok z dnia 13 października 2010 r. jest prawomocny.