IV SA/Wa 1002/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska, , po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1002/10 przyznał J. H. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niego adwokata w sprawie ze skargi wymienionego na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1002/10 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Powołany wyrok jest prawomocny od 7 grudnia 2010 r. W dniu 18 stycznia 2016 r. J. H. złożył do akt przedmiotowej sprawy pismo z dnia 14 stycznia 2016 r., w którym zażądał ustanowienia adwokata w celu sporządzenia i złożenia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponieważ skarżący nie uzupełnił braku wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu według obowiązującego wzoru, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 2 marca 2016 r., a po wniesieniu przez J. H. sprzeciwu, postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2016 r., pozostawiono wniosek bez rozpoznania. W dniu 20 maja 2016 r. skarżący złożył do akt przedmiotowej sprawy kolejny wniosek (z dnia 18 maja 2016 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, tym razem dopełniając wymogu złożenia go na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 7 czerwca 2016 r. umorzył postępowanie w sprawie prawa pomocy, uznając, że rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Odpis postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 13 lipca 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 77 akt sprawy). W dniu 15 lipca 2016 r. J. H. wniósł sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 7 czerwca 2016 r. Skarżący zarzucił, że referendarz zataił złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 14 stycznia 2016 r. Wskazał, że dopiero po złożeniu wniosku z dnia 14 stycznia 2016 r. Sąd zobowiązał go do wypełnienia urzędowego formularza PPF i taki formularz został wypełniony oraz złożony we właściwej formie. Jednakże wniosek z dnia 20 lutego 2016 r. został pozostawiony bez rozpoznania, podobnie jak sprzeciw z dnia 29 marca 2016 r. W ocenie skarżącego, w postanowieniu z dnia 7 czerwca 2016 r. referendarz zataił treść wniosku z dnia 14 stycznia 2016 r., tak formułując treść uzasadnienia, aby móc umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy. Tymczasem, jak stwierdził skarżący, referendarz zobowiązany był do ujawnienia informacji o treści wniosku z dnia 14 stycznia 2016 r., co uniemożliwiłoby umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej powoływanej również jako ppsa, w brzemieniu obowiązującym do dnia 14 sierpnia 2015 r., które ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowna ocena złożonego przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 249a ppsa, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Jak wskazano, w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1002/10 ze skargi J.H.na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak: [...], referendarz sądowy postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2010 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wskazane postanowienie referendarza ma skutki prawomocnego orzeczenia sądu (art. 259 § 3 ppsa). Od dnia złożenia pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy w przedmiotowej sprawie skarżący nie ma zatem obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Przyznane zwolnienie było skuteczne od tego właśnie momentu poprzez cały dalszy tok postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Obejmie także, ewentualnie należne od skarżącego koszty sądowe, w przypadku skorzystania przez niego ze środków prawnych służących wzruszeniu, prawomocnego obecnie, wyroku Sądu z dnia 13 października 2010 r. Przyznanie stornie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata jest natomiast równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa (art. 244 § 2 ppsa), którego zakres wyznacza art. 39 ppsa. Obejmuje więc ono umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu (zarówno przed Sądem pierwszej instancji, jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym), nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Złożenie przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy w takim samym zakresie, jak prawo już przyznane, powoduje, że rozpoznanie kolejnego wniosku stało się zbędne w rozumieniu art. 249a ppsa. Dla obowiązku Sądu umorzenia postępowania w sprawie prawa pomocy nie ma żadnego znaczenia podniesiona w sprzeciwie argumentacja, mająca wskazywać na "zatajenie" przez referendarza sądowego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia 14 stycznia 2016 r. Po pierwsze, postępowanie w przedmiocie wskazanego wniosku zostało prawomocnie zakończone postanowieniem Sądu z dnia 18 kwietnia 2016 r. Po drugie, w uzasadnieniu tego postanowienia wyjaśniono skarżącemu powody pozostawienia wniosku bez rozpoznania, wskazując m.in., że w dniu 24 lutego 2016 r. złożył on wniosek (z dnia 20 lutego 2016 r.) na nieobowiązującym od 29 sierpnia 2015 r. formularzu PPF. Po trzecie, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 7 czerwca 2016 r., a także niniejszym postanowieniem, rozpoznano kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy – wniosek z dnia 18 maja 2016 r. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 249a oraz art. 260 ppsa, orzekł, jak w postanowieniu.