IV SA/Wa 1002/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędzia WSA Alina Balicka,, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2013 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. oddala skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] stwierdził przekroczenie terminu do wniesienia odwołania przez S. S., prowadzącego działalność pod nazwą [...], ul. [...], od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w sprawie wymierzonej kary pieniężnej w wysokości [...],-zł za pozbywanie się odpadów wbrew przepisom dotyczącym gospodarowania odpadami. Z ustaleń Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wynika, że skarżący otrzymał kwestionowaną decyzję w dniu [...] stycznia 2012 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji, a więc termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] lutego 2012 r. Tymczasem odwołanie skarżącego opatrzone datą [...] lutego 2012 r. zostało nadane w placówce pocztowej w [...] w dniu [...] lutego 2012 r., zaś do polskiej placówki operatora publicznego odwołanie przekazano w dniu [...] lutego 2012 r., a zgodnie 57 § 5 pkt 2 kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. W związku z powyższym organ stwierdził, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem ustawowego terminu. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. S., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów: 1. art. 129 § 2 kpa w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 kpa poprzez błędne uznanie przez organ, że pierwszą polską placówką pocztową operatora publicznego, do której wpłynęło odwołanie skarżącego była placówka w W., a jak wynika z pisma Poczty Polskiej S.A. Region Sieci w W. z dnia 13 kwietnia 2012 r. odwołanie zostało najpierw wysłane do W. Zdaniem skarżącego, organ nie wyjaśnił, kiedy dokładnie odwołanie wpłynęło po raz pierwszy do placówki pocztowej operatora publicznego na terenie Polski. 2. art. 107 § 1 kpa w zw. z art. 57 § 5 kpa w zw. z art. 112 kpa i art. 9 kpa poprzez błędne oparcie się organu na niepełnym pouczeniu wskazanym w kwestionowanej decyzji, która nie zawierała wyczerpującego pouczenia o sposobie wniesienia odwołania przez skarżącego posiadającego stałe miejsce zamieszkania poza granicami Polski i działającego bez profesjonalnego pełnomocnika. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie kwestionowanego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2012 r. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ wydając to postanowienie nie naruszył prawa, a przy jego podjęciu nie uchybił zasadom i przepisom postępowania administracyjnego. W świetle art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin ten ma charakter zawity. Z istoty takiego terminu wynika, że nie może być on przedłużony. Ponadto z treści art. 57 § 5 pkt 2 i 3 kpa – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kwestionowanej decyzji organu pierwszej instancji, tj. przed jego nowelizacją dokonaną przez art. 132 pkt 4 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U.2012.1529) z dniem 1 stycznia 2013 r. – wynika, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo zostało złożone w polskim urzędzie konsularnym. Zatem warunkiem skuteczności czynności procesowej – w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Rozpatrzenie przez organ odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi naruszenie prawa, bowiem oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości na podstawie art. 16 § 1 kpa. W przypadku, gdy w postępowaniu wstępnym okaże się, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ administracji wydaje postanowienie na podstawie art. 134 kpa o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. została skarżącemu przesłana na adres: S. S. [...] ul. [...], której odbiór skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem i datą [...] stycznia 2012 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji opatrzone datownikiem placówki oddawczej "W. [...]" i datą "[...].01.2012", co jest dodatkowym potwierdzeniem odbioru decyzji w tej dacie. Wobec tego termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] lutego 2012 r. Tymczasem skarżący przesyłką priorytetową wniósł odwołanie w [...] urzędzie pocztowym w dniu [...] lutego 2012 r., wskazując na kopercie przesyłki adres krajowy: "[...]". Przesyłka opatrzona została numerem R: [...]. Na jej odwrotnej stronie opatrzona została datownikiem polskiej placówki pocztowej "W. [...]" i datą "[...].02.2012". Wobec konieczności wyjaśnienia, kiedy odwołanie skarżącego wpłynęło do polskiej placówki pocztowej operatora publicznego, Sąd poczynił w tym zakresie własne ustalenia i z otrzymanego wyjaśnienia kierownika Działu Rozdzielni Przesyłek Listowych w Obrocie Zagranicznym Poczty Polskiej S.A. Pion Operacji Węzeł Ekspedycyjno-Rozdzielczy w W. zawartego w piśmie z dnia 22 marca 2013 r. nr [...], znajdującego się w aktach sądowych sprawy wynika, że do Regionu Dystrybucji Węzła Ekspedycyjno-Rozdzielczego w W. przesyłka wpłynęła w dniu [...] lutego 2012 r. Również z ogólnodostępnej strony internetowej [...] (śledzenie przesyłek poczty [...]) wynika, że powyższą przesyłkę opatrzoną numerem [...] poczta [...] dopiero w dniu [...] lutego 2012 r. przekazała do centrum logistycznego w [...] celem wyekspediowania jej na stronę polską. Natomiast, po dokonaniu przez Węzeł Ekspedycyjno-Rozdzielczy w W. rozdziału przesyłki na obszar kraju, do placówki pocztowej "W. [...]" przekazana została w dniu [...] lutego 2012 r. W ocenie Sądu, praktyka ta godzi słuszny interes stron postępowania z zapewnieniem pewności obrotu prawnego, gdyż ułatwia skuteczne wniesienie pisma, a jednocześnie fakt jego nadania pod właściwym adresem i w określonym terminie pozwala stwierdzić za pomocą dokumentu urzędowego, którym było i jest potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowej [obecnie kwestię tę normuje art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529), zgodnie z którym potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowej wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego. Przed nowelizacją Prawa pocztowego kwestię tę regulował art. 45 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188 ze zm.)]. Stosując wskazaną praktykę do postępowania administracyjnego regulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, należy przyjąć, że strona postępowania przebywająca za granicą posługuje się zagranicznym urzędem pocztowym w celu nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, a potwierdzenie (niezależnie od formy) dokonane przez tę polską placówkę pocztową operatora publicznego należy traktować jako urzędowe potwierdzenie faktu nadania. Wyjaśnić również należy, że z jednoznacznego brzmienia przepisu art. 57 § 5 pkt 2 i 3 kpa wynika, że dla zachowania ustawowego terminu niezbędne jest nadanie odwołania wyłącznie w polskiej placówce pocztowej lub polskim urzędzie konsularnym, gdyż tylko oddanie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Natomiast nadanie odwołania w terminie w jakiejkolwiek placówce pocztowej za granicą nie ma wpływu na zachowanie terminu do wniesienia odwołania, bowiem o zachowaniu terminu do dokonania czynności nie decyduje data nadania pisma w zagranicznym urzędzie pocztowym, lecz data przekazania pisma polskiej placówce pocztowej lub też polskiemu urzędowi konsularnemu. Dokonując wykładni powołanego art. 57 § 5 pkt 2 kpa przyjąć zatem należy, że w przypadku, gdy pismo zostało nadane w zagranicznym urzędzie pocztowym, termin jego wniesienia należy uznać za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo to zostało przekazane polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, skarżący decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r. otrzymał w dniu [...] stycznia 2012 r., zaś odwołanie od tej decyzji wniósł w dniu [...] lutego 2012 r., zatem z jednodniowym uchybieniem ustawowego terminu, ustanowionego w art. 129 § 2 kpa, mimo że decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym środku prawnym służącym weryfikacji rozstrzygnięcia oraz o sposobie i terminie jego wniesienia. Należy bowiem zauważyć, że w świetle art. 40 § 4 kpa strona zamieszkała za granicą lub mająca siedzibę za granicą, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w kraju, jest obowiązana wskazać w kraju pełnomocnika do doręczeń. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący w swoich pismach wskazywał adres znajdujący się tylko na terenie Polski: [...]. Również na przesyłce zagranicznej zawierającej odwołanie wskazany został ten sam adres: [...]. Innego adresu w aktach sprawy brak. Pod ten adres organy Inspekcji Ochrony Środowiska wysyłały skarżącemu decyzję i postanowienie, i korespondencja ta była odbierana. W związku z tym organ pierwszej instancji nie miał podstaw do zawarcia w pouczeniu decyzji treści art. 57 § 5 pkt 2 i 3 kpa. W tej sytuacji brak jest podstaw do postawienia zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 9 kpa, tj. obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenia ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Zauważyć należy również, że skarżący nie może uzasadniać uchybienia wskazanemu terminowi nieznajomością przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, a ponadto był zorientowany, że toczy się z jego udziałem postępowanie administracyjne w związku z czym osobiście odebrał decyzję określającą wysokość kary pieniężnej, od której zamierzał się odwołać. W konsekwencji organ odwoławczy prawidłowo ocenił zebrane w sprawie dowody, dające w pełni podstawę do dokonania weryfikacji zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowiska, spełniającego przesłanki art. 107 § 3 kpa, w sposób nie budzący wątpliwości ustalił stan faktyczny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy i zasadnie stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zaś stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania zamyka drogę do merytorycznego rozpatrzenia tego środka odwoławczego. Z tych względów, oceniając zaskarżone postanowienie w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organowi odwoławczemu orzekającemu w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłego w sprawie postanowienia, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organ wydając postanowienie o stwierdzeniu przekroczenia terminu do wniesienia odwołania, podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał i dokonał prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.