IV SA/Wa 1006/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. z siedzibą w K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2013r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia postanawia: - odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. G. zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2013r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. Stowarzyszenie, w toku postępowania w tej sprawie, złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy. Stwierdzono, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane prawo pomocy: w zakresie całkowitym, gdy osoba ta (inna jednostka organizacyjna) wykaże, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), bądź w zakresie częściowym, gdy osoba ta (inna jednostka organizacyjna) wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2). Ponieważ prawo pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa, powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o zwolnienie od obowiązku partycypowania w kosztach postępowania osoba prawna, bądź inna jednostka organizacyjna, nieposiadająca osobowości prawnej, obowiązane są więc wykazać nie tylko, że nie posiadają adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale również, że nie mają ich mimo, iż podjęły wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r., str. 587). W świetle art. 252 § 1 ppsa osoba prawna (inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Z kolei stosownie do treści art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest dokonanie oceny, czy zachodzą przesłanki uzasadniające uwzględnienie żądania strony i ewentualne wydanie pozytywnego dla strony orzeczenia. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Pismem z dnia 11 lipca 2014r. wezwano skarżące Stowarzyszenie do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego stan majątkowy i możliwości płatnicze, to jest do: a) wyszczególnienia oraz udokumentowania wydatków poniesionych na działalność w I i II kwartale 2014 r., b) informacji o wysokości składki członkowskiej oraz o aktualnej liczbie członków stowarzyszenia, c) nadesłania uchwały określającej aktualną wysokość składek członkowskich, d) oświadczenia wyjaśniającego, jakie działania podejmuje stowarzyszenie w celu gromadzenia środków finansowych na realizację zadań określonych w jego statucie. Wnioskodawcy wyznaczono termin 7. dni na wykonanie wezwania. W terminie przewidzianym na wykonanie wezwania skarżący nie złożył do akt sprawy żądanych dokumentów, lecz nadesłał pismo, w którym wniósł o "umożliwienie dosłania pisma procesowego [...] w terminie do 15 sierpnia br." Strona podała, że działalność stowarzyszenia opiera się na społecznej pracy jego członków, którzy w związku z pracą zawodową, nie zawsze mają możliwość aktywnego uczestnictwa w pracach stowarzyszenia. Należy w tym miejscu podkreślić, że treść art. 246 § 2 ppsa jednoznacznie wskazuje, iż to na stornie spoczywa ciężar wykazania przesłanek pozytywnego załatwienia wniosku, które określono w tym przepisie. Brak jest prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania przyznania prawa pomocy. Odstępując od złożenia wymienionych wyżej dokumentów skarżący nie usunął więc wątpliwości, jakie budziło oświadczenie o jego stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, a tym samym nie wykazał przesłanek określonych w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Referendarz podkreśla, że przedstawienie przez wnioskodawcę dokumentów o których mowa w piśmie z dnia 11 lipca 2014r. nie wymagało podjęcia przez niego czasochłonnych działań. Informacja o liczbie członków stowarzyszenia i wysokości składki członkowskiej mogła z powodzeniem zostać udzielona przez Prezesa Stowarzyszenia w piśmie z 22 lipca 2014r. Podobnie, udzielenie wyjaśnień odnośnie wydatków poniesionych na działalność statutową (w I i II kwartale 2014r.) nie powinno nastręczać wielu trudności stronie skarżącej. Taka postawa Stowarzyszenia prowadzi do nieuzasadnionego przedłużania postępowania w przedmiocie prawa pomocy, które ze swej istoty jest postępowaniem wpadkowym i jako takie nie powinno w sposób długotrwały uniemożliwiać zakończenia postępowania głównego. Trzeba na koniec zauważyć, że strona skarżąca w dniu 30 maja 2014r. opłaciła wpis od niniejszej skargi (we wniosku o przyznanie prawa pomocy strona domagała się zwolnienia od poniesienia ½ części wpisu od skargi - tj. 100 zł.). Okoliczność ta dowodzi, że: po pierwsze – nie jest uzasadnione przedłużanie postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy, po drugie: wnioskodawca, wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku PPF posiada środki niezbędne do kontynuowania niniejszego postępowania (opłacenia wpisu od skargi). Na koniec należy wyjaśnić że strona może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, o ile uzna, że nie jest w stanie ponieść związanych ze sprawą kosztów sądowych. Niemniej jednak na obecnym etapie postępowania strona skarżąca nie jest zobowiązana do poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.