IV SA/Wa 1006/20

WyrokWSA w Warszawie2020-12-02

Skład orzekający: Wojciech Rowiński, Alina Balicka, Monika Barszcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, wydając opinię w przedmiocie zmiany decyzji ustalającej leśny kierunek rekultywacji na wodno-leśny, powinien kierować się interesem strony i opiniami innych organów, czy też przede wszystkim przepisami dotyczącymi ochrony gruntów leśnych?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, wydając opinię w przedmiocie zmiany kierunku rekultywacji gruntów leśnych, powinny przede wszystkim kierować się przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, które określają zasady ochrony tych gruntów i cel rekultywacji. Interes strony oraz opinie innych organów, choć mogą być brane pod uwagę, nie mogą zastąpić obowiązku ochrony gruntów leśnych i przywracania im wartości użytkowych właściwych dla tego typu gruntów.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zmianę decyzji ustalającej leśny kierunek rekultywacji na wodno-leśny. Organy administracji (Dyrektor RDLP i Dyrektor Generalny Lasów Państwowych) wydały negatywną opinię w tej sprawie, argumentując, że zmiana ta jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza kierunek leśny z elementami wodno-rekreacyjnymi, a także z celem ochrony gruntów leśnych. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wskazując na niemożność wykonania pierwotnej decyzji i zgodność z mpzp.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka Sędzia WSA Monika Barszcz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowego [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]. na postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowania zmiany decyzji ustalającej leśny kierunek rekultywacji oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych (dalej: "Dyrektor Generalny" lub "organ II instancji", "organ odwoławczy") z dnia [...] marca 2020 r., znak sprawy: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] (dalej: "Dyrektor RDLP" lub "organ I instancji") z dnia [...] maja 2019 r., znak sprawy: [...], negatywnie opiniujące zmianę decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2002 r. znak sprawy [...] ustalającej leśny kierunek rekultywacji [...] ha gruntów wchodzących w skład [...] w [...], na działce nr ew. [...],[...] z obrębu ew. [...], gmina [...], na wodno-leśny kierunek rekultywacji oraz zwiększającej do około [...] ha powierzchni przewidzianej do przyszłej rekultywacji. Zaskarżona decyzja zapadła w związku z następującymi okolicznościami faktycznymi i dokonanymi ocenami prawnymi. Pismem z dnia [...] marca 2019 r. Starostwo Powiatowe w [...] (dalej: "Starostwo", "wnioskodawca") wystąpiło do Dyrektora RDLP o zaopiniowanie zmiany decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2002 r. ustalającej leśny kierunek rekultywacji [...] ha gruntów wchodzących w skład [...] w [...], na dz. ew. nr: [...],[...] z obrębu ew. [...], gmina [...], na wodno-leśny kierunek rekultywacji oraz zwiększającej do ok. [...] ha powierzchni przewidzianej do przyszłej rekultywacji (w tym wodny kierunek rekultywacji [...] ha oraz leśny - [...] ha). Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. Dyrektora RDLP negatywnie zaopiniował zmianę ww. decyzji Starosty. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (dalej: "mpzp") terenu górniczego "[...] ", [...] "[...] " w [...] zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] maja 2013 r., przedmiotowy obszar przewidziany jest do rekultywacji o kierunku leśnym z dopuszczeniem kierunku wodno-rekreacyjnego, zgodnie z warunkami określonymi w koncesji na wydobycie kopaliny. Zdaniem Dyrektora RDLP jest to rozbieżne z informacjami zawartymi w załączonej przez wnioskodawcę "Opinii geologicznej - dotyczącej możliwości ustalenia kierunku rekultywacji terenów poeksploatacyjnych (wyrobiska górniczego) Kopalni [...] "[...] " w [...] " ze stycznia 2019 r., w której wskazuje się wodno-leśny kierunek rekultywacji z pominięciem przywołanego w mpzp rekreacyjnego. Organ I instancji zauważył, że obowiązujące m.in. dla powyższego terenu umowy dzierżawy, zawarte między [...] Sp. z o.o. a Nadleśnictwem [...] jednoznacznie wskazują okres swojego obowiązywania do czasu przeprowadzenia rekultywacji o kierunku leśnym. Natomiast legitymując się prawem do gruntu w postaci ww. umów cywilno-prawnych, inwestor uzyskał zgody na czasowe wyłączenia gruntów leśnych z produkcji pod eksploatację dolomitów, w postaci prawomocnych decyzji Dyrektora RDLP w [...]. Organ zaznaczył, że ten tryb wyłączenia determinowany był przedstawieniem decyzji Starosty ustalającej leśny kierunek rekultywacji. Dyrektor RDLP wskazał, że w związku z powyższym wyłączającemu nie zostały naliczone jednorazowe należności z tytułu trwałego wyłączenia gruntów leśnych z produkcji, a obowiązek uiszczania opłat rocznych obowiązuje do czasu uznania rekultywacji o kierunku leśnym, a nie przez 10 lat, co znajduje potwierdzenie w decyzjach zezwalających na czasowe wyłączenia gruntów leśnych z produkcji. Organ I instancji zauważył, że wnioskowana zmiana kierunku rekultywacji w większości na wodny spowoduje istotne utrudnienia w gospodarowaniu gruntami, uszczuplenie leśnej powierzchni produkcyjnej i konieczność stałego zapewnienia bezpieczeństwa ludzi przebywających w tym rejonie. Dodatkowo istnieją uzasadnione wątpliwości, co do prawnej możliwości wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych zezwalających na czasowe wyłączenie gruntów leśnych z produkcji w sytuacji, gdy doszło już do ich faktycznego wyłączenia w świetle materiałów przedstawionych przez wyłączającego oraz akceptacji przez niego wymagań stawianych przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe. Ponadto organ I instancji wskazał, że decyzja rekultywacyjna winna osobno odnosić się do leśnego i wodnego kierunku rekultywacji, a nie jak to zostało wskazane we wniosku do wodno-leśnego, z uwagi na fakt iż oczywistym jest że zbiornik wodny nie może być kompleksem leśnym. W podsumowaniu Dyrektor RDLP zaznaczył, iż zasadne jest zwiększenie obszaru do przyszłej rekultywacji jednak tylko i wyłącznie gdy będzie ona dotyczyła w całości leśnego kierunku rekultywacji. Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, w dniu [...] maja 2019 r. [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "Spółka", "strona", "skarżąca") złożyła zażalenie, wskazując w uzasadnieniu, iż obszar objęty niniejszym postępowaniem, wskutek działalności górniczej, został przekształcony w taki sposób, iż obecnie następuje samoczynne wypełnianie się wodą (odtwarzanie pierwotnego horyzontu wodonośnego) i ten proces trwać będzie ok. [...] roku, przez co sytuacja ta ma charakter stały i wyczerpuje znamiona nieodwracalnej w skutkach. Zdaniem strony powyższe powoduje brak możliwości wykonania rekultywacji w kierunku leśnym terenów przekształconych działalnością górniczą, a tym samym niewykonalność decyzji Starosty w dotychczasowym brzmieniu, a negatywna opinia w przedmiocie zmiany dotychczasowego leśnego kierunku rekultywacji nie spowoduje realnej możliwości przeprowadzenia takiej rekultywacji. Ponadto strona wskazuje, że aktualny mpzp ustala leśny kierunek rekultywacji z dopuszczeniem kierunku wodno - rekreacyjnego. Postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. Dyrektor Generalny utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, dla przedmiotowych gruntów, ustala leśny kierunek rekultywacji z dopuszczeniem kierunku wodno-rekreacyjnego, natomiast zmiana kierunku rekultywacji dotyczyć ma ustalenia leśno-wodnego kierunku rekultywacji, którego mpzp nie przewiduje. Jednocześnie Dyrektor Generalny zauważył, że akt prawa miejscowego jaki obecnie kształtuje politykę przestrzenną obszaru, wskazuje na leśny kierunek rekultywacji oraz dopuszcza wodno-rekreacyjny kierunek rekultywacji i nie ma tutaj mowy o wodno-leśnym kierunku rekultywacji z pominięciem przywołanego w mpzp kierunku rekreacyjnego. Zdaniem organu II instancji nie jest możliwe połączenie tych dwóch odmiennych sposobów zagospodarowania nieruchomości tj. wodnego - jako zbiornika powstałego samoczynnie po wydobyciu kopaliny oraz leśnego rozumianego jako przywrócenie gruntom wartości użytkowej i przyrodniczej dającej możliwość odtworzenia ekosystemu leśnego. Odnosząc się do podniesionego przez Spółkę argumentu, iż wskutek uzyskanej decyzji Burmistrza [...] o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na poszerzeniu działalności wydobywczej kopalni [...] "[...] " dającej podstawy do zmiany decyzji koncesyjnej na wydobywanie kopaliny ze złoża, organ II instancji zauważył, że są to odrębne postępowania o charakterze administracyjnym prowadzone w sposób niezależny od postępowania w sprawach wskazanych w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. 2017, poz. 1161 ze zm., dalej: "uogril"), przez co Dyrektor RDLP nie uczestniczył w tych postępowaniach i nie mógł się wypowiedzieć co do podjętych rozstrzygnięć. Organ odwoławczy wskazał, że podjęcie przez stronę działań w celu poszerzenia działalności górniczej, w tym przede wszystkim pogłębienia obszaru wydobywczego poniżej pierwotnego horyzontu wodonośnego, znając przy tym ustalony decyzją starosty - leśny kierunek rekultywacji, należy uznać za działanie w pełni świadome w związku z koniecznością wykonania zabiegów umożliwiających leśny kierunek rekultywacji, po zakończeniu eksploatacji, co potwierdzają działania stałego odwadniania obszaru w trakcie prowadzenia eksploatacji. Organ II instancji wskazał, że przedsiębiorstwo zajmujące się działalnością górniczą powinno uzyskać zmianę kierunku rekultywacji zanim przystąpiło do pogłębiania wydobycia, mając świadomość trudności z uzyskaniem ustalonego kierunku rekultywacji. Organ odwoławczy zgodził się ze stwierdzeniem Dyrektora RDLP, iż aktualne uregulowania ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie wskazują możliwości zmiany decyzji zezwalającej na nietrwałe wyłączenie gruntu leśnego z produkcji na decyzję zezwalającą na trwałe wyłączenie gruntu leśnego z produkcji. Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że strona w 2017 r, a więc po uzyskaniu już koncesji umożliwiającej pogłębienie wydobycia, uzyskała decyzje na czasowe wyłączenie gruntu leśnego z produkcji zgadzając się docelowo na przeprowadzenie rekultywacji o kierunku leśnym. Odnosząc się do zawartych umów dzierżawy z Nadleśnictwem [...] Dyrektor Generalny stwierdził, iż jednym z warunków umownych jest doprowadzenie do zakończenia rekultywacji o kierunku leśnym, a zatem nie ma pewności że właściciel nieruchomości tj. Skarb Państwa reprezentowany przez Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] wyrazi zgodę na zmianę tego istotnego zapisu w umowie. Organ odwoławczy wskazał również, że zgodnie z art. 20 ust. 3 uogril rekultywację gruntów projektuje się na wszystkich etapach działalności przemysłowej, przez co strona miała możliwość i obowiązek przystąpienia do zmiany kierunku rekultywacji przed rozpoczęciem pogłębiania wydobycia, które utrudnia obecnie uzyskanie zamierzonego pierwotnie efektu rekultywacyjnego. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółka, zarzucając naruszenie: 1) art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ I jak i II instancji przy rozstrzyganiu sprawy słusznego i w tym przypadku racjonalnego interesu podmiotu, w tym całkowite pominięcie faktu niemożności wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2002 r. w obecnej treści i tym samym sankcjonowania utrzymania w obrocie prawnym decyzji bezprzedmiotowej; 2) art. 7 k.p.a. - poprzez: - zignorowanie materiału dowodowego - uzasadniającego zmianę ww. decyzji administracyjnej, w tym opinii organów opiniujących takową zmianę (opinia Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] - w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak [...], oraz opinia Burmistrza [...] w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak [...]) oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; - niedopełnienie obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego rozpoznania sprawy przejawiające się w braku uwzględnienia konieczności zmiany ww. decyzji Starosty [...] i doprowadzenia jej do zgodności z ustaleniami aktu prawa miejscowego, tj. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "[...] " Kopalni [...] "[...] " w [...] - uchwalonego przez Radę Miejską w [...] w uchwale nr [...] z dnia [...] maja 20013 r. - z którego wynikało, iż dla terenów przekształconych eksploatacją złoża [...] "[...] ", po zakończeniu eksploatacji - ustalony został kierunek leśny z dopuszczeniem kierunku wodno-rekreacyinego; 3) art. 77 k.p.a. poprzez brak rozważenia całokształtu materiału dowodowego sprawy, w szczególności pozytywnej opinii Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] - w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz pozytywnej opinii Burmistrza [...] (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2019 r.) w przedmiocie zmiany kierunku rekultywacji zgodnie z wnioskiem Skarżącego; 4) art. 155 k.p.a. poprzez jego błędną interpretację zaprezentowaną w uzasadnieniu postanowienia, podczas gdy decyzja, o której mowa w tym przepisie może zostać zmieniona w każdym czasie, a ponadto za jej zmianą przemawia słuszny interes strony, a także interes społeczny (możliwość stworzenia docelowo akwenu wodnego, który mógłby być wykorzystany w celach rekreacyjnych); 5) art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2020, poz. 293, dalej: "upzp") poprzez negowanie konieczności zmiany decyzji ustalającej kierunek rekultywacji terenu, pozostającej w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 6) art. 20 ust. 3 uogril, który stanowi, iż rekultywację i zagospodarowanie gruntów planuje się, projektuje i realizuje na wszystkich etapach działalności przemysłowej, zatem jeśli kolejne etapy działalności przemysłowej skarżącej wymagają zmiany decyzji ustalającej kierunek rekultywacji, zmiana przedmiotowej decyzji powinna zostać pozytywnie zaopiniowana przez organ administracji; 7) art. 22 ust. 1 pkt 4 uogril, który stanowi, iż decyzje w sprawie rekultywacji i zagospodarowania terenu określają uznanie rekultywacji za zakończoną, podczas gdy w niniejszej sprawie przy utrzymaniu leśnego kierunku rekultywacji decyzja w sprawie uznania rekultywacji za zakończoną nie będzie mogła zostać wydana, albowiem odtworzenie lasu na całym obszarze poeksploatacyjnym będzie z przyczyn technicznych, niezależnych od skarżącej, niemożliwe. Wobec tak postawionych zarzutów Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi, skarżąca przedstawiła rys historyczny, który jej zdaniem ma istotne znaczenie przy ustalaniu stanu faktycznego i wydaniu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Przede wszystkim Spółka wskazała, że problem możliwości odwadniania i dalszej kontynuacji wydobycia dolomitów został rozwiązany poprzez wykonanie nowej instalacji odwadniającej, a przede wszystkim poprzez skierowanie wód podziemnych rurociągiem zamkniętym do znajdującego się w odległości ok. 1 km kanału burzowego Miasta [...]. W trakcie dalszych robót górniczych zaistniały przesłanki potwierdzające występowanie złoża poniżej dotychczasowej granicy udokumentowania, tj. poniżej rzędnej +240 m.n.p.m. W roku 2012 opracowany został zatem dodatek nr 4 do dokumentacji geologicznej (przyjęty przez Marszałka Województwa [...] pismem z dnia [...] maja 2012 r. znak [...]), który pogłębiał granice udokumentowania zasobów do rzędnej +220 m n.p.m.. Obecnie rzędna ta została lokalnie osiągnięta robotami górniczymi. Ponadto skarżąca wskazała, że uchwalony w 2013 r. mpzp terenu górniczego "[...]" Kopalni [...] "[...]" w [...] poniekąd sankcjonował konieczność zmiany ustalonego w roku 2002 kierunku rekultywacji. Konieczność ta wynikała m.in. z faktu zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych powstałych w związku z prowadzoną zgodnie z koncesją eksploatacją górniczą złoża [...] "[...]", w wyniku której po zakończeniu eksploatacji złoża, na skutek zaprzestania odpompowywania wód kopalnianych, nastąpi samoczynne odtwarzanie się pierwotnego położenia zwierciadła wód podziemnych, a tym samym docelowo powstanie akwen wodny o głębokości ok. [...] m, na powierzchni którego nie będzie możliwa realizacja rekultywacji w kierunku leśnym. Zdaniem Spółki treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewiduje współistnienie leśnego i wodnego kierunku rekultywacji. Skarżąca nie zgodziła się także z tezą organu II instancji dot. możliwości wykonania rekultywacji w kierunku leśnym w odniesieniu do pow. [...] ha, wskazanej przez Starostę [...] w decyzji. Zdaniem Spółki wykonanie nasadzeń drzewostanu, czy przygotowanie podłoża pod takowe nasadzenia na powierzchni pokrytej wodą o głębokości ok. [...] m należy uznać co najmniej za mało prawdopodobne. Ponadto strona zaznaczyła, że poruszona przez organ II instancji kwestia zmiany decyzji czasowego wyłączenia gruntu leśnego z produkcji na wyłączenie trwałe, jak również wątek cywilny sprawy (umowy dzierżawy z Nadleśnictwem [...]) nie są przedmiotem niniejszego postępowania, chociaż pozostają z nim w związku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny wniósł o jej oddalenie w całości, powielając w uzasadnieniu swojego stanowiska argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd zważył, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające zebranym dowodom, prawidłowo zastosowano także w sprawie przepisy prawa materialnego. Przedmiotem niniejszego postępowania jest negatywna opinia Dyrektora RDLP wydana na wniosek Starostwa Powiatowego w [...] w przedmiocie zmiany decyzji tego organu z dnia [...] lipca 2002 r. ustalającej leśny kierunek rekultywacji [...] ha gruntów wchodzących w skład Kopalni [...] w [...], na dz. ew. nr: [...], [...] z obrębu ew. [...], gmina [...], na wodno-leśny kierunek rekultywacji oraz zwiększającej do ok. [...] ha powierzchni przewidzianej do przyszłej rekultywacji. W stanie faktycznym sprawy niewątpliwym jest, że decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 2002 r. ustalono leśny kierunek rekultywacji [...] ha gruntów wchodzących w skład Kopalni [...] w [...], na działce nr ew. [...], [...] z obrębu ew. [...], gmina [...]. Dla powyższego terenu obowiązują umowy dzierżawy, zawarte między [...] Sp. z o.o., a Nadleśnictwem [...], które wskazują okres swojego obowiązywania do czasu przeprowadzenia rekultywacji o kierunku leśnym. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "[...] ", Kopalni [...] "[...] " w [...], zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] maja 2013 r., przedmiotowy obszar przewidziany jest do rekultywacji o kierunku leśnym z dopuszczeniem kierunku wodno-rekreacyjnego, zgodnie z warunkami określonymi w koncesji na wydobycie kopaliny. Zdaniem organów wnioskowana zmiana kierunku rekultywacji w większości na wodny spowoduje znaczne uszczuplenie leśnej powierzchni produkcyjnej oraz powstanie w tym miejscu akwenu wodnego wywołującego istotne utrudnienia w gospodarowaniu gruntami. Powyższe stanowisko Sąd w pełni podziela i uznaje za podstawowy i najistotniejszy argument przemawiający za prawidłowością zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazać bowiem należy, że przepisy właściwe do oceny prawidłowości działań organów administracji publicznej w niniejszej sprawie zawiera przywołana ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Celem tej ustawy jest określenie zasad ochrony gruntów rolnych i leśnych między innymi poprzez ograniczenie przeznaczania ich na cele nierolnicze i nieleśne, zapobieganie procesom degradacji i dewastacji, a także rekultywacji i poprawiania wartości użytkowej gruntów (art. 1 w związku z art. 3 powyższej ustawy). W niniejszym postępowaniu mamy do czynienia z jednym z przejawów owej ochrony, a mianowicie z rekultywacją gruntu. Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowi, iż przez rekultywację gruntów należy rozumieć nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg (art. 4 pkt 18 omawianej ustawy). Ponadto ustawa stanowi, iż osoba powodująca utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów jest obowiązana do ich rekultywacji na własny koszt (art. 20 ust. 1 omawianej ustawy). Materialno - prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 22 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zgodnie z art. 22 ust. 1 tej ustawy, decyzje w sprawach rekultywacji i zagospodarowania określają: 1) stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowej gruntów, ustalony na podstawie opinii, o których mowa w art. 28 ust. 5; 2) osobę obowiązaną do rekultywacji gruntów; 3) kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów; 4) uznanie rekultywacji gruntów za zakończoną. W sprawach tych, zgodnie z treścią art. 22 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, decyzje wydaje starosta, po zasięgnięciu m.in. opinii dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych lub dyrektora parku narodowego - w odniesieniu do gruntów o projektowanym leśnym kierunku rekultywacji. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy organem właściwym w sprawach ochrony gruntów leśnych jest dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, Zdaniem Sądu podstawowym kryterium, jakim kieruje się organ, właściwy w sprawach ochrony gruntów leśnych, wydając opinię w sprawie rekultywacji, jest to czy, w wyniku przeprowadzonych zabiegów, gruntom zdegradowanym lub zdewastowanym będą nadane lub przywrócone wartości użytkowe właściwe dla gruntów leśnych. Trafnie wskazał organ, że przedmiotowa opina jest formalnie niewiążąca dla starosty i to starosta będzie podejmował rozstrzygnięcie w głównym przedmiocie sprawy, tj. zmianie decyzji ustalającej leśny kierunek rekultywacji przedmiotowych terenów. Jednakże biorąc pod uwagę regulacje wskazanych wyżej przepisów, jak również właściwość rzeczową działalności Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych organ ten miał podstawy do wydania negatywnej opinii w przedmiocie zmiany kierunku rekultywacji z leśnej na wodno-leśną. W związku z powyższym bezzasadny okazał się zarzuty pominięcia przez organ I, jak i II instancji przy rozstrzyganiu sprawy słusznego i racjonalnego interesu podmiotu oraz zignorowanie opinii organów opiniujących takową zmianę (opinia Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] oraz opinia Burmistrza). Jak wskazano wyżej organy opiniujące w niniejszej sprawie nie powinny się przede wszystkim kierować opiniami innych organów opiniujących, słusznym interesem strony, czy też faktem niemożności wykonania pierwotnej decyzji. Dla organów orzekających w niniejszej sprawie kluczowe powinny być wskazane wyżej obowiązki związane z ochroną gruntów leśnych. Sąd nie podzielił również argumentów skargi, co do tego, że kierunek rekultywacji - wodno-leśny jest tożsamy z pojęciem kierunku wodno-rekreacyjnego. Same użyte słowa wskazują na to, że są to zupełnie inne przeznaczenia. Zdaniem Sądu zarzut naruszenia art. 155 k.p.a. i twierdzenie, że decyzja, o której mowa w tym przepisie może zostać zmieniona w każdym czasie, a ponadto za jej zmianą przemawia słuszny interes strony, a także interes społeczny, mógłby być ewentualnie skierowany w stosunku do starosty podejmującego decyzję w głównym przedmiocie – zmiany decyzji ustalającej leśny kierunek rekultywacji. Przypomnieć należy w tym miejscu, że przedmiotem niniejszego postępowania jest tylko opinia w przedmiocie zmiany takiej decyzji wydana przez właściwy do ochrony gruntów leśnych organ. Z tego też względu brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez negowanie konieczności zmiany decyzji ustalającej kierunek rekultywacji terenu, pozostającej w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 20 ust. 3 uogril oraz art. 22 ust. 1 pkt 4 uogril. Organ opiniujący w przedmiotowej sprawie nie powinien kierować się tym, że przy utrzymaniu leśnego kierunku rekultywacji decyzja w sprawie uznania rekultywacji za zakończoną nie będzie mogła zostać wydana. Zwłaszcza, że strona sama w skardze na str. 10 przyznaje, że "należy podkreślić, iż na obszarze objętym w/w wnioskami obecnie istnieje możliwość ich zrekultywowania w kierunku leśnym". Odnosząc się do całokształtu sprawy należy podkreślić, że orzekające w sprawie organy prawidłowo wypełniły obowiązki wynikające z treści przywołanych przepisów k.p.a., dokonując czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy przez wszechstronną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organy rozpoznały sprawę w zakresie, który należał do ich kompetencji, nie naruszając przy tym przepisów prawa materialnego. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło