IV SA/Wa 1003/06

WyrokWSA w Warszawie2007-01-17

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Marek Wroczyński, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana, gdy lokal, którego dotyczy zmiana sposobu użytkowania, jest już faktycznie wykorzystywany w sposób niezgodny z pierwotnym przeznaczeniem, a postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy zostało wszczęte w celu zalegalizowania istniejącego stanu rzeczy?
Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy powinna dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Jeśli lokal jest już faktycznie wykorzystywany w sposób niezgodny z pierwotnym przeznaczeniem, a wniosek o ustalenie warunków zabudowy złożono w celu zalegalizowania istniejącego stanu, organ powinien rozważyć umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Organy administracji nie odniosły się do tej kwestii, naruszając przepisy KPA dotyczące zbierania i rozpatrywania materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "L." zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. ustalającą warunki zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na pracownię endoskopową. Spółdzielnia podnosiła, że wniosek został złożony przez nieuprawniony podmiot (nie właściciela), lokal był już wykorzystywany niezgodnie z przeznaczeniem, a decyzja narusza przepisy sanitarne i porządek domowy. Organy administracji uznały, że legitymacja wnioskodawcy nie jest istotna na tym etapie, a kwestie uciążliwości i zgodności z przepisami sanitarnymi będą badane na dalszych etapach postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "L.", a także orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Marek Wroczyński (spr.),, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Danuta Gorzelak-Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "L." na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) lutego 2006 r. nr (...) w przedmiocie warunków zabudowy terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza na rzecz Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "L." od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. kwotę 755 (siedemset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV S.A./Wa 1003/06 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia (...) lutego 2006 roku nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 127 § 2 kpa w związku z art. 17 pkt 1 kpa oraz art.1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych [ DZ.U 2001 roku nr 79 , poz. 856 z póź. zmianami ] po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Budowlano Mieszkaniowej " L. " od decyzji Prezydenta W. nr (...) z dnia (...) maja 2005 roku ustalającej warunki zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na pracownię endoskopowąw budynku usytuowanym przy ulicy (...). lok. (...) na działce nr (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . Organ ustalił, że Prezydent W. , po rozpatrzeniu wniosku J. D. z dnia 5 października 2004 roku decyzją z (...) maja 2005 roku ustalił warunki zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na pracownię endoskopową [ lokal użytkowy ] w budynku usytuowanym przy ulicy (...). lok. (...), na terenie Dzielnicy (...) w W. . Wnosząca odwołanie Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa " L " podnosiła iż decyzja ta narusza jej prawo bowiem inwestorowi J. D. przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr (...) . Prawo to jest ograniczonym prawem rzeczowym z czego wynika , że Spółdzielnia jest właścicielem zarówno budynku , jak i lokali zajmowanych na zasadzie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu , co jej zdaniem wskazuje , iż tylko spółdzielnia jako właściciel mogła być wnioskodawcą w sprawie zmiany przeznaczenia lokalu z mieszkalnego na użytkowy . Zdaniem odwołującej nieuprawnione było wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie , bowiem wniosek został złożony nie przez właściciela .Nadto skarżąca podnosiła , iż od 1996 roku w/w lokal był wykorzystywany na inne cele niż mieszkalne oraz , że nielegalna jest zgoda zarządu z dnia 19 maja 2004 roku na zmianę statusu lokalu , bowiem J. D. był wówczas w zarządzie spółdzielni ...Spółdzielnia podnosiła również iż skarżona decyzja wydana została niezgodnie z przepisami sanitarnymi, a w szczególności z przepisami określającymi warunki tworzenia i funkcjonowania placówek lekarsko -zabiegowych oraz z przepisami z zakresu porządku domowego . W dniach 30 czerwca 2005 roku i 13 stycznia 2006 roku J. D. złożył dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty w sprawie ...Podniósł, że zgodnie ze statutem spółdzielni - § 11 pkt 1 i 4 lokal należący do członka może być użytkowany na cele mieszkalne i użytkowe oraz zmiana przeznaczenia lokalu z mieszkalnego na użytkowy wymaga zgody zarządu , którą to zgodę posiadał składając wniosek Wskazywał również , że będąc członkiem zarządu spółdzielni nie brał udziału w głosowaniach w sprawach wyłącznie go dotyczących , a nadto , że użytkowy charakter lokalu był dobrze znany zarówno organom spółdzielni, jak i jej członkom . Podnosił, że pracownia endoskopową jest prowadzona w zgodzie z przepisami sanitarnymi, na co wskazują opinie sanepidu oraz to , że posiada własną poczekalnię . W dniu 13 stycznia 2006 roku wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismo zawierające stanowisko Spółdzielni, w którym wniesiono również o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art.157 § 2 kpa oraz podnoszono , że : * zaskarżona decyzja jest niezgodna z wnioskiem * bez jakiegokolwiek uzasadnienia zawarto w decyzji stwierdzenie , że ma ona na względzie " ochronę osób trzecich wymienionych w punkcie 3 " bowiem w decyzji nie wskazano jakichkolwiek sposobów tej ochrony * decyzja nie zawiera uzasadnienia w zakresie , że zmiana sposobu użytkowania nie będzie miała wpływu na środowisko i zdrowie ludzi. * nie jest prawdziwe stwierdzenie organu w uzasadnieniu decyzji ,że w sytuacji gdy pracownia ma być podłączona do instalacji budynku , to zapotrzebowanie na media pozostanie bez zmian * nie została wyjaśniona kwestia frekwencji mieszkańców i pacjentów przychodni oraz sprawy eksploatacji domofonów , windy , klatki schodowej , a w szczególności obecności osób trzecich na terenie zamkniętej posesji przy ulicy (...) w W. * brak w sprawie jakichkolwiek ekspertyz , opinii dotyczących spełnienia wymagań z zakresu prawa budowlanego i przepisów wykonawczych , co uzasadnia zarzut dotyczący braku jakichkolwiek dowodów na okoliczności, o których mowa w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu mając na względzie zarzuty podnoszone przez skarżącą zarówno odwołaniu , jak i w piśmie z 12 stycznia 2006 roku należy uznać iż brak jest podstaw do odmowy ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji .Zmiana przeznaczenia ww lokalu z lokalu mieszkalnego na lokal użytkowy -pracownię endoskopową spełnia wymogi ustawowe i rozporządzenia wykonawczego tym w szczególności: kontynuacji funkcji, parametrów , cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu , w tym gabarytów formy architektonicznej obiektów budowlanych , linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu , bowiem w przedmiotowym budynku znajdują się oprócz lokali mieszkalnych również lokale użytkowe na parterze budynku . Zdaniem organu w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie ma znaczenia czy z wnioskiem występuje właściciel czy inny podmiot .Zgodnie bowiem z art.63 ust.2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich .Organy administracji publicznej nie mogą ingerować w spory pomiędzy członkiem spółdzielni, a spółdzielnią. Nie jest trafny zarzut spółdzielni, że wniosek inwestora dotyczy zmiany sposobu użytkowania lokalu z mieszkalnego na biurowy , a tym samym decyzja została wydana niezgodnie z wnioskiem , bowiem w aktach sprawy jest uzupełniony wniosek inwestora gdzie określa on funkcję planowanej zmiany - na pracownię endoskopową i porady lekarskie . Zapis , który wskazuje w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że " warunki niniejszej decyzji mają także na względzie ochronę interesów osób trzecich wymienionych w punkcie 3 " pozwala uznać , że decyzja takie warunki wskazuje ... Należy uznać , ze skoro media są w tym budynku , to brak jest podstaw aby organ orzekał o odmiennym sposobie przyłączy . Kwestia eksploatacji domofonów , wind , klatki schodowej oraz obecności osób trzecich na terenie posesji przy ulicy (...) jest kwestią, która powinna podlegać regulacjom wewnątrz spółdzielczym [ np. przez stosowanie wyższych opłat dla lokali użytkowych ], a nie na etapie decyzji o warunkach zabudowy . Spełnienie zaś wymagań w zakresie prawa budowlanego i przepisów wykonawczych jest przedmiotem szczególnego badania przez właściwy organ , który będzie wydawał decyzję budowlaną. Z tych też względów organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego W. z dnia (...) lutego 2006 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Spółdzielnia Budowlano -Mieszkaniowa " L. ". W swojej skardze skarżąca zarzucała naruszenie przepisów art.64 w związku z art.54 pkt 2 a,b,c,d i art.61 pkt 1 ppkt 3 i 5 Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i paragrafu 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku [ DZ.U nr 80 poz.717 ] przez nieuwzględnienie wymogów przeprowadzenia analizy funkcji zamierzenia budowlanego i zgodności z przepisami odrębnymi w zakresie lokalizacji placówek sanitarno - medycznych , ich oddziaływania na środowisko i zdrowie mieszkańców budynku przy ulicy (...) oraz ochrony interesów ww osób , nadto warunków wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego . Skarga również zarzucała naruszenie przepisów art. 7 ,77 ,80 i 107 § 3 kpa . W uzasadnieniu skargi podnoszono ,że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wyżej wymienionych przepisów ...skarżący dalej podnosił, że organ nie przeprowadził analizy funkcji istniejącej już zabudowy .Decyzja zawiera wewnętrzną sprzeczność .Z jednej strony podnosi iż zamierzenie ma być realizowane w budynku mieszkalnym , w którym lokale użytkowe mieszczą się wyłącznie na jego parterze z dostępem wyłącznie od strony ulicy ...Natomiast zamierzona lokalizacja ma być realizowana na poziomie pierwszego piętra , gdzie znajdują się wyłącznie lokale mieszkalne z dostępem przez wewnętrzne podwórze użytkowane wyłącznie przez mieszkańców i niedostępne od strony ulicy .Organ utrzymując w mocy decyzję organu I Instancji potwierdził niezachowanie wymogów dokonania ustaleń oddziaływania zamierzenia budowlanego na środowisko i zdrowie mieszkańców , jak również w zakresie ingerencji w korzystanie z ich prawa własności, w części stricte mieszkalnej przez znoszenie uciążliwości związanych z korzystaniem z przychodni lekarskiej. Nadto zaskarżona decyzja , wbrew wymogom przystosowania parametrów budowlanych lokalu użytkowego [ np. wzmocnienie stropów ], uznała , że zamierzenie nie wymaga prac budowlanych .Zatem w istocie nie jest to decyzja ustalająca warunki zabudowy , a jedynie zezwalająca na uruchomienie działalności gospodarczej w lokalu w lokalu mieszkalnym , co ewidentnie narusza prawo . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga Spółdzielni Budowlano -Mieszkaniowej " L. " w W. zasługuje na uwzględnienie . Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych , określone między innymi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ DZ.U nr 153 , poz.1269 ] oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej P.p.s.a [ Dz.U nr 153 , poz.1270 , ze zmianami ] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . W związku z tym , aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej , konieczne jest stwierdzenie , że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy , bądź przepisu postępowania w stopniu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania , a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności Jak stanowi przepis art.134 § 1 P.p.s.a sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przede wszystkim rozpoznając skargę Sąd pragnie zauważyć iż decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest niezbędna dla inwestora do zgłoszenia właściwemu organowi zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego Strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego podnosiła iż w lokalu nr (...) przy ulicy (...) w W. prowadzona jest pracowania endoskopowa i złożony wniosek zmierza do zalegalizowania istniejącego stanu rzeczy . Uczestnik postępowania zasadniczo nie kwestionował faktu funkcjonowania w tym lokalu pracowni endoskopowej. Kwestia ta pozostała poza uwagą organów administracji publicznej i w żaden sposób organy do niej się nie odniosły przy ustalaniu stanu faktycznego . Zgodnie z art. 77 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy . Pozostawienie części ustaleń faktycznych poza oceną organu powoduje , że takim ustaleniom faktycznym w sprawie można postawić zarzut sprzeczności z treścią zebranego w sprawie materiału Taka sprzeczność zachodzi wtedy , gdy powstaje dysharmonia pomiędzy materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie , a konkluzją do jakiej dochodzi organ na podstawie tego materiału . Taka sprzeczność wystąpi gdy : * z treści dowodu wynika co innego niż przyjął organ / przeinaczenie / * gdy pewnego dowodu zebranego nie uwzględniono przy ocenie - wbrew obowiązkowi oceny całokształtu okoliczności sprawy * gdy organ przyjął pewne fakty za ustalone , mimo , że nie zostały one w ogóle lub są niedostatecznie potwierdzone * gdy organ uznał pewne fakty za nie udowodnione , mimo że były ku temu podstawy * ocena materiału dowodowego koliduje z zasadami doświadczenia życiowego lub regułami logicznego wnioskowania , tzn. organ wyprowadził błędny logicznie wniosek z ustalonych przez siebie okoliczności. Ugruntowany jest w orzecznictwie pogląd iż decyzja w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu , czy też decyzja o pozwoleniu na budowę może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych .[ patrz wyrok NSA z 22 .04 .2002 roku IV S.A. 2297/00 LEX nr 81728 ; z 15 .11.2000 roku IV S.A. 1164/98 LEX nr 53387 ; z 1.04.1999 roku IV S.A. 640/97 LEX nr 47219 ]. Tak więc ustalenie , że przedmiotowy lokal nr (...) przy ulicy (...) w W. został faktycznie przekształcony z lokalu mieszkalnego na użytkowy -pracownię endoskopowa jeszcze przed Złożeniem wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu powinien skutkować rozważeniem czy nie zachodzi podstawa do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego wobec zaistnienia przesłanki z art. 105 § 1 kpa . Z tego też względu w ocenie sądu organy nie odnosząc się tej kwestii nauszyły przepisy art. 7 , 77 ,107 § 3 i 105 § 1 kpa . W ocenie Sądu zarzuty skarżącej dotyczące tego , ze zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego wpłynie na bezpieczeństwo osób zamieszkałych w przedmiotowym budynku , nastąpi pogorszenie warunków zdrowotno- sanitarnych , nastąpi zwiększenie uciążliwości dla sąsiadów lokalu użytkowego są przedwczesne i mogą być przedmiotem rozważania na etapie rozpatrywania zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane [ DZ.U DZ 2006 roku nr 156 poz.1118 z póź. zmianami ] Nie można również podzielić stanowiska skarżącej , że J. D. nie przysługuje legitymacja do złożenia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy ponieważ właścicielem lokalu nr (...) jest skarżąca i tylko jej taka legitymacja służy . Na etapie składania wniosku o wydanie decyzji o warunkach nie ma obowiązku wykazywania tytułu prawnego do gruntu , czy też lokalu . Organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokonają niewadliwych ustaleń faktycznych w sprawie , a w szczególności czy i od kiedy przedmiotowy lokal nr (...) przy ulicy (...) jest wykorzystywany na pracownię endoskopową i rozważą czy nie zachodzi przesłanka z art. 105 § 1 kpa . Z tych też względów biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1lit .c P.p.s.a orzeczono jak na wstępie . O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 i 205 § 2 P.p.s.a .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło